Doelgroepen / het basisschoolkind

• newEditor
• LLT
• Vocational Education

Doelgroepen / basisschoolkind

Aan het einde van deze les kun je...

...de lichamelijke, cognitieve en sociaal-affectieve ontwikkeling van basisschoolkinderen beschrijven én deze vertalen naar de praktijk van sport en bewegen.

De basisschooljaren in beeld

Van 4 tot 12 jaar leert het kind veel. Zelfstandigheid neemt toe en het functioneren in groepen wordt belangrijker.

Indeling in leeftijdsfases

We onderscheiden 3 fases:

kleuter (4-6)

jong schoolkind (6-9)

ouder schoolkind (9-12).

Ontwikkelingslijnen

Ontwikkeling wordt beschreven aan de hand van lichamelijke, cognitieve en sociaal-affectieve lijnen.

Waarom relevant voor sport en bewegen?

Basisschoolkinderen sporten veel. Inzicht in hun ontwikkeling is belangrijk voor een sport- en bewegingsleider.

De kleuter (4-6 jaar)

Snel groeiende motoriek, grove motorische vaardigheden, weinig kracht.

Denken is vooral concreet, korte spanningsboog, fantasievol.

Cognitieve ontwikkeling

Lichamelijke ontwikkeling

De kleuter (4-6 jaar)

Veel beweging, weinig regels, klein materiaal, korte uitleg.

Praktijk sport & bewegen

Sociaal-affectieve ontwikkeling

Egocentrisch denken, samenspelen ontstaat, zoekt goedkeuring volwassenen.

Hoe oud is een kleuter?

Voorbeeld: Bewegingsles voor kleuters

Leuke sport- en bewegingsactiviteiten voor kleuters moeten aan deze criteria voldoen:

• activiteiten moeten passen bij de bewegingsdrang van kleuters

• korte inspanningen, want kleuters worden snel moe, maar ook snel weer fit

• weinig kracht nodig, omdat kleuters nog niet veel kracht hebben

• variaties op basisbewegingen

• moeten aansluiten bij wat kleuters leuk en interessant vinden

Tips voor lesgeven aan kleuters

uitleg en instructies

• geef een korte en duidelijke uitleg

• gebruik praatje, plaatje, daadje. vooral plaatje en daadje zijn belangrijk

• probeer zo concreet mogelijk te zijn

• gebruik aanwijzingen die gericht zijn op de omgeving en het doel

Hoe geef je uitleg en instructie aan een kleuter?

A

Kort en duidelijk

B

Praatje, plaatje, daadje

C

zo concreet mogelijk

D

gebruik aanwijzingen gericht op doel

Tips voor lesgeven aan kleuters

keuze van bewegingsactiviteiten

• zorg dat de kleuter kan bewegen

• kies voor korte activiteiten, want kleuters zijn snel moe maar herstellen snel

• vraag niet te veel kracht van de kleuter, want die heeft nog niet veel kracht

• gebruik variaties van basisbewegingen

• sluit aan bij wat de kleuter leuk vindt

Wat zijn goede beweegactiviteiten voor kleuters?

Tips voor lesgeven aan kleuters

organisatie

• kleuters helpen graag

• ze voeren graag taken uit

• ze kunnen anderen helpen

• betrek ze bij de organisatie van de les

Wat betekent betrek ze bij de organisatie van je les?

Tips voor lesgeven aan kleuters

didactische werkvormen

• gebruik ook open werkvormen, want kleuters experimenteren graag

Wat zijn open werkvormen?

Het jonge schoolkind (6-9 jaar)

Groeien in vaardigheden, beter concentreren, leren samen spelen en regels volgen.

Lichamelijk & cognitief (6-9 jaar)

Cognitieve ontwikkeling

Kan vooruitdenken, simpele strategieën, langere concentratie. Begin abstract denken.

Fijne motoriek ontwikkelt, meer kracht. Hand oog coördinatie is goed

Lichamelijke ontwikkeling

Wat is abstract denken?

Sociaal-affectief & praktijk (6-9 jaar)

Sport en bewegen

Sociaal-affectief

Meer regels introduceerbaar, samenwerken stimuleren, teamsporten mogelijk.

• Vriendschap: Jongeren zoeken vaak vrienden van hun eigen geslacht.

• Prestatiedrang: Ze willen graag goed presteren.

• Emoties: Emoties worden vaak verborgen gehouden.

• Opstandig gedrag: Kan zich uiten in agressie en ongehoorzaamheid.

Het oudere schoolkind (9-12 jaar)

Begint volwassen te denken, lichaamsveranderingen starten, zelfstandigheid groeit sterk.

Ontwikkeling (9-12 jaar)

Kan logisch redeneren, begrijpt abstracte begrippen. Kan steeds beter reflecteren. Leergierig en prestatiegericht.

Lichamelijk

Cognitief

Sterkere spieren, start puberteit, sneller en behendiger.

Sociaal-affectief & praktijk (9-12 jaar)

Sport en bewegen

Sociaal-affectief

Uitdagende activiteiten, sportregels serieuzer nemen, competitie mogelijk.

• Peergroup: Vrienden worden erg belangrijk.

• Idolen: Jongeren kijken op naar beroemdheden.

• Normen en Waarden: Ze leren wat goed en fout is.

• Pesten: Dit gebeurt vaak en is een probleem.

• Seksuele Ontwikkeling: Belangrijk deel van opgroeien.

Voorbeeldactiviteit (6-9 jaar)

Welke spellen zou je aanbieden voor deze doelgroep?

Wat wordt verstaan onder motorisch gevoelige leeftijd?

Voorbeeld: Sportwedstrijd (9-12 jaar)

Kinderen nemen actief deel aan sportwedstrijden en leren omgaan met winnen en verliezen.

Erbij horen

Hoe kun jij ervoor zorgen dat iedereen erbij hoort?

Hoe ga je om met het sekseverschil tijdens de les?

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.