3.5 Een kerkelijke scheuring

1 / 51
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 2

In deze les zitten 51 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 100 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

  • Herhaling vorige les

  • Leerdoelen

  • 3.5 Luther en de reformatie

  • Zelfstandig werken

  • Afsluiting

Hoe kwam het dat Erasmus kon samenwerken met wetenschappers uit andere landen?

Wat is een homo universalis?

A

Iemand die veel verschillende talen kan spreken.

B

Iemand die goed is in schilderen.

C

Een persoon die heel veel verschillende dingen goed kan.

D

Iemand die in zijn leven op veel verschillende plekken in de wereld heeft gewoond en daardoor veel kennis heeft van verschillende culturen.

Waarom is Leonardo da Vinci een goed voorbeeld van een homo universalis?

  • Aflaten

  • Ketters

  • Hervorming/reformatie

  • Luther

  • 95 stellingen

  • Katholieken - protestanten

  • Je kunt verschillende oorzaken voor de Hervorming/Reformatie noemen en uitleggen.

  • Je kunt de rol van Luther binnen de Hervorming/Reformatie uitleggen.

  • Je kunt gevolgen van de splitsing van de christelijke kerk uitleggen.

Video

Histoclip


Luther en de hervorming


Met kijkvragen

Katholieke kerk (1)

  • Christelijke kerk


  • Staat onder leiding van de Paus in Rome (vandaar ook wel: Rooms-Katholieke Kerk)


  • Hiërarchisch: er is een duidelijke leider en indeling van macht


  • De mis (kerkdienst) en de Bijbel zijn in het Latijn

Katholieke kerk (2)

  • Er staan beelden in de kerk


  • Deze beelden (van bijvoorbeeld heiligen) worden soms ook vereerd


  • Ook relieken (overblijfselen van heiligen) worden vereerd


  • Er zijn magische handelingen en rituelen, zoals: wijn/bloed en brood/lichaam

Reformatie (1)

  • Betekent hervorming


  • In dit geval hervorming van de katholieke kerk


  • Begint aan het einde van de middeleeuwen, in de 15e eeuw


  • Protesteren tegen de macht en rijkdom (o.a. door aflaten) van de katholieke kerk

Reformatie (2)

  • Belangrijkste hervormers: Maarten Luther en Johannes Calvijn


  • In 1517 komt Luther met95 stellingen (vooral tegen aflaten)


  • Hij hoopt dat de Paus mee wil denken en de Kerk zal hervormen


  • Luther wordt echter door de Paus in de ban gedaan

  • Wat: Lees 3.5.1 en 3.5.2 en maak t/m opdracht 5

  • Hoe: individueel (eerste 5 min. stil)

  • Hulp: methode, aantekeningen en mevrouw de Vries

  • Tijd: 20 min.

  • Uitkomst: lesdoelen behaald

  • Klaar: verder met 3.5.3

20

minute

00

second

Noem twee misstanden binnen de katholieke kerk.

Wat was géén kritiekpunt van Luther op de katholieke kerk?

A

Geestelijken mogen geen vrouwen hebben

B

De kerk focust teveel op geld verdienen

C

Heiligen aanbidden is fout

D

God bestaat helemaal niet

Hoe noemen we de splitsing in de christelijke kerk als gevolg van de ideeën van onder andere Luther?

A

Hervorming

B

Renaissance

C

Reformatie

D

Humanisme

Wat is een aflaat?

A

Een gekocht papier waarmee je de kerk in mag.

B

Een gratis papier dat je zonden vergeeft.

C

Een gekocht papier dat je zonden vergeeft.

D

Een gratis boekje.

Maarten Luther was tegen de handel in aflaten, waarom?

A

Hij vond dat je je plaats in de hemel niet kon kopen.

B

Met de aflatenhandel werd de St. Pieter gebouwd en hij was tegen het bouwen van kerken.

C

Omdat alleen vorsten deze aflaten mochten verkopen.

D

Met aflaten konden mensen in de hemel komen en dat wilde mensen niet.

Waarom begon de Paus met de verkoop van deze aflaten?

A

Om de lonen van de monniken te betalen.

B

Om kleine kerken op te knappen.

C

Om een grote kerk te bouwen in Rome.

D

Om een nieuwe kruistocht te kunnen betalen.

Wat past niet bij Maarten Luther

A

95 stellingen

B

Verzweeg zijn kritiek

C

Monnik

D

Kritiek op de Rooms-Katholieke kerk

  • Herhaling vorige les

  • Leerdoelen

  • 3.5 vervolg Luther en Karel V

  • Zelfstandig werken

  • Afsluiting

Noem twee misstanden binnen de katholieke kerk.

Wat was géén kritiekpunt van Luther op de katholieke kerk?

A

Geestelijken mogen geen vrouwen hebben

B

De kerk focust teveel op geld verdienen

C

Heiligen aanbidden is fout

D

God bestaat helemaal niet

Hoe noemen we de splitsing in de christelijke kerk als gevolg van de ideeën van onder andere Luther?

A

Hervorming

B

Renaissance

C

Reformatie

D

Humanisme

Wat is een aflaat?

A

Een gekocht papier waarmee je de kerk in mag.

B

Een gratis papier dat je zonden vergeeft.

C

Een gekocht papier dat je zonden vergeeft.

D

Een gratis boekje.

Wat past niet bij Maarten Luther

A

95 stellingen

B

Verzweeg zijn kritiek

C

Monnik

D

Kritiek op de Rooms-Katholieke kerk

  • Hervorming/reformatie

  • Katholieken - protestanten

  • Heilige Roomse Rijk

  • Rijksdag

  • Edict van Worms

  • Je kunt verschillende oorzaken voor de Hervorming/Reformatie noemen en uitleggen.

  • Je kunt de rol van Luther binnen de Hervorming/Reformatie uitleggen.

  • Je kunt gevolgen van de splitsing van de christelijke kerk uitleggen.


Waarom heeft Luther succes?


  • Door de uitvinding van de boekdrukkunst kunnen de teksten van Luther snel worden gekopieerd en verspreid.

  • Luther wordt gesteund én beschermd door machtige Duitse vorsten.

  • De ideeën (van eenvoud en soberheid) spreken veel arme gelovigen aan.

  • Veel gelovigen zijn het niet eens met de aflaten: Luther durft er iets van te zeggen.

Maarten Luther (1483-1546)

Duitse monnink die grote moeite had met de aflaten en levensstijl van de geestelijken.

Veel aanhangers in Duitsland.

Johannes Calvijn (1509-1564)

Zwitserse hervormer die vond dat beelden niet in de Kerk thuishoorden.

Veel aanhangers in Nederland

Gevolgen van de reformatie

  • Splitsing in de christelijke kerk (1517): ontstaan van de protestantse kerken (ook wel: hervormde- of gereformeerde kerk) naast de katholieke Kerk


  • Protestantse kerk spreekt veel (arme) mensen in West-Europa aan.

  • Vervolging van protestanten (ketters)

Protestantse kerk

  • Christelijke kerk

  • Er is geen duidelijke leider

  • De mis (kerkdienst) en de Bijbel zijn in de volkstaal

  • Geen beelden en/of verering van heiligen en relieken (is afleiding)

  • Sobere handelingen

Hoewel er grote en kleine verschillen zijn...

...horen beide kerken bij de christelijke godsdienst

Rijksdag in Worms 1521

Rijksdag Worms

- Karel V en het Heilige Roomse Rijk.

- Verdeeld gebied.

- Niet iedereen was het eens met de ban van Luther.

- 1521, Rijksdag Worms -> maar Luther sprak niet.

- Edict van Worms -> Luther 'vogelvrij'.

- Statenvertaling Bijbel (Duits).

- 1555, Vrede van Ausburg -> wiens grond, diens religie.

Godsdienstvrede van Augsburg 1555

  • Wat: Heel 3.5 afmaken

  • Hoe: individueel (eerste 5 min. stil)

  • Hulp: methode, aantekeningen en mevrouw de Vries

  • Tijd: 20 min.

  • Uitkomst: lesdoelen behaald

  • Klaar: Controleer je leerdoelenkaart. Beantwoord de leerdoelen als vragen in je schrift. Beheers je alles? Maak dan de invulsamenvatting van 3.5.

20

minute

00

second

Protestantse kerk of Katholieke kerk? Verering van heiligen

A

Protestantse kerk

B

Katholieke kerk

C


D


Protestantse kerk of Katholieke kerk? Sobere handelingen

A

Protestantse kerk

B

Katholieke kerk

C


D


Protestantse kerk of Katholieke kerk? Verering van relieken

A

Protestantse kerk

B

Katholieke kerk

C


D


Protestantse kerk of Katholieke kerk? De Paus is de leider

A

Protestantse kerk

B

Katholieke kerk

C


D


Welke van de stellingen is juist? 1 Toen Luther zijn stellingen bedacht wilde hij een nieuwe kerk beginnen. 2 De Paus wilde wel met Luther praten over zijn ideeën.

A

Alleen 1 is juist

B

Alleen 2 is juist

C

Beide zijn juist

D

Beide zijn onjuist

Maarten Luther is het niet eens met de grote rijkdommen van de Kerk en de geestelijken. Op welke manier kwam de Kerk aan haar rijkdommen?

A

Mensen kochten hun zonden af met een aflaat.

B

Mensen handelden met de Kerk.

C

De Kerk veroverde rijke gebieden.

D

Mensen hadden medelijden met Kerk en gaven geld.

originalType.dragQuestion

Katholiek

'Magische' handelingen

'Kale' kerk

Sober

Sobere handelingen

De Paus

Maarten Luther

Aflaten

Beeldenverering

Beelden in de kerk

Latijnse kerkdienst

Bijbel in volkstaal

Reliekenverering

→Sleep de onderdelen naar de juiste plek

Protestants

Protestants of Katholiek?


Karel V is....

A

Protestants

B

Katholiek

C


D