Anatomie & Pathologie les 5
Pathologie
Pathologie (Module 3.1)
Lichaamstemperatuur
Anatomie & Pathologie les 5
Pathologie
Pathologie (Module 3.1)
Lichaamstemperatuur
Leerdoelen: Lichaamstemperatuur
Module 3 H1
De student:
Beschrijft hoe het lichaam de kerntemperatuur reguleert
Legt uit op welke manieren je de lichaamstemperatuur betrouwbaar kunt meten
Legt uit hoe je verschillende koortstypen kunt herkennen
Legt uit hoe een afwijkende lichaamstemperatuur voorkomen of behandeld kan worden
Planning:
Gooru
Lichaamstemperatuur
Opdrachten
Wat weet je nog over lichaamstemperatuur?
Lichaamstemperatuur (1.1)
Lichaamstemperatuur = kerntemperatuur
Kern: Hoofd en romp (bevatten vitale organen)
Schil: Huid, onderhuidse weefsel en spieren
Schiltemperatuur is iets lager dan kerntemperatuur
Lichaamstemperatuur/regulatie (1.2)
Temperatuurregulatie vindt plaats door de huid
Wat gebeurt er in je lichaam bij daling van de lichaamstemperatuur?
Wat gebeurt er met je bloedvaten?
Ze verwijden zich voor betere circulatie.
Ze vernauwen zich om warmte te behouden.
Wat doet je lichaam om te warmen?
Het zweet om de temperatuur te verlagen.
Het veroorzaakt rillingen om warmte te genereren.
Lichaamstemperatuur/regulatie
Temperatuurregulatie vindt plaats door de huid
Daling van de temperatuur:
Kippenvel --> vasoconstrictie (vernauwing van de bloedvaten) -->
Productie van adrenaline door de bijnieren en productie van thyroxine (T4) door de schildklier -->
Toename spieractiviteit (rillen) --> stopzetten van de zweetproductie
Onwillekeurig proces
Lichaamstemperatuur/regulatie
Temperatuurregulatie vindt plaats door de huid
Wat gebeurt er in je lichaam bij stijging van de lichaamstemperatuur?
Wat gebeurt er bij een stijging van temperatuur?
(er kunnen meerdere antwoorden goed zijn)
De bloedvaten verwijden zich.
De hartslag vertraagt.
Je lichaam verliest geen vocht.
Het lichaam begint te zweten.
Wat kan je lichaam doen bij hitte?
(er kunnen meerdere antwoorden goed zijn)
Ademhaling versnellen.
Zweet produceren.
Temperatuur verlagen door rillingen.
Spieren laten ontspannen.
Lichaamstemperatuur/regulatie
Toename van de lichaamstemperatuur:
Verwijding van de bloedvaten (vasodilatatie) in de huid --> warmte neem toe
Transpireren --> warmteafgifte
Stofwisseling neemt af --> minder actief --> minder productie van warmte
Op welke manieren kun je de lichaamstemperatuur meten?
Lichaamstemperatuur meten (1.3)
Rectaal
Oraal
Axillair
Via het oor (tympanisch)
Wat is de meest betrouwbare meetmethode?
Via de oksel
Via het oor
Via de mond
Via de anus
Lichaamstemperatuur meten
Normale temperatuur tussen 36,5 C° en 37,5 C°
Tussen 37,5 C° en 38 C° verhoging (subfebriele temperatuur)
Boven 38 C°: koorts
Extra info:
Koorts = Febris of Pyrexie
Subfebriele temp betekent dus minder dan koorts
maar wel verhoogd
Koorts (1.4)
Boven de 38 C°
Afweermechanisme:
Temperatuur regulerend centrum van de hypothalamus zet de temperatuur omhoog onder invloed van koortsverwekkende stoffen
Afweerprocessen verlopen sneller bij een hoge lichaamstemperatuur
Koorts
Koortsverwekkende stoffen (pyrogenen):
Toxinen (giftige stofwisselingsproducten van bacteriën)
Virussen
Stoffen die vrijkomen bij weefselbeschadiging
Eiwitten die worden gevormd door witte bloedcellen tijdens een infectie
Wat zijn de verschijnselen van koorts?
Koorts (1.5)
Verschijnselen/symptomen
Kippenvel/rillen
Toename polsfrequentie
Versnelde ademhaling
Dorst en verminderde urineproductie
Moe, lusteloosheid, pijn (algehele malaise)
Sufheid, verwardheid en ijlen (delier)
Braken
Koude rillingen
Koortstypen (1.6)
Continue koorts:
Hele dag boven de 38 C°
Niet meer dan 1 C° verschil tussen ochtend en middag
Bijv. bij longontsteking/heftige griep
Intermitterende koorts:
Ochtendtemperatuur en middagtemperatuur verschillen meer dan 1 C°
Temperatuur in de ochtend normaal, maar piekt gedurende de dag
Treedt op bij abces
Als de giftige stoffen uit het abces in bloedbaan terecht komen dan gaat de temperatuur om hoog
Koortstypen (1.6)
Remitterende koorts:
Ochtendtemperatuur en middagtemperatuur verschillen meer dan 1 C°, maar temperatuur altijd boven de 38 C°
Typus inversus: omgedraaid patroon
In ochtend koorts en in de middag niet
Komt voor bij tuberculose
Wat is hyperthermie?
Verhoogde lichaamstemperatuur
Verlaagde lichaamstemperatuur
Normale temperatuur
Wat zijn oorzaken van hyperthermie?
(er kunnen meerdere antwoorden goed zijn)
Drugsgebruik
Te hoge omgevingstemperatuur
Te zware maaltijd
Stress
Afwijkende lichaamstemperatuur: Hyperthermie (1.7)
Temperatuur hoger dan 41 C°
Oorzaken:
Te hoge omgevingstemperatuur
Te lange blootstelling aan de zon
Te dikke kleding dragen
Drugsgebruik
Een paar epileptische aanvallen achter elkaar
Sommige medicatie (zoals haloperidol)
Symptomen van hyperthermie
Voelt warm aan, ziek en duizelig
Vervolgens treedt verwardheid (delier) op
Daarna ontstaan er krampaanvallen
Er ontstaat hersenoedeem --> hersencellen gaan kapot
Coma...overlijden
Welke maatregelen zou je nemen bij iemand met hyperthermie?
Behandeling van hyperthermie
Koude douche laten nemen
Patiënt laten drinken
Bij coma: kleding uitdoen, koelen met koud water/ icepack in de liezen en hals zetten
Oorzaak van hyperthermie wegnemen
Bij welke lichaamstemperatuur spreek je van hypothermie?
Lager dan 35 graden
Lager dan 37 graden
Lager dan 36,5 graden
Lager dan 30 graden
Wie hebben er een verhoogd risico op hypothermie?
(er kunnen meerdere antwoorden goed zijn)
Baby's
Drenkelingen
Ouderen
Alle antwoorden zijn goed
Afwijkende lichaamstemperatuur: Hypothermie (1.8)
Temperatuur lager dan 35 C°
Oorzaken:
Koude omstandigheden
Geneesmiddelen die een vaatverwijdend effect hebben zoals; antipsychotica
Alcoholgebruik
Gifstoffen die invloed hebben op het temperatuur regulerend centrum
Symptomen van hypothermie
Bleke, droge en koude huid
Langzame ademhaling
Langzame hartslag
Verlaagde bloeddruk
Moeheid
Wijde oogpupillen
Welke maatregelen zou je nemen bij iemand met hypothermie?
Behandeling van hypothermie
Opwarmen van de patiënt (moet geleidelijk gebeuren)
Dekens van aluminiumfolie
Warm bad
Verwarmde matrassen
Vragen?
Maak opdrachten Thieme Meulenhoff Pathologie n3/4, Module 3, Hoofdstuk 1: Lichaamstemperatuur, opdrachten 1 t/m 16 (vraag 9 hoeft niet)
Volgende les:
Anatomie + Fysiologie: Beweging I
Open vragen:
Wat is het verschil tussen passief en actief transport?
Waarom is celdeling belangrijk voor het lichaam?
Geef een voorbeeld van waar je dekweefsel in het lichaam vindt.
Wat doet bindweefsel? Noem minstens twee functies.
Wat zijn twee functies van de opperhuid?
Welke vijf functies heeft de huid in totaal?
Leg het verschil uit tussen primaire en secundaire wondgenezing.
Noem oorzaken en symptomen van eczeem.