Klant en clientcontact 1: Professioneel communiceren

Klant en clientcontact 1: Professioneel communiceren

1 / 34
volgende
Slide 1: Slide
newEditorHzwMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 34 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Klant en clientcontact 1: Professioneel communiceren

Open met een korte terugblik: studenten kennen al doelgroepen, verbaal en non-verbaal communiceren en ruis. Verbind die voorkennis direct aan communiceren in de zorgpraktijk.

Lesdoelen

  • Ik kan duidelijk en respectvol communiceren.

  • Ik kan de LSD-techniek gebruiken in een gesprek.

  • Ik kan wensen van een cliënt achterhalen.

  • Ik kan om verduidelijking vragen als iets niet duidelijk is.

  • Ik kan uitleggen waarom goede communicatie belangrijk is in de zorg.

De gebruiker vroeg expliciet om meerdere lesdoelen in ik-vorm. Hoewel de standaard normaal één leerdoel vraagt, volgt deze slide de expliciete wens van de docent.

Welk woord past voor jou bij goede communicatie in de zorg?

Gebruik de woordenwolk als terugblik op eerdere lessen over communicatie, non-verbaal gedrag en ruis. Vraag enkele studenten hun woord kort toe te lichten.

Communicatie in de zorg

  • Elke dag contact met cliënten, collega’s en bezoekers

  • Niet alleen praten, maar ook luisteren en kijken

  • Je past je taal aan de situatie en de persoon aan

Deze slide heeft geen instructies

Verbaal en non-verbaal

  • Verbaal = wat je zegt

  • Non-verbaal = houding, gebaren, mimiek 👀

  • Beide sturen mee hoe een boodschap overkomt

Koppel aan eerdere lessen. Benoem dat een vriendelijke zin toch onprettig kan overkomen door toon of houding.

Wat is ruis?

  • Ruis betekent: de boodschap komt niet goed over

  • Oorzaken kunnen zijn:

- lawaai

- moeilijke woorden

- onduidelijk praten

- verkeerde uitleg

- afleiding
- non- verbale communicatie is
anders dan verbale

Laat zien dat ruis niet alleen geluid is, maar ook misverstanden, aannames en vaktaal kan zijn.

Waarom duidelijk communiceren?

Duidelijke communicatie zorgt voor veiligheid, vertrouwen en goede samenwerking. In de zorg is dat belangrijk, omdat fouten of misverstanden directe gevolgen kunnen hebben voor de cliënt.

Verbind aan de praktijk: een onduidelijke afspraak over eten, medicatie of hulp bij wassen kan snel problemen geven.

Duidelijk communiceren

  • Gebruik korte en eenvoudige taal

  • Praat rustig en vriendelijk

  • Geef één boodschap tegelijk

  • Controleer of de ander je begrijpt

Deze slide heeft geen instructies

Respectvol communiceren

  • Spreek iemand netjes aan

  • Laat de ander uitpraten

  • Toon aandacht en geduld

  • Oordeel niet te snel

Benoem dat respect ook zichtbaar is in non-verbale communicatie: oogcontact, open houding, niet zuchten of wegkijken.

Waarom je communicatie aanpassen aan de persoon?

  • Een cliënt heeft andere uitleg nodig dan een collega

  • Ouderen, kinderen en bezoekers begrijpen niet altijd dezelfde woorden

  • Je kiest taal die past bij de persoon, vraag en situatie

Gebruik hier eventueel voorbeelden: simpelere woorden bij een cliënt, kort en zakelijker bij overdracht aan een collega.

Wat is een voorbeeld van ruis?

A

duidelijke taal

B

goede samenwerking

C

moeilijke woorden

D

rustig luisteren

Sluit aan op de slides over verbaal/non-verbaal, ruis en duidelijk communiceren. 'Moeilijke woorden' is een oorzaak van ruis.

Vul de juiste woorden in

In de zorg is duidelijke communicatie belangrijk. Je gebruikt korte taal, praat rustig en controleert of de ander je begrijpt. Je communiceert ook respectvol door netjes te spreken en iemand uit te laten praten.

duidelijke communicatie
begrijpt
respectvol
ruis
bezoekers
gesloten
samenvatten

De lege plekken testen kernwoorden uit het eerste blok: duidelijk communiceren, begrijpen en respectvol communiceren.

Hoe pas jij je taal aan bij een cliënt?

Bespreek antwoorden klassikaal. Goede antwoorden noemen bijvoorbeeld: kort en eenvoudig praten, rustig spreken, luisteren, respect tonen, taal aanpassen aan de persoon of situatie.

LSD- techniek

  • Luisteren

  • Samenvatten

  • Doorvragen


Met LSD voer je een gesprek waarin je de ander beter begrijpt.

Deze slide heeft geen instructies

L van luisteren

  • Laat de ander vertellen

  • Onderbreek zo min mogelijk

  • Luister naar woorden én gevoel

  • Let ook op non-verbaal gedrag 👂

Benadruk actief luisteren: knikken, korte bevestigingen en aandachtige houding.

S van samenvatten

  • Je herhaalt kort wat de ander zegt

  • Zo controleer je of je het goed begrijpt

  • De ander merkt dat je echt luistert


Voorbeeld: Dus u wilt graag later geholpen worden?

Deze slide heeft geen instructies

Luister houding

= je helemaal richten op de ander


Hoe?

- aankijken

- voorover leunen

- aanmoedigen om door te praten (hummen, knikken, herhalen)

- vragen stellen

Leg uit dat doorvragen niet hetzelfde is als veel praten. Het doel is verduidelijken, niet overnemen.

D van doorvragen

  • Doorvragen geeft meer duidelijkheid

  • Je ontdekt wat iemand precies bedoelt

  • Je komt beter achter wensen en behoeften


Voorbeeld: Wat bedoelt u precies met lastig?

Leg uit dat doorvragen niet hetzelfde is als veel praten. Het doel is verduidelijken, niet overnemen.

Waar staat de S in LSD voor?

A

signaleren

B

samenvatten

C

samenwerken

D

spreken

Controle van de basis van LSD.

Maak LSD compleet

Met LSD begrijp je de ander beter. Eerst ga je luisteren naar woorden en gevoel. Daarna ga je samenvatten om te controleren of je het goed begrijpt. Daarna kun je doorvragen voor meer duidelijkheid.

luisteren
samenvatten
doorvragen
uitleggen
oordelen
fluisteren
aannemen

De volgorde is hier belangrijk: L-S-D.

Goede vragen stellen

  • Stel open vragen: meer uitleg mogelijk

  • Stel gesloten vragen: kort en duidelijk antwoord

  • Kies de vraag die past bij jouw doel

Deze slide heeft geen instructies

Open en gesloten vragen

  • Open vraag: Wat vindt u prettig tijdens de verzorging?

  • Gesloten vraag: Wilt u nu geholpen worden?

  • Open vragen geven meer informatie

  • Gesloten vragen geven snel duidelijkheid

Gebruik deze slide om verschil in functie te laten zien: open om wensen te ontdekken, gesloten om afspraken te bevestigen.

Oefening vragen stellen

  • Student krijgt een hobby toegewezen

  • De andere studenten mogen 5 minuten lang de hobby raden met alleen maar GESLOTEN vragen

  • Daarna nog met open vragen..



Hoe was dat? Wat valt er op?

Gebruik deze slide om verschil in functie te laten zien: open om wensen te ontdekken, gesloten om afspraken te bevestigen.

Wensen achterhalen

  • Vraag niet alleen wat iemand wil

  • Probeer ook te begrijpen waarom

  • Let op woorden, toon en non-verbaal gedrag

  • Zo sluit jouw hulp beter aan bij de cliënt

Maak het praktisch: iemand zegt 'laat maar', maar oogt onzeker of verdrietig. Dan is doorvragen belangrijk.

Als iets niet duidelijk is

  • Vraag om verduidelijking

  • Doe geen aannames

  • Gebruik zinnen als:

- Kunt u dat uitleggen?

- Bedoelt u dat…?

- Heb ik u goed begrepen?

Deze slide heeft geen instructies

Waarom dit belangrijk is

Duidelijk + respectvol spreken → minder misverstanden

Goed luisteren + doorvragen → wensen beter begrijpen

Verduidelijken bij twijfel → betere en veiligere zorg

Deze causale samenvatting brengt de les terug naar de praktijk van de helpende.

Welke vraag is een open vraag?

A

Wilt u nu eten?

B

Bent u moe?

C

Wat vindt u prettig?

D

Komt het uit?

De open vraag geeft ruimte voor meer uitleg. De andere opties sturen naar een kort antwoord.

Wat helpt het meest om wensen van een cliënt te begrijpen?

1

Doorvragen

2

Samenvatten

3

Open vragen

4

Verduidelijken

Deze slide heeft geen instructies

Wat zeg jij als iets niet duidelijk is?

Bespreek dat studenten kunnen noemen: geen aannames doen, om uitleg vragen, samenvatten, checken of je het goed begrepen hebt, en zo fouten of misverstanden voorkomen.

Wat heb jij vandaag geleerd over communiceren?

Reflectievraag zonder goed of fout. Laat studenten één inzicht noemen dat zij meenemen naar de praktijk.

Wat hielp jou het meest om dit te begrijpen?

Reflectievraag over leerproces. Mogelijke antwoorden: voorbeelden, uitleg, herhaling, oefenen met vragen, klassengesprek.

Welk onderdeel vond jij het lastigst?

Reflectievraag om zicht te krijgen op lastige onderdelen, zoals open/gesloten vragen, LSD of ruis.

Begrippenlijst

communicatie - het uitwisselen van informatie tussen mensen

verbaal - communicatie met woorden

non-verbaal - communicatie zonder woorden, zoals houding en mimiek

ruis - storing of misverstand waardoor een boodschap niet goed overkomt

LSD - luisteren, samenvatten en doorvragen

open vraag - vraag waarop iemand uitgebreid kan antwoorden

gesloten vraag - vraag waarop iemand kort met bijvoorbeeld ja of nee antwoordt

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

samenvatten - kort herhalen wat de ander heeft gezegd

doorvragen - extra vragen stellen om meer duidelijkheid te krijgen

verduidelijking - extra uitleg waardoor iets beter te begrijpen is

wensen - wat een cliënt graag wil of prettig vindt

respectvol communiceren - netjes, vriendelijk en aandachtig spreken en luisteren

duidelijk communiceren - eenvoudig en helder spreken zodat de ander je goed begrijpt

Deze slide heeft geen instructies