Het einde van de Koude Oorlog Proeftoets en afronding
m
s
Het einde van de Koude Oorlog Proeftoets en afronding
m
s
Een nieuwe spanningsperiode
Begin jaren tachtig namen de spanningen tussen de VS en de Sovjet-Unie weer toe: de 'tweede Koude Oorlog'.
Invasie van Afghanistan 1979
De Sovjet-Unie viel Afghanistan binnen om het communistische regime te steunen. Het Westen vreesde voor uitbreiding van de Sovjet-invloed.
De harde koers van Reagan
Ronald Reagan werd in 1981 president. Hij omschreef de Sovjet-Unie als 'evil empire' en stimuleerde de wapenwedloop en het SDI-raketschild.
Problemen in de Sovjet-Unie
De Sovjeteconomie stagneerde. Er was weinig innovatie en veel tekorten. De dure oorlog in Afghanistan en hoge militaire uitgaven verzwakten het land.
Het dagelijks leven in de Sovjet-Unie
Veel burgers stonden dagelijks in de rij voor schaarse producten. Er was weinig keus en innovatie.
Gorbatsjov: een nieuw tijdperk
In 1985 werd Michail Gorbatsjov leider van de Sovjet-Unie. Hij vond hervormingen noodzakelijk om het land te redden.
Perestrojka en glasnost
Gorbatsjov introduceerde perestrojka (economische hervorming) en glasnost (openheid). Dit gaf meer vrijheid en flexibiliteit, maar leidde ook tot kritiek en onzekerheid.
Nieuw denken in het buitenland
Gorbatsjov wilde af van de confrontatiepolitiek. Hij zocht toenadering tot het Westen en sloot ontwapeningsakkoorden.
Ontmoetingen met Reagan
Gorbatsjov en Reagan ontmoetten elkaar en sloten in 1987 het INF-verdrag: een belangrijk ontwapeningsakkoord.
Gevolgen voor Oost-Europa
Gorbatsjov liet de Brezjnevdoctrine los: de Sovjet-Unie zou geen militair ingrijpen meer inzetten om communistische regimes in Oost-Europa te redden.
Vreedzame revoluties in 1989
In Polen, Hongarije, Tsjechoslowakije en andere landen kwam er een vreedzame overgang naar democratie in 1989.
De val van de Berlijnse Muur
Op 9 november 1989 viel de Berlijnse Muur. Dit werd hét symbool van het einde van de Koude Oorlog in Europa.
Duitsland herenigd
In 1990 werd Duitsland herenigd. Dat de Sovjet-Unie hiermee instemde, markeerde de veranderde machtsverhoudingen in Europa.
Nationalisme en veranderingen in de Sovjet-Unie
Republieken als Litouwen en Letland eisten onafhankelijkheid. Het gezag van Moskou brokkelde af.
Ook in Rusland zelf groeide de kritiek op het communisme en op Gorbatsjovs hervormingen.
Kritiek in Rusland
Opkomst van nationalisme
Het einde van de Sovjet-Unie
Na een mislukte staatsgreep in 1991 viel de Sovjet-Unie uiteen in vijftien onafhankelijke staten.
De wereld na de Koude Oorlog
De VS bleef de enige supermacht. Europa probeerde oude tegenstellingen te overbruggen met meer samenwerking.
De NAVO bleef bestaan en breidde later uit.
De Europese Unie werd opgericht met het Verdrag van Maastricht (1992).
Europa in verandering
Nieuwe spanningen na 1991
Na het verdwijnen van de tweedeling ontstonden nieuwe conflicten, zoals de oorlogen in voormalig Joegoslavië.