Herfst - Verdieping EMC - Paddenstoelen

• Biologie / Verzorging
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 1

Paddenstoelen

Welke paddenstoelen ken je bij naam?

judasoor 

elfenbankje

aardappelbovist

eekhoorntjesbrood 

vliegenzwam  

In NL zijn er ongeveer 5000 verschillende soorten paddenstoelen!

van franjekelkje tot exotisch reikhalsje

Er zijn op de wereld een paar miljoen paddenstoelen,  en worden er gemiddeld in Nederland zeven nieuwe soorten per maand ontdekt.  Die krijgen allemaal een naam en niet zoals vroeger een latijnse naam, maar een nieuw bedacht naam. Welke naam zou jij de paddestoel geven? 

Gewone Morielje 

Maar wat is een paddenstoel eigenlijk?

Schimmels

Schimmels bestaan uit lange schimmeldraden.

Ze planten zich voort met sporen die groeien aan het einde van een schimmeldraad of in een speciaal voortplantingsorgaan: de paddenstoel.

Een paddenstoel is dus geen schimmel

Paddenstoel is de vrucht 

van een schimmel.

Net zoals een 

appel geen boom 

is, maar de 

vrucht van de boom.

Bouw van een schimmel

Levenscyclus schimmels

Nuttige schimmels

Dus schimmels die ons helpen

Opruimen

Eten

Wijn & bier

antibiotica

Brood

schimmelkaas

Schadelijke schimmels 

• voedsel bederf
• schimmel infectie

Waarom zien we juist in de herfst veel paddenstoelen?

0

Weetjes en bijzonderheden

Heksenkring

Grootste schimmel in de wereld (gewicht?)

Giftige soorten

Eetbare soorten 

Bijzondere soorten: waaronder de zombiezwam!

Paddenstoelen determineren/ op naam brengen

heksenkring

Grootste schimmel ter wereld

De sombere honingzwam (Armillaria ostoyae).

• Locatie: Het grootste bekende exemplaar leeft in het Amerikaanse bosgebied Malheur National Forest in Oregon.

• Grootte: Het ondergrondse netwerk (zwamvlok) beslaat een oppervlakte van ongeveer 8,9 vierkante kilometer (ongeveer 1.660 voetbalvelden).

• Leeftijd: Dit exemplaar is naar schatting 2.400 tot 8.650 jaar oud.

• Werking: De schimmel groeit vooral onder de grond en parasiteert op de wortels van bomen, wat kan zorgen dat bomen afsterven. 

De giftigste paddenstoel ter wereld is 

de groene knolamaniet

• Dodelijke dosis: Een hoeveelheid van slechts 30 tot 50 gram (één exemplaar) kan al fataal zijn.

• Giftige stoffen: De paddenstoel bevat amatoxines en phallotoxines. Deze stoffen vernietigen langzaam de lever en nieren.

• Laattijdige symptomen: De eerste klachten (hevige buikpijn, braken, diarree) treden pas 6 tot 24 uur na consumptie op. Dit is vaak te laat om de maag nog te legen.

• Geen tegengif: Er is geen standaard tegengif, al wordt in ernstige gevallen soms gespecialiseerde medische zorg of een levertransplantatie overwogen. Meer dan 90% van de ernstige paddenstoelvergiftigingen wereldwijd wordt veroorzaakt door deze soort.

Herkenning en Voorkomen

• Uiterlijk: De hoed is geelgroen tot olijfgroen (soms met witte of bruine tinten). De lamellen aan de onderkant van de hoed blijven altijd helderwit. De steel heeft een witte ring en een knolachtige voet die vaak deels onder de grond zit.

• Verwarring: De groene knolamaniet wordt gevaarlijk vaak verward met eetbare champignons of andere lamellenzwammen.

• In Nederland: Deze soort komt steeds vaker voor in de Nederlandse bossen en duingebieden (onder bomen zoals eiken en beuken), deels door veranderende klimaatomstandigheden. Je kunt er meer over lezen via het Rode Kruis. Pluk en eet in het wild gevonden paddenstoelen daarom nooit tenzij je een 100% ervaren expert bent.

Wil je weten hoe je veilige eetbare paddenstoelen kunt onderscheiden, of ben je benieuwd naar andere gevaarlijke paddenstoelen in Nederland?

• 

Wikipedia

Groene knolamaniet - Wikipedia

Groene knolamaniet. soort uit het geslacht Amaniet. Taal; Pdf downloaden; Volgen · Bewerken. De groene knolamaniet (Amanita phallo...

• 

NH Nieuws

De giftigste paddenstoel ter wereld groeit in Bloemendaal

* Locatie: Thijsse's Hof, Bloemendaal. * Soort: Groene knolamaniet (death cap), ter wereld giftigste paddenstoel. * Gevaar: Eén et...

• 

IVN

De giftigste paddenstoelen - IVN

Groene knolamaniet. Dit is een van de meest giftige paddenstoelen ter wereld. Een kleine hoeveelheid – 30-50 gram – van deze padde...

11x de bekendste eetbare paddenstoelen

Let op!

Wildplukken is verboden in Nederland: je verstoort en beschadigd de natuur. 

www.ah.nl

Bijzondere soorten

De vossenkeutelpenseelzwam

Groeit alleen op vossendrollen!

Bijzondere soorten

Hoefzwam

Groeit alleen op de hoeven van dode hoefdieren, zoals paarden, runderen en herten. 

Bijzondere soorten

Vogelveerzwam 

Groeit alleen op oude vogelveren

Bijzondere soorten

Zombiezwam (cordyceps).

Die neemt de hersenfunctie van insecten (vooral mieren) over. De zwam stuurt het insect naar een hoog punt, een hoge plant bijvoorbeeld. Daar sterft dan het insect. Vervolgens kan de zwam zijn sporen over een groter gebied verspreiden. 

www.quest.nl

Foto van de paddenstoel

Paddenstoelen determineren

Boeken, zoekkaarten, obsidentify

1. cantharel
2. champignon
3. eekhoorntjesbrood
4. vliegenzwam

1. cantharel
2. eekhoorntjesbrood
3. stinkzwam
4. vliegenzwam

1. eekhoorntjesbrood
2. elfenbankje
3. inktzwam
4. stinkzwam

1. aardappelbovist
2. cantharel
3. kastanje champignon
4. stinkzwam

1. cantharel
2. elfenbankje
3. honingzwam
4. stinkzwam

1. kaapkopje
2. oesterzwam
3. stinkzwam
4. cantharel

1. cantharel
2. honingzwam
3. oesterzwam
4. kaalkopje