Brazilie 3.1

• newEditor
• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 5

Zuid-Amerikaanse grootmacht

• Brazilië steekt ver boven de andere
  Zuid-Amerikaanse landen uit qua:
  
  - oppervlakte
  
  - bevolking
  
  - bruto nationaal product (bnp)
  
   Brazilië is een regionale grootmacht in
  de macroregio Zuid-Amerika

Zuid-Amerikaanse grootmacht

• Chili, Argentinië en Uruguay hebben een hogere
  VN-Ontwikkelingsindex / human development index (hdi).
  
   welvarender, langere schoolcarrière en hogere
  levensverwachting dan de gemiddelde Braziliaan
  

Exportpakket

• Aan het exportpakket van een land kun je vaak zien of een land in het wereldsysteem
  de positie inneemt van een land in het:
  
  - centrum: hoogwaardige halffabricaten en eindproducten
  
  - semiperiferie: zowel hoogwaardige als laagwaardige producten  Brazilië
  
  - periferie: grondstoffen en laagwaardige industrieproducten
  
  

Exportpakket

• Brazilië exporteert nog relatief veel
  land- en mijnbouwproducten.
  
   ruim de helft van de totale
  exportwaarde
  

• Brazilië is niet afhankelijk van één
  exportproduct:
  
  - Suriname: 85% export van goud
  - Venezuela: 60% van aardolie
  - Chili: 50% van koper
  
   Brazilië onder andere ijzererts,
  koffie en sojabonen
  

Importpakket

• Importpakket: aandeel grondstoffen
  relatief klein, aandeel halffabricaten
  en eindproducten groot.
  

• Grondstoffen uit Brazilië:
  
  - bewerken ze voor een deel zelf
  
  - gaan voor een deel onbewerkt naar het
  buitenland en worden als eindproduct
  weer geïmporteerd
  
   VB: export van ruwe aardolie, import
  van benzine
  

Handelsbalans

• Handelsbalans = waardeverhouding export
  en import van een land:
  
  + positieve handelsbalans: handelsoverschot,
  grotere waarde export dan import
  
  - negatieve handelsbalans: andersom
  

Handelsbalans

• Handelsbalans Brazilië schommelt
  afgelopen jaren tussen positief
  en negatief.
  
   invloed op de Braziliaanse arbeidsmarkt
  en economie is groot, zoals in 2014

• Gevolg: massale protesten tegen het
  overheidsbeleid.
  
   onvoldoende bescherming om
  in inkomen te voorzien
  

Samenwerking binnen Zuid-Amerika

• Sinds 2014 is de waarde van de export en de import weer toegenomen, maar vooral door de handel met de VS, China en landen in Europa.
  
   de handel van Brazilië met andere Zuid-Amerikaanse landen is beperkt.

• Barrieres:

• Historisch cultureel

• Fysiek

• Economisch

• politiek

Historisch-culturele barrières

• Brazilianen spreken door de koloniale tijd Portugees in plaats van Spaans.
  
   Brazilië lang tijd gericht op Europa en de VS, en niet op de buurlanden
  
  

Fysische barrières

• Goede verbindingen zijn een belangrijke
  voorwaarde voor eenheid, handel en
  samenwerking op een continent.
  
   in Zuid-Amerika is de aanleg van
  infrastructuur ingewikkelder en
  kostbaarder dan in Europa
  

• Natuurlijke oorzaken:
  - grote afstanden
  - weinig bevaarbare rivieren
  - Amazoneregenwoud
  - Andesgebergte
  

Fysische barrières

• Er wordt gewerkt aan het verbeteren
  van de infrastructuur:
  
  - door verschillende belangen lopen de projecten
  niet altijd volgens plan
  
  - Brazilië kan Azië beter bereiken via de
  Grote Oceaan: meer handel of meer concurrentie?
  
  
  

Fysische barrières

• Aanleg van infrastructuur heeft ook gevolgen voor de traditionele levenswijze van
  inheemse volken en voor natuurgebieden in het binnenland.
  
  
  
  

Economische barrières

• De Zuid-Amerikaanse landen hebben min of
  meer hetzelfde exportpakket.
  

• Daardoor elkaars concurrenten:
  - voor het binnenhalen van investeringen
  - bij het vinden van handelspartners
  - bij het bieden van de beste vestigingsplaats voor bedrijven
  
   door het aanwijzen van speciale economische zones (sez)
  
   China is voor Brazilië de belangrijkste handelspartner,
  maar geldt ook voor Chili en Peru
  

Politieke barrières

• Op politiek gebied drijven de Zuid-Amerikaanse
  landen steeds verder uit elkaar.
  
   politieke polarisatie
  
   nauwelijks een gezamenlijk politiek beleid
  

• Tijdens verkiezingen een beweging naar
  (extreem)rechts of (extreem)links.
  
   uiteenlopende visies op grensoverschrijdende
  problemen als migratie en klimaatverandering
  
   maakt politieke samenwerking en
  politieke integratie vrijwel onmogelijk
  

Politieke barrières

• Voorbeelden samenwerkingen die op dit
  moment weinig voorstellen:
  
  - PROSUR (soort ‘rechtse’ EU)
  - UNASUR (soort ‘linkse’ EU)
  

• Brazilië is lid van de Mercosur (Mercosul):

  • Argentinië, Brazilië, Paraguay, Uruguay
    
    - vrijhandelsakkoord waarbij vrij verkeer van
    personen, goederen, kapitaal wordt bevorderd.
    
     maakt ook handelsafspraken met bijvoorbeeld de EU

  • Januari 2026 handelsakkoord getekend EU-Mercosur