Wat je ziet in de ontlasting vertelt iets over de gezondheid
Wat je ziet in de ontlasting vertelt iets over de gezondheid
Lesdoel
Je leert het verschil herkennen tussen diarree en obstipatie, kan ontlasting observeren (kleur, vorm, frequentie) en legt verband tussen klachten, oorzaken en passende zorg.
💩 Wat kan ontlasting ons vertellen over de gezondheid van een zorgvrager?
Slide titel
“Als zorgverlener kijk je niet alleen óf iemand ontlasting heeft. De ontlasting kan ons informatie geven over bijvoorbeeld vocht, voeding, de werking van de darmen en mogelijke gezondheidsproblemen.”
Kies de juiste term bij de juiste omschrijving
Ander woord voor poep
Dunne, waterige ontlasting die veel vaker komt dan je gewend bent.
moeilijk of minder vaak kunnen poepen
Diarree
Obstipatie
Ontlasting
De Bristol Stool Chart
1 harde losse keutels
2 harde klont/worst
3 worst met barstjes
4 gladde, zachte worst
5 zachte brokjes
6 zachte/brijachtige ontlasting
7 waterdun
Welke types zou je ''normaal'' noemen?
BSC is een hulpmiddel, kijk altijd naar het totale beeld
Diarree VS obstipatie
Hard/droog
Niet vaak
Persen/moeite
Ophoping van ontlasting > buikpijn, vol gevoel, geen eetlust en verdere ophoping
Obstipatie (BSC 1 en 2)
Dun/waterig
Vaak
Buikkrampen/aandrang voelen
Vochtverlies > uitdroging!
Diarree (BSC 6 en 7)
Waar let je op bij ontlasting? Checklist maken
Als je als verzorgende naar ontlasting kijkt, waar zou je dan op letten?
Maak een checklist met 6 categorieën
Checklist
Kleur → bruin, rood, zwart enz.
Vorm/consistentie → hard, gevormd, zacht, waterdun
Frequentie → hoe vaak?
Hoeveelheid → weinig, normaal, veel
Bijzonderheden → slijm, bloed, onverteerde resten
Klachten → pijn, persen, buikkrampen
Opdracht: Wat zie je?
Situatie:
Mevrouw Jansen heeft sinds gisteren drie keer waterdunne ontlasting gehad. Ze heeft ook buikkrampen en zegt dat ze veel dorst heeft.
Wat observeer je?
Is dit normale ontlasting, diarree of obstipatie?
Waar moet je extra op letten?
Deel 2
Situatie 2
Meneer De Vries heeft al vier dagen geen ontlasting gehad. Wanneer hij naar het toilet gaat, moet hij hard persen. Hij vertelt dat zijn buik opgezet en pijnlijk voelt.
Vragen:
Wat valt je op?
Is er sprake van normale ontlasting, diarree of obstipatie?
Welke klachten heeft meneer?
Wat kan er in zijn lichaam gebeuren als de ontlasting langere tijd blijft zitten?
Noem één mogelijke oorzaak van obstipatie.
Deel 3
Tijdens het verschonen ziet de verzorgende dat de ontlasting van meneer Smit zwart en teerachtig is.
Vraag:
“Is dit iets wat je gewoon bij de volgende rapportage vermeldt?”
Waarom observeer je ontlasting?
Afsluiting
ONTLASTING OBSERVEREN =
👀 Kleur
💩 Vorm/consistentie
🔄 Frequentie
📏 Hoeveelheid
⚠️ Bijzonderheden en klachten
“Je ziet iets veranderen → je benoemt wat je ziet → je rapporteert het volgens de afspraken.”