AF 4 Lever, alvleesklier, buikvlies

• newEditor
• AFP
• MBO
• Studiejaar 1

Het spijsverteringsstelsel

Module 2

Les 4

het spijsverteringsstelsel

E - lever, alvleesklier en buikvlies

• je noemt de bouw en functie van de lever, alvleesklier en buikvlies

• je geeft aan hoe voedingsstoffen worden verteerd

AANVULLEND VOOR VERPLEEGKUNDIGEN

• je vertelt welke stofwisseling er in de lever plaatsvindt

E2 - lever

de lever (hepar) is een groot driehoekig orgaan...

• onder het middenrif

• rechtsboven in de buik

• de lever bewerkt de stoffen die in het bloed zitten

lever

de lever bestaat uit een miljoen zeshoekjes met cellen en vaten...

• aan de randen stroomt zuurstof- en voedingsrijk bloed de lever binnen

• aan de binnenkant stroomt bewerkt bloed en gal de lever uit

lever

de levercellen krijgen bloed om dit te bewerken...

• ook zijn er afweercellen (tegen ziektekiemen)

• ook zijn er herstelcellen (ze repareren bij schade)

lever

voeding wordt verteerd...

• de dunne darm is de plaats waar de bouwstenen (glucose, aminozuren, glycerol+vetzuren) worden opgenomen

• na opname worden ze naar de lever gebracht

• dit gaat via de poortader

  • start bij het MDK

  • eindigt bij de lever

P

lever

eenmaal in de lever...

• nemen levercellen de bouwstenen op

lever

eenmaal in de lever...

• nemen levercellen de bouwstenen op

• en voeren dan hun taak uit...

lever

1 bewerken van glucose

• wordt bewerkt tot koolhydraten

  • opslag in de lever

  • teveel glucose → opslag vet

lever

2 bewerken van aminozuren

• worden opgebouwd tot eiwitten

  • voor de stolling

  • voor transport

lever

3 bewerken van glycerol+vetzuren

• worden opgebouwd tot vetten

  • voor opslag in de lever

  • voor transport (verpakt in eiwit) naar andere organen

lever

4 afbraak hemoglobine

• de milt breekt het Hb af

• de levercel bewerkt het tot bilirubine

  • is giftig

  • wordt afgevoerd naar gal

lever

5 maken van gal

• uit het bloed halen levercellen stoffen voor het maken van gal

  • cholesterol

  • bilirubine

  • zouten

  • water

lever

5 ontgiften

• uit het bloed halen levercellen stoffen voor het maken van gal

  • cholesterol

  • bilirubine

  • zouten

  • water

lever

5 ontgiften

• levercellen breken continu gevaarlijke of lichaamsvreemde stoffen af...

  • medicijnen, alcohol, drugs

  • gifstoffen uit afval

• enzymen veranderen de gifstof

• het product verlaat het lichaam via de urine

lever

6 opslag van mineralen

• levercellen slaan mineralen op, belangrijkste is...

  • ijzer - verpakt in eiwit (ferritine)

lever

eiwit

ijzer

vrij ijzer

E7 - stofwisseling van voedingsstoffen uit de darm

de lever zet bouwstenen om in allerlei stoffen, zie E2

• van glycerol maakt de lever cholesterol...

  • een vette stof

  • nodig voor celmembranen

  • voor transport wordt het verpakt in eiwit

stofwisseling

• transport van bloed → lever

  • dan wordt het verpakt in HDL

  • cholesterol ↓ in bloed (minder kans op HVZ)

  • goede cholesterol

stofwisseling

• transport van lever → bloed

  • dan wordt het verpakt in LDL

  • cholesterol ↑ in bloed (meer kans op HVZ)

  • slechte cholesterol

stofwisseling

maak in Learnbeat

2.3 het spijsverteringsstelsel

E lever, alvleesklier, buikvlies

• test je kennis 3 en 4

lever

E10 - alvleesklier

de alvleesklier (pancreas) is een klier met een dubbele taak...

1 het maken van alvleessap voor de vertering

alvleesklier

alvleesklier

2 het maken van hormonen...

• ze regelen de hoeveelheid glucose

  • in de lever en spieren (opslag)

  • in het bloed (verplaatsing)

• eilandje van Langerhans

• hormonen insuline en glucagon

alvleesklier

insuline zorgt voor...

• glucose van bloed naar

  • lever (en spieren) voor opslag

  • lichaamscellen voor energie

  • gevolg: minder glucose in het bloed

  • meer glucose → meer insuline

alvleesklier

glucagon zorgt voor...

• glucose van lichaam naar

  • het bloed (verplaatsing van energie)

  • gevolg: meer glucose in het bloed

  • minder glucose → meer glucagon

E11 - buikvlies

het buikvlies (peritoneum) is een dubbel vlies met vocht ertussen...

• het vlies 'zakt' over het MDK

• het biedt bescherming aan beide kanten

buikvlies

• het buitenste deel heeft veel pijnvezels

  • scherpe pijn op duidelijke plaats

  • zoals bij ontsteking, bloed of maagsap

buikvlies

• het binnenste deel heeft veel rekvezels

  • doffe pijn op onduidelijke plaats

  • zoals bij verstopping, overbelasting

buikvlies

• het MDK ligt in het buikvlies

• de endeldarm, blaas en baarmoeder liggen onder het buikvlies

• de nieren liggen achter het buikvlies

buikvlies

• het vocht bestaat uit

  • water

  • zouten

buikvlies

vocht

alle buikorganen liggen stevig vast in het buikvlies...

• om toch goed te bewegen ligt er op de buikwand nog een deel van het buikvlies

• bestaat uit vet en veel bloedvaten

buikvlies

maak in Learnbeat

• test jezelf 9 en 12

• pas je kennis toe 13

buikvlies