Workshop: VMware, VirtualBox en Hyper-V
Werken met hypervisors
Onderdelen in deze les
Werken met hypervisors
Open de les met het idee dat studenten vandaag niet vooral gaan installeren of bouwen, maar leren kijken in verschillende programma's. Leg uit dat dezelfde basisinstellingen in meerdere hypervisors terugkomen, ook als de knoppen en menu's anders heten.
Lesdoel
Ik kan VMware, VirtualBox en Hyper-V vergelijken en uitleggen welke hypervisor ik het makkelijkst vind en waarom.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen volgens jou bij een hypervisor?
Gebruik de reacties om voorkennis op te halen. Verwachte woorden: VM, Windows 11, virtueel, host, guest, instellingen, starten, RAM.
Wat is een hypervisor?
Een hypervisor is een programma waarmee je een virtuele machine (VM) maakt en gebruikt.
Voor deze workshop werk je met:
VMware
VirtualBox
Hyper-V
Houd het praktisch: geen diep technisch verhaal over type 1 en type 2 hypervisors. De kern is dat studenten de term herkennen en kunnen koppelen aan de drie programma's uit de workshop.
Host, VM en guest
Deze woorden gebruik je steeds in de les:
Host: de echte computer waarop je werkt
VM: de virtuele computer
Guest: het besturingssysteem in de VM
Voorbeeld: op een Windows 11 Education-computer maak je een VM met ook weer Windows 11.
Benadruk dat host en guest niet hetzelfde zijn. Veel studenten halen de echte pc en de virtuele pc in het begin door elkaar.
Eerst kijken, dan pas wijzigen
Een beginnende ICT'er verandert instellingen niet zomaar.
Werk steeds in deze volgorde:
Kijken → nadenken → controleren → veranderen → testen
Zo voorkom je fouten en leer je waar instellingen staan.
Koppel dit aan professioneel gedrag in ICT-beheer. De les draait niet alleen om knoppen vinden, maar ook om netjes en gecontroleerd werken.
Wat is een host in deze workshop?
De echte computer
De virtuele schijf
De ISO van Windows
De netwerkkaart
Check of studenten host en VM uit elkaar houden. Een veelgemaakte fout is dat ze de host zien als de virtuele computer.
Begrippen invullen
Een hypervisor is een programma waarmee je een VM maakt en gebruikt. De host is de echte computer waarop je werkt. Het guest is het besturingssysteem in de VM.
Deze invuloefening herhaalt de kernwoorden van het eerste lesblok.
Waarom kijk je eerst vóór je instellingen wijzigt?
Bespreek dat professioneel werken begint met eerst kijken en controleren. Goede antwoorden noemen bijvoorbeeld: fouten voorkomen, eerst begrijpen, veilig werken, pas daarna wijzigen en testen.
Wat ga je vandaag vergelijken?
Je zoekt in meerdere hypervisors waar je deze onderdelen vindt:
RAM en CPU
virtuele harde schijf
ISO
netwerk
TPM en Secure Boot
Maak duidelijk dat de inhoud van de instellingen vaak hetzelfde doel heeft, maar op een andere plek in het programma kan staan.
Je eerste hypervisor openen
Je begint met één programma dat de docent aanwijst.
Daarna zoek je jouw Windows 11-VM en controleer je of je ziet:
welke VM je nodig hebt
waar je de VM kunt starten
waar je de instellingen kunt openen
Noem dat studenten nog niets hoeven aan te passen. Het doel is eerst oriëntatie: waar zit wat?
Een VM netjes starten en stoppen
Bij het starten controleer je of:
Windows opstart
het bureaublad verschijnt
muis en toetsenbord werken
Bij het stoppen zet je de VM netjes uit. Gebruik niet zomaar een harde uit-knop.
Leg uit dat een geforceerde stop risico geeft op fouten of beschadigde bestanden, net als bij een echte computer.
Waar vind je de instellingen?
In elke hypervisor zoek je dezelfde soorten instellingen:
RAM: werkgeheugen van de VM
CPU: aantal processors of cores
Opslag: virtuele harde schijf
ISO: bestand voor installatie of opstarten
Netwerk: verbinding met internet of lokaal netwerk
TPM en Secure Boot: beveiliging voor Windows 11
Gebruik steeds dezelfde termen op het bord of mondeling. Dat helpt studenten later bij het vergelijken van de programma's.
RAM en CPU herkennen
RAM en CPU bepalen voor een deel hoe een VM werkt.
Let op:
RAM = hoeveelheid werkgeheugen
CPU = aantal virtuele processors of cores
Je hoeft ze eerst alleen te vinden en af te lezen.
Studenten willen vaak meteen waarden aanpassen. Herhaal dat deze fase gaat over herkennen en controleren.
Opslag en ISO vinden
Zoek daarna waar de VM zijn bestanden gebruikt:
de virtuele harde schijf voor opslag
de ISO voor installatie of opstarten
Controleer of er een ISO gekoppeld is en hoe groot de schijf is.
Noem dat de virtuele harde schijf niet hetzelfde is als de echte schijf van de host, ook al staat het bestand wel op de host opgeslagen.
Netwerk, TPM en Secure Boot
Sommige instellingen gaan niet over snelheid, maar over verbinding en beveiliging.
Belangrijk in deze workshop:
Netwerk: staat de netwerkkaart aan?
TPM: extra beveiliging voor Windows 11
Secure Boot: beveiligd opstarten van de VM
Je hoeft niet technisch diep in te gaan op TPM-versies of UEFI-details. De les focust op herkennen, vinden en vergelijken.
Wat moet je bij het stoppen van een VM doen?
ISO verwijderen
RAM verhogen
Netjes afsluiten
TPM uitzetten
Toetst of studenten het verschil zien tussen normaal afsluiten en hard uitzetten.
Instellingen herkennen
In elke hypervisor zoek je dezelfde onderdelen. RAM is het werkgeheugen van de VM en CPU gaat over processors of cores. Bij opslag kijk je naar de virtuele harde schijf. Voor installeren of opstarten gebruik je een ISO.
Laat studenten de woorden koppelen aan hun functie, niet alleen aan losse definities.
Welke instelling lijkt jou nu het lastigst om te vinden?
RAM/CPU
Opslag/ISO
Netwerk
TPM/Secure Boot
Deze slide heeft geen instructies
Dezelfde taak, ander programma
Na de eerste ronde werk je met een andere hypervisor.
Je zoekt opnieuw:
RAM
CPU
opslag
ISO
netwerk
TPM
Secure Boot
Leg uit dat het wisselen belangrijk is: studenten leren niet één programma uit het hoofd, maar herkennen dezelfde functies op verschillende plekken.
Wat is hetzelfde?
Bij alle drie de hypervisors werk je met hetzelfde basisidee:
je beheert een VM op een host
je kunt hardware-instellingen van de VM bekijken
je kunt een VM starten en stoppen
je kunt opslag, ISO en netwerk terugvinden
Laat zien dat verschillen in uiterlijk niet betekenen dat het totaal andere systemen zijn. De functies komen grotendeels overeen.
Wat is anders?
De verschillen zitten vaak in:
de naam van een instelling
de plek van een instelling in het menu
de manier waarop je een VM aanmaakt of aanpast
de weergave van opties zoals netwerk of beveiliging
Benadruk dat 'anders' niet meteen 'moeilijker' of 'slechter' betekent. Dat helpt straks bij het kiezen van een favoriet.
Vergelijken als ICT-vaardigheid
Een ICT'er moet snel kunnen schakelen tussen programma's.
Daarom leer je in deze workshop:
zoeken zonder gokken
instellingen controleren
overeenkomsten herkennen
verschillen benoemen
Koppel dit aan werkpraktijk: op een stage of werkplek gebruikt niet iedereen hetzelfde programma.
Wat is meestal hetzelfde in meerdere hypervisors?
De knopkleur
De schermtaal
De functies
De venstergrootte
De kern van dit blok: functies komen terug, maar naam en plek kunnen verschillen.
Noem één overeenkomst tussen twee hypervisors.
Verwachte elementen: bijvoorbeeld RAM instellen kan in beide, VM starten en stoppen kan in beide, netwerk is in beide terug te vinden, ISO koppelen kan in beide. Vraag om concrete voorbeelden uit hun eigen ervaring.
Waardoor verschilt een hypervisor vaak van een andere?
Door de hostnaam
Door de menuplek
Door het Windows-bureaublad
Door de muisaanwijzer
Hier test je of studenten begrijpen dat verschillen vaak in naam, plaats en weergave zitten.
Welke hypervisor past bij jou?
Aan het einde vergelijk je VMware, VirtualBox en Hyper-V op gebruik.
Je let bijvoorbeeld op:
wat je snel kunt vinden
wat duidelijk in beeld staat
welke stappen logisch voelen
bij welk programma jij het makkelijkst werkt
Maak duidelijk dat er niet één verplicht juist antwoord is. De keuze moet wel onderbouwd zijn met wat de student echt heeft gezien.
Een eenvoudig advies geven
Je kunt een hypervisor pas adviseren als je kunt uitleggen:
wat het programma doet
welke instellingen je nodig hebt voor een VM
wat handig of minder handig werkt
Een goed advies heeft altijd een reden.
Gebruik hier eventueel het voorbeeld van een klant of schoolcomputer, zonder van de slide een opdracht te maken.
Problemen zoeken in een VM
Soms werkt een VM niet goed door één verkeerde instelling.
Mogelijke oorzaken in deze workshop:
RAM staat verkeerd
netwerk staat uit
ISO ontbreekt
TPM staat uit
Secure Boot staat uit
Verbind dit aan de vaste volgorde: kijken, controleren, aanpassen, testen. Dat is de basis van eenvoudig storingszoeken.
Van zoeken naar begrijpen
Deze workshop gaat niet alleen over knopjes vinden.
Je leert ook begrijpen dat:
dezelfde VM-onderdelen in elk programma terugkomen
de plaats en naam kunnen verschillen
je door vergelijken sneller leert werken
Dit is een samenvattende brug naar het einde van de les. Gebruik hem om de rode draad nog eens hardop te maken.
Welke instelling kan een probleem met Windows 11 geven?
TPM uit
Muis aan
Venster groot
Bureaublad open
Verbindt vergelijken met eenvoudig storingszoeken. Andere mogelijke oorzaken uit de les zijn netwerk uit, ISO ontbreekt en Secure Boot uit.
Welke hypervisor zou jij adviseren en waarom?
Bespreek of de student een keuze maakt en die onderbouwt met lesinhoud: makkelijk vinden van instellingen, logische stappen, duidelijke weergave of werken op school/werk.
Van zoeken naar begrijpen
Bij storingen werk je stap voor stap. Je begint met kijken en daarna controleren wat er mis is. Pas dan ga je iets veranderen en daarna testen of de VM weer werkt.
Herhaalt de vaste werkwijze voor een beginnende ICT'er.
Wat heb je vandaag geleerd over hypervisors?
Laat studenten kort terugkijken op hun leerproces. Mogelijke punten: verschillen tussen VMware, VirtualBox en Hyper-V; instellingen sneller herkennen; host en guest uit elkaar houden.
Welk onderdeel vond jij het moeilijkst vandaag?
Stuur op concrete leerervaringen, zoals zoeken in menu's, vergelijken van namen of het vinden van TPM en Secure Boot.
Wat ga jij van deze les het best onthouden?
Mogelijke antwoorden: eerst kijken, host en guest verschil, VM netjes afsluiten, zelfde functies op andere plekken, TPM nodig voor Windows 11.
Woordenlijst
Hypervisor - programma waarmee je virtuele machines maakt en gebruikt
VM - virtuele computer
Host - de echte computer waarop je werkt
Guest - het besturingssysteem dat in de VM draait
RAM - werkgeheugen van de VM
CPU - processor van de VM
ISO - bestand waarmee je bijvoorbeeld Windows kunt installeren
Deze slide heeft geen instructies
Woordenlijst
Virtuele harde schijf - opslag van de VM
Netwerk - verbinding van de VM met netwerk of internet
TPM - extra beveiliging die Windows 11 gebruikt
Secure Boot - beveiliging tijdens het opstarten van de VM
VMware - hypervisor waarmee je VM's kunt beheren
VirtualBox - hypervisor waarmee je VM's kunt beheren
Hyper-V - hypervisor van Microsoft voor virtuele machines
Deze slide heeft geen instructies
