Les ACT zwachtelen

• newEditor
• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 1,2

Skills les: ACT + stomp zwachtelen

Hoe zit je er bij vandaag?

Planning

• Leerdoelen

• Theorie

• Filmpje

• Theorie

• Pauze

• Praktijk

• Boekje aftekenen

Aan het eind van deze les kun je...

• Uitleggen wat ambulante compressietherapie is en in welke situaties deze wordt toegepast in de ouderenzorg.

• De werking van compressie op de bloedsomloop beschrijven, inclusief het effect op veneuze terugstroom en oedeem.

• Indicaties en contra-indicaties herkennen voor het toepassen van compressietherapie bij ouderen.

• Benodigd materiaal benoemen en het verschil toelichten tussen korte- en lange-rekzwachtels, en therapeutische elastische kousen (TEK)

• ACT zwachtelen volgens protocol

• Wat betekenen de letters A,C,T (zwachtelen)

• Waar moet je aan denken bij ACT zwachtelen?

Wat is ambulante compressie therapie?

• Is therapie waarbij zwachtels druk uitoefenen vanaf buitenaf

• Het doel van ACT is om oedeem snel en blijvend te laten verdwijnen.

• Spierpompfunctie verbeteren

• Ondersteunen kapotte kleppen in de venen

Het circulatiesysteem

Er zijn drie soorten bloedvaten:

• Slagaders (arterien)

• Aders (Venen)

• Haarvaten

Bloed moet tegen de zwaartekracht vanuit de benen naar het hart worden vervoerd

• Kleppen in de venen

• Pompfunctie beenspieren

• Aanzuigende kracht hart en longen

Oedeem zichtbaar in het been

Slide tekst

Waarom act zwachtelen?

• Zorgt voor beteren doorbloeding

• Goede aanvoer van voedingstoffen

• Betere wondgenezing

• Verbetering lymfestroom

Verschil tussen veneuze en arteriële insufficiëntie

Bonus oefening

• ADP

• ATP

Korte opdracht (5-10 min)

Opdracht: Zoek op in tweetallen wat het verschil is tussen korte rek zwachtels en lange rek zwachtels en schrijf dit in eigen woorden op.

5

minute

00

second

add30s

Korte rek zwachtels en lange rek zwachtels

Welke zien jullie meer?

Lange rek zwachtel

• Rekbaarheid: Zeer elastisch, tot wel 150% à 200%.

• Druk: Geeft een hoge rustdruk en juist minder druk bij beweging.

• Voor wie: Geschikt voor mensen die niet of nauwelijks bewegen (bedlegerig of niet-mobiel).

• Tijdens de nacht: Moet voor het slapengaan altijd worden verwijderd om afknelling te voorkomen

Korte rek zwachtel

• Rekbaarheid: Beperkt rekbaar, maximaal 60%.

• Druk: Geeft een lage druk in rust, maar een hoge werkdruk zodra de spieren aanspannen tijdens beweging.

• Voor wie: Ideaal voor actieve en mobiele mensen.

• Tijdens de nacht: Kan 's nachts om blijven omdat de druk in rust laag is.

Waarom mag je NOOIT zomaar zwachtelen zonder uitvoeringsverzoek?

Schrijf op een post-it

Indicaties ACT

• (Preventief) oedeem

• Ulcera (wonden)

• Na spatader OK i.v.m zwelling bloeduitstorting en trombose

• Oppervlakkig en diep veneuze trombose

• Ontstekingsziekte van de huid en onderhuids vetweefsel

• Preventief bij klachten die ontstaan na diepe veneuze trombose

Complicaties

• Zwachtels zakken af

• Irritatie van de huid

• Pijn

• Venster oedeem

• Zwachtels zitten te strak (verkleurde tenen)

• Striemen, blaren

• Zweren

Contra-indicaties (waarom niet)

• Vernauwde of dichte bloedvaten;

• Verminderde bloedcirculatie door de slagaderen;

• Allergie voor het gebruikte materiaal.

Leefregels

• Bewegen/lopen

• Geen afhangende benen

• Oefeningen

• Goed schoeisel

• Afwisselende beweging

• Goede voeding

• Niet roken

• Nazorg + evt steunkousen

Stomp zwachtelen

Je zwachtelt een stomp om zwelling te verminderen, de stomp goed te vormen en hem klaar te maken voor een prothese. Apart protocol vilans

Pauze

Slide tekst

Opdrachten + praktijk

• Opdrachten its-learning ACT zwachtelen

• Filmpjes Thieme

• Opdracht zwachtel materiaal

Volgende les -> Praktijk ACT zwachtelen

Leerdoelen check/ check out

• Uitleggen wat ambulante compressietherapie is en in welke situaties deze wordt toegepast in de ouderenzorg.

• De werking van compressie op de bloedsomloop beschrijven, inclusief het effect op veneuze terugstroom en oedeem.

• Indicaties en contra-indicaties herkennen voor het toepassen van compressietherapie bij ouderen.

• Benodigd materiaal benoemen en het verschil toelichten tussen korte- en lange-rekzwachtels, en therapeutische elastische kousen (TEK).

• Een werkbeschrijving opstellen voor het correct aanbrengen van een ambulante compressiezwachtel, rekening houdend met veiligheid en comfort van de cliënt.

• Observeren en rapporteren welke effecten, complicaties of aandachtspunten kunnen optreden bij ambulante compressietherapie (zoals drukplekken, kleurverandering, pijn).

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.