Nepnieuws herkennen

• newEditor
• Burgerschap
• ISK

Nepnieuws herkennen

Lesdoelen

Ik weet wat nepnieuws is.

Ik weet dat nieuws soms niet klopt.

Ik kan twijfelen over nieuws.

Nieuw woorden

Nepnieuws Nepnieuws is nieuws dat niet echt is.

Het is verzonnen nieuws.

AI artificiële intelligentie.

AI kan zelf teksten, foto's of video's maken.

Reclame Een product proberen te verkopen.

Verzonnen Zelf bedacht. Met fantasie.

Leg AI eenvoudig uit: een computerprogramma dat zelf iets kan maken. Koppel dit aan nepvideo's of nepbeelden online.

Opdracht 1

🗣️ Klassengesprek

Kijk naar video 1.

Antwoord samen op de vragen.

a) Waarvoor wordt AI gebruikt in deze video?

b) Wat is het gevaar van AI voor de toekomst?

c) Hoe controleer je nepnieuws?

De gebruiker vroeg dat elke opdracht op een nieuwe slide staat. Houd de bespreking kort en laat leerlingen vooral benoemen wat ze zien en waarom iets echt lijkt.

Wat is nepnieuws?

A

Oud nieuws

B

Verzonnen nieuws

C

Sportnieuws

D

Lokaal nieuws

Toetst de kern uit slides 2-5. 'Oud nieuws' is een plausibele fout omdat leerlingen ook leren naar de datum te kijken.

Vul de juiste woorden in

Nepnieuws is verzonnen nieuws. Soms lijkt het echt. Met AI kan iemand een foto of video maken.

verzonnen

echt

AI

reclame

winter

titel

school

Herhaalt de basiswoorden uit de eerste uitleg: verzonnen, echt, AI.

Wat doe jij eerst bij twijfel?

Bespreek antwoorden als: eerst stoppen, goed lezen, bron kijken, betrouwbare website zoeken, vragen stellen, niet meteen delen.

Tips: nep of echt?

• Denk logisch na.

• Controleer de informatie.

• Staat het ook op een betrouwbare nieuwswebsite?

• Stel vragen.

• Deel het niet meteen.

Waarom maken mensen nepnieuws?

Mensen maken nepnieuws om aandacht te krijgen.

Soms willen ze dat veel mensen klikken.

Soms willen ze mensen iets laten geloven.

Daarom moet je goed nadenken bij nieuws online.

Houd het op A1-niveau en vermijd te veel motieven. Focus op aandacht, klikken en mensen laten geloven.

Opdracht 2

✍️ Werk samen

Check je antwoorden met je klasgenoot.

a) Welke verschillen hadden jullie?

b) Vinden jullie nepnieuws maken goed?

c) Waarom maken mensen nepnieuws?

Denk na voor je klikt

• Klik niet alles aan.

• Deel niet alles direct.

• Misschien is het niet waar.

• Anders krijgen meer mensen verkeerde informatie.

Wat doe je bij twijfel?

Als je nieuws ziet en je weet het niet:

• stop even

• lees goed

• kijk waar het vandaan komt

• vraag het aan een ander

• zoek of andere betrouwbare websites hetzelfde zeggen

Opdracht 4 - werkblad

✍️ Lezen en schrijven

Voorbeelden:
- Een haai ligt op straat na een storm.
- De koning koopt groenten op de markt.
- Er vliegt eten hoog door de lucht.
- Een online post zegt: “Klik hier en win €1000!”
- Een nieuwspost zegt: “Sneeuw in Nederland in juli!”
- Kinderen spelen in de sneeuw in de winter.

Waarom maken mensen nepnieuws?

A

Voor aandacht

B

Voor huiswerk

C

Voor vakantie

D

Voor sport

Gebaseerd op slides 7-11: aandacht krijgen, klikken, mensen iets laten geloven.

Wat doe jij sneller bij raar nieuws?

1

Ik klik

2

Ik wacht

3

Ik vraag hulp

4

Ik weet het niet

Vul de juiste woorden in

Zie je raar nieuws? Stop even. Lees goed en kijk waar het vandaan komt. Deel het niet direct.

Stop

Lees

direct

ren

koop

morgen

kort

Controleert de stappen uit slides 10-12: stop, lees, direct.

Een nepwebsite herkennen

• Het lijkt op een website van NOS.

• Je wilt het lezen.

• Je klikt erop.

• Maar je ziet alleen reclame.

• Dan is het nep.

Benadruk dat een bekende naam of bekende stijl niet genoeg is. De link en de inhoud moeten ook kloppen.

Nieuw woord: reclame

Reclame - iets proberen te verkopen.

Soms gebruikt een nepwebsite nieuws om jou te laten klikken.

Dan kom je op een pagina met reclame.

Voorbeelden: nep of echt?

• “Klik hier en win €1000!”

• “Sneeuw in Nederland in juli!”

• Kinderen spelen in de sneeuw in de winter.

Voorbeelden 2

Voorbeelden 1

• Een haai ligt op straat na een storm.

• De koning koopt groenten op de markt.

• Er vliegt eten hoog door de lucht.

Laat leerlingen vooral letten op wat logisch is en wat vreemd of te mooi klinkt om waar te zijn.

Wat zie je vaak op een nepwebsite?

A

Huiswerk

B

Reclame

C

Muziek

D

Spelregels

Sluit aan op slides 13-16: nepwebsite, reclame en voorbeelden nep/echt.

Wat lijkt jou het meest nep?

1

Haai op straat

2

Koning op markt

3

Eten in de lucht

4

Sneeuw in winter

Noem 1 teken van nepnieuws.

Goede antwoorden noemen logisch nadenken, rare beelden, te mooie belofte, reclame, vreemd nieuws, winter/zomer-context.

Nepnieuws lijkt steeds echter

• Mooie foto's maken iets geloofwaardig.

• Een leuke titel trekt aandacht.

• AI kan beelden en tekst maken.

• Daarom is controleren belangrijk.

Vijf tips nieuws controleren

1. Lees meer dan de titel.

2. Kijk waar het nieuws vandaan komt.

3. Kijk naar de datum.

4. Kijk goed naar de foto.

5. Let op vreemde woorden of fouten.

Herhaal dat één tip soms niet genoeg is. Samen geven de tips een beter beeld.

Opdracht 5

🗣️ Klassengesprek

Antwoord samen op de vragen.

a) Hoe lijkt nepnieuws steeds echter?

b) Zien jullie vaak nepnieuws?

Opdracht 6

🗣️✍️ Samen met je klasgenoot

Antwoord op de vragen.

a) Hoe check jij nepnieuws of echt nieuws?

b) Ken jij een voorbeeld van nepnieuws?

c) Delen jouw vrienden soms nepnieuws online?

Aan de slag: nep of echt?

We kijken naar voorbeelden van nieuws.

Samen met je klasgenoot denk je na.

Gebruik de tips over nepnieuws.

Wat heb je nodig?

• Een klasgenoot

• De tips over nepnieuws

• Voorbeelden van nieuws

• Een plek om je antwoord op te schrijven

Voorbeelden van nieuws

Koppen 3 en 4

1. “Robot kookt gratis eten voor families.”

1. “Britse ex-prins gepakt door politie.”

(20 februari 2026)

1. “Gemeenten krijgen nieuwe plannen.”

(19 maart 2026)

1. “Nieuw vak op school: slapen in de klas.”

(12 maart 2026)

Koppen 1 en 2

Noem nog niet welke echt of nep zijn. Het doel is toepassen van de tips.

Stappenplan

Stap 1: Zit samen met je klasgenoot.

Stap 2: Lees de nieuwskoppen.

Stap 3: Denk na: is dit nep of echt?

Stap 4: Check ook de link.

Stappenplan

Stap 5: Schrijf je antwoord op.

Stap 6: Schrijf ook waarom.

Stap 7: De leerkracht bespreekt de antwoorden met de klas.

Wat controleer je bij nieuws?

A

De kleur

B

De datum

C

De stoel

D

De jas

Eén van de vijf tips uit slides 17-25. Afleiders zijn duidelijk fout maar zelfde vorm.

Vul de tips aan

Lees meer dan de titel. Kijk waar het nieuws vandaan komt. Kijk ook naar de datum en de foto.

titel

komt

datum

markt

speelt

winter

familie

Neemt drie dragende woorden uit de vijf tips: titel, komt, datum.

Welke tip helpt jou het meest?

Laat leerlingen kort uitleggen welke tip zij gebruikten, bijvoorbeeld datum, bron, titel of foto.

Wat heb jij geleerd vandaag?

Reflectie op de lesinhoud. Verwachte antwoorden: wat nepnieuws is, hoe je controleert, niet direct delen, naar bron/datum/foto kijken.

Woordenlijst

nepnieuws - nieuws dat niet echt is

AI - een computer die zelf iets kan maken of schrijven

reclame - iets proberen te verkopen

betrouwbare website - een website die je kunt vertrouwen

titel - de naam boven een bericht

informatie - dingen die je leest, hoort of ziet

controleren - checken of iets klopt