Ontdekking, koloniën en slavernij: de opkomst van Amerika
Ontdekking, koloniën en slavernij
Onderdelen in deze les
Ontdekking, koloniën en slavernij
Wat weet jij al over de eerste Europese kolonisten in Amerika?
Leerdoelen van deze les
Aan het einde van de les kun je uitleggen hoe Europese expansie leidde tot kolonisatie van Noord-Amerika, de gevolgen voor inheemse volken, het ontstaan van slavernij en de strijd om vrijheid en afschaffing.
Europa op zoek naar nieuwe werelden
In de vijftiende eeuw begon Europa aan overzeese ontdekkingen en handel, geholpen door betere schepen en navigatie.
Redenen voor Europese expansie
Europese landen zochten nieuwe handelsroutes, grondstoffen en wilden macht en geloof verspreiden.
Spanning tussen Engeland en Spanje
Conflicten tussen protestants Engeland en katholiek Spanje: politieke, religieuze en economische rivaliteit op zee.
Engelse kolonisatie van Noord-Amerika
Engelse avonturiers vestigden in 1585 de eerste kolonie in Roanoke. Door tegenslagen verhuisde men later naar Virginia, de eerste succesvolle kolonie.
De eerste contacten met indianen
Kolonisten en inheemse volken werkten samen, ruilden kennis en voedsel. Indianen leerden Europeanen landbouwtechnieken.
Van samenwerking naar conflict
Door groeiende kolonisatie ontstonden misverstanden over landgebruik en bezit. Dit leidde tot spanningen en geweld.
Waarom vertrokken Engelsen naar Amerika?
Op zoek naar rijkdom, handel en landbouwgrond. Sommigen probeerden Azië via het westen te bereiken.
Religieuze vrijheid zoeken en ontsnappen aan armoede; een nieuw bestaan opbouwen was aantrekkelijk.
Geld verdienen
Vrijheid en een beter leven
De Pilgrim Fathers in New England
In 1620 stichtten strenge protestanten (Puriteinen) een samenleving gebaseerd op geloof en zelfbestuur.
Het dagelijks leven in vestigingskoloniën
In New England ontstonden dorpen met handel, kleine landbouw en onderwijs, gericht op gemeenschap en religie.
Twee soorten koloniën in Noord-Amerika
Plantagekoloniën
Zuiden en Caraïben: grootschalige landbouw (tabak, katoen, suiker) met slavenarbeid, gericht op export.
Vestigingskoloniën
Noorden: gezinsleven, kleinschalige landbouw, religie en zelfbestuur.
De driehoekshandel
Goederen uit Europa naar Afrika, slaven naar Amerika, plantageproducten terug naar Europa. Trans-Atlantische handel werd winstgevend, maar was onmenselijk.
Het leven van tot slaaf gemaakten
Slavenarbeid vormde het fundament van de economie, vooral op de Caraïbische eilanden. Leed en uitbuiting waren enorm.
Economisch belang van de Caraïben
Suikerrietplantages in gebieden als Barbados en Jamaica leverden meer winst op voor de Britten dan Noord-Amerika. Slavernij was essentieel voor deze winst.
De groeiende onvrede bij kolonisten
Kolonisten moesten belasting betalen zonder inspraak in het Britse parlement. Handelsbeperkingen versterkten hun onvrede.
Invloed van de Verlichting
Filosofen als Montesquieu, Rousseau en Locke inspireerden de kolonisten: scheiding der machten, volkssoevereiniteit en natuurlijke rechten stonden centraal.
Kernbegrippen van de Verlichting
Volkssoevereiniteit (Rousseau) en natuurlijke rechten (Locke)
Het volk is de baas en heeft onvervreemdbare rechten: leven, vrijheid en eigendom.
Trias politica (Montesquieu)
Verdeelt de macht in wetgevende, uitvoerende en rechterlijke machten ter bescherming van vrijheid.
Onafhankelijkheid van Amerika
Amerika als voorbeeld van de Verlichting?
Idealen
Veel staten hielden slavernij in stand: strijd tussen ideaal en praktijk nam toe.
Vrijheid, gelijkheid en mensenrechten werden vastgelegd in wetten en bestuur van de VS.
Tegenstrijdigheid
Het abolitionisme
Vanaf eind 18e eeuw ontstond verzet tegen slavernij. Religieuze én verlichte denkbeelden vergrootten de steun voor afschaffing.
Afschaffing slavernij in het Britse rijk
Eerst werd in 1807 de slavenhandel verboden, in 1833 slavernij zelf. Dat leidde tot grote economische en sociale veranderingen.
De langzame afschaffing in Amerika
In de VS verdween slavernij pas in 1865, na felle discussies en de burgeroorlog. Het Britse voorbeeld speelde een rol in deze ontwikkeling.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
