Maestro!

Maestro!
Tip!
Klik op het notitie-icoontje rechtsonder de volgende slides voor een korte lesuitleg.
1 / 21
volgende
Slide 1: Tekstslide
MuziekBasisschoolGroep 7,8

In deze les zitten 21 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 5 videos.

time-iconLesduur is: 45 min

Introductie

Leerlingen leren en ervaren wat de functie van een dirigent is.

Onderdelen in deze les

Maestro!
Tip!
Klik op het notitie-icoontje rechtsonder de volgende slides voor een korte lesuitleg.

Slide 1 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Wat weet je van de dirigent?

Slide 2 - Woordweb

Toelichting
Vraag leerlingen wat ze al weten van de dirigent?
Mogelijk antwoorden zijn: leider van het orkest, spreekt met de musici af hoe ze de muziek precies gaan uitvoeren, geeft tempo en dynamische verschillen (hard en zacht) aan.
0

Slide 3 - Video

Toelichting:
In dit filmpje wordt uitgelegd hoe een dirigent met z'n stokje de maat aangeeft.

Tip: start het filmpje niet vanzelf? Klik dan de reclame weg en nogmaals op 'play'.

Hoe noem je een dirigeerstokje
ook wel?

Slide 4 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies


Waarom heeft de dirigent een baton?

Slide 5 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

Zelf aan de slag!

Slide 6 - Tekstslide

Toelichting:
Elke leerling mag met een pen of potlood mee-dirigeren. Begin bovenaan en sla met je pen naar beneden (1) vervolgens naar links (2) dan naar rechts (3) en dan naar boven (4) zoals op het plaatje.

Lukt het? Ga dan naar de volgende slide waar de leerlingen mee kunnen dirigeren. Vergeet niet de notitie te lezen met tips hoe deze video te gebruiken.
Kunnen ze ook met hun andere hand en hun gezicht (mimiek) het gevoel van de muziek laten zien?

Slide 7 - Video

Deze slide heeft geen instructies

Wat geeft een dirigent allemaal nog meer aan?

Slide 8 - Woordweb

Toelichting:
Een dirigent geeft aan:
  • wanneer een muziekstuk begint en eindigt.
  • het gevoel van de muziek
  • het tempo van de muziek
  • de dynamiek (volume; zacht of sterk)
*Een dirigent geeft niet aan hoe hoog of laag de musici moeten spelen, dat kunnen ze zelf lezen in de bladmuziek.
0

Slide 9 - Video

Deze slide heeft geen instructies

Probeer de oefening te herhalen die je zojuist zag!
Zelf aan de slag!

Slide 10 - Tekstslide

Toelichting:
Doe het eerst zelf voor: 
  1. Pak een appel of ander voorwerp
  2. Ga voor de klas staan en spreek af dat zodra het voorwerp in je andere hand valt, dat de leerlingen dan 1x in hun handen klappen.
  3. Kijk de klas rond en laat het voorwerp in je andere hand vallen.
Ging dat goed gelijk? Zo niet, nogmaals proberen? Kan een leerling dit ook? En lukt het ook met een potlood of pen als dirigeerstokje?
Extra oefening: kun je met je andere hand ervoor zorgen dat de klap heel zacht of heel luid wordt gemaakt?
0

Slide 11 - Video

Toelichting:
We gaan een oefening bekijken en straks zelf doen om te ervaren hoe het is om als dirigent tegelijkertijd twee verschillende dingen met je handen te doen.
Teken tegelijkertijd een rondje en een driehoek, succes!
Zelf aan de slag!

Slide 12 - Tekstslide

Toelichting:
Leerlingen proberen net als een dirigent twee verschillende dingen met hun handen te doen: een rondje tekenen met links en een driehoek tekenen met rechts. Tip: dit hoeft niet perse op een whiteboard of op het digibord, maar kan ook in de lucht of op een leeg a4tje. Vinden leerlingen het makkelijk of lastig?
4

Slide 13 - Video

Toelichting
Kijk met de leerlingen naar een fragment uit een aflevering van het tv-programma Maestro. In Maestro leren bekende Nederlanders hoe je een orkest moet dirigeren en dat blijkt nog best lastig ; )
Tijdens het filmpje worden een aantal vragen gesteld over wat je ziet en of hoort.
00:04

De concertmeester krijgt een hand. Wat is een concertmeester?
A
de eerste violist
B
de aanvoerder van het orkest
C
antwoord A en B zijn juist
D
geen van beide antwoorden

Slide 14 - Quizvraag

Toelichting:
De mevrouw vooraan, op de stoel links van de verhoging voor de dirigent, is de eerste violist. Deze violist wordt concertmeester genoemd. Zij heeft belangrijke taken, geeft alle andere violisten aanwijzingen en bepaalt wanneer de strijkstokken omhoog of omlaag gaan. Zodat alle stokken tijdens het concert dezelfde kant opgaan. Bovendien is zij de bemiddelaar tussen het orkestleden en de dirigent; als er iets aan de hand is regelt de concertmeester dat met de dirigent, zodat niet alle orkestleden bij hem langs hoeven gaan. Ook geeft de concertmeester de juiste toon waarop de andere violisten kunnen stemmen, daarna geeft zij een knikje aan de hoboïst zodat de blazers kunnen stemmen. Op die manier speelt niemand vals. En als concertmeester krijg je je eigen kleedkamer!
00:38

Wat gaat er mis?

Slide 15 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

01:01

Wat is een solo?

Slide 16 - Open vraag

Toelichting:
Een solo is een muziekstuk of een gedeelte daarvan waarin één muzikant (zanger of instrumentalist) de hoofdrol speelt. Solo's zijn vaak moeilijk te spelen stukken, of stukken waar muzikaal gezien de aandacht op dient te vallen.
01:09

Welk instrument hoorde je zojuist?
A
Pauken
B
Kleine trom
C
Triangel
D
Xylofoon

Slide 17 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Iedereen heeft z'n eigen plek in het orkest en
als dirigent breng je alles samen.

Slide 18 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Sla je slag!
2 groepen (of meer)
dynamiek (sterk en zacht)
tempo (snel en langzaam)
emotie
Let eens op:
inzetten en afslaan

Slide 19 - Tekstslide

Toelichting:
Laat steeds een leerling naar voren komen om de klas te dirigeren. Deel ritme instrumenten uit aan de klas (indien je deze niet hebt kan klappen of een bodypercussie ook). 
De dirigent geeft aan wanneer de klas mag spelen. Laat de dirigent eerst eens letten op het inzetten en afslaan. Zodra dit goed gaat kun je de taken een voor een uitbreiden:
  • Tempo - snel en langzaam dirigeren
  • Dynamiek - zacht en sterk/hard
  • Probeer eens of je verschillende instrumentengroepen kunt inzetten en afslaan.
    Extra uitdaging: kun je ook de beide instrumentengroepen een andere dynamiek aangeven?
  • Kun je met je mimiek aangeven hoe de muziek moet klinken? (blij, droevig, angstig etc.)
chefdirigent Otto
Meet maestro
Otto Tausk
Chef-dirigent Phion

Slide 20 - Tekstslide

Toelichting:
Alle professionele symfonieorkesten hebben een chef-dirigent. Een chef-dirigent is de vaste dirigent van het orkest en staat dus het vaakst voor het orkest. De chef-dirigent staat niet bij alle concerten voor het orkest, dit kunnen ook andere dirigenten zijn. Dirigenten hebben vaak een stijl/periode waar ze goed in zijn en dus wordt er per concert gekeken welke dirigent het orkest gaat dirigeren. Tevens is het ook handig voor de chef-dirigent zelf, want dan kan hij daarnaast nog andere orkest dirigeren (Otto is ook nog chef-dirigent van het symfonieorkest van Vancouver in Canada!)

Wat heb je geleerd over de dirigent?
Afsluiting

Slide 21 - Open vraag

Toelichting:
Bespreek met de leerlingen wat ze hebben geleerd over de dirigent. Wat geeft een dirigent allemaal aan? Hoe doet hij dat? Lijkt het je makkelijk of moeilijk? Lijkt het je leuk of spannend om te doen?