Woordenschat

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo b, k
• Leerjaar 1

Pak je laptop, boek en leesboek

1. Zitten volgens plattegrond

2. Start lesson-up

3. Pak je boek EN leesboek

Welkom

Pak je laptop, boek en leesboek

Neem je boek mee

Neem je leesboek mee

Neem een pen mee

Neem een SCHRIFT mee

Nieuwe regel

Pak je leesboek

Schrijf de moeilijke woorden op

Welke woorden heb je opgeschreven?

Woordenschat

1. Wissel je blaadje met woorden uit

2. Je buurman gaat de woorden opzoeken

Zoek de:

• betekenis

• een voorbeeld waarin je het woord kunt gebruiken

Opdracht:

Welke woorden heb je opgezocht?

Je hoeft alleen de woorden te typen

Terugblik vorige les

Leesvaardigheid is hoe goed je een tekst kunt lezen en begrijpen.

Schrijfvaardigheid is hoe goed je een tekst kunt schrijven zodat het duidelijk is voor de lezer.

Wat heb je al geleerd?

Woordenschat is de verzameling woorden die je kent en begrijpt. Hoe groter je woordenschat, hoe beter je kunt lezen, luisteren, praten en schrijven, omdat je sneller snapt wat iets betekent en jezelf duidelijker kunt uitleggen.

Woordenschat

Leerdoelen

Je weet:

• De betekenis van allerlei schooltaalwoorden

Schooltaal woorden

Schooltaalwoorden zijn woorden die je vaak op school tegenkomt, maar die je thuis of op straat minder vaak gebruikt. Ze staan veel in teksten, opdrachten en uitleg van docenten.

Voorbeelden: vergelijken, beschrijven, oorzaak, gevolg, conclusie, samenvatten, uitleggen.

Vaktaal

Vaktaal zijn woorden die horen bij één bepaald vak. Je komt ze vooral tegen in de les en je gebruikt ze om precies uit te leggen wat je bedoelt.

Voorbeelden:

• Wiskunde: breuk, formule

• Mens en maatschappij: democratie, rechten en plichten, cultuur

Schooltaal

Vaktaal

Evalueren

breuk

Effect

Feedback

klimaat

middeleeuwen

Concreet

Mening

Democratie

Cel

fotosynthese

conclusie

uitleggen

oorzaak

Je weet:

1. Wat is selectief kijken/luisteren is?

Leerdoelen

Je weet:

1. Wat is globaal kijken/luisteren is?

Leerdoelen

Je weet:

1. Wat is intensief kijken/luisteren is?

Leerdoelen

Pak je laptop, boek en leesboek

1. Zitten volgens plattegrond

2. Start lesson-up

3. Pak je boek EN leesboek

Welkom

Pak je laptop, boek en leesboek

Neem je boek mee

Neem je leesboek mee

Neem een pen mee

Neem een SCHRIFT mee

Nieuwe regel

Pak je leesboek

Schrijf de moeilijke woorden op

Welke woorden heb je opgeschreven?

Leerdoelen

Leerdoel:

• Je kunt het verschil vinden tussen schooltaal en vaktaal.

Taaldoel:

• Je kunt uitleggen op welke manieren je een betekenis kunt vinden in de tekst van een woord dat je niet kent

Schooltaal woorden

Schooltaalwoorden zijn woorden die je vaak op school tegenkomt, maar die je thuis of op straat minder vaak gebruikt. Ze staan veel in teksten, opdrachten en uitleg van docenten.

Voorbeelden: vergelijken, beschrijven, oorzaak, gevolg, conclusie, samenvatten, uitleggen.

Vaktaal

Vaktaal zijn woorden die horen bij één bepaald vak. Je komt ze vooral tegen in de les en je gebruikt ze om precies uit te leggen wat je bedoelt.

Voorbeelden:

• Wiskunde: breuk, formule

• Mens en maatschappij: democratie, rechten en plichten, cultuur

Onbekend woord? Zo vind je de betekenis

1. Lees door en kijk naar de zinnen eromheen.

2. Zoek aanwijzingen: “dus”, “oftewel”, “namelijk”, “bijvoorbeeld”.

3. Kijk naar voorbeelden: wat bedoelt de tekst precies?

4. Splits het woord en kijk wat dat betekent.

5. Gok een betekenis en check of de zin nog klopt.

6. Check in het woordenboek en schrijf het woord op met een eigen zin.

Afkortingen

Afkortingen leren is handig, omdat leerlingen ze vaak tegenkomen in boeken, opdrachten, toetsen en berichten. Als ze weten wat afkortingen betekenen, begrijpen ze teksten sneller en beter.

Aan het werk

Extra uitleg?

Kom vooraan zitten

Geen uitleg?

Zelfstandig maken van het werkblad

Leerdoelen

Leerdoel:

• Je kunt het verschil vinden tussen schooltaal en vaktaal.

Taaldoel:

• Je kunt uitleggen op welke manieren je een betekenis kunt vinden in de tekst van een woord dat je niet kent

Pak je schrift

1. Zitten volgens plattegrond

Welkom

Pak je laptop, boek en leesboek

Neem je boek mee

Neem je leesboek mee

Neem een pen mee

Neem een SCHRIFT mee

Nieuwe regel

Terugblik vorige les

Leerdoelen

Leerdoel:

• Je gaat je woordenschat uitbreiden.

Taaldoel:

• Je kunt de woorden die je geleerd hebt op een juiste manier in een zin formuleren.

Onbekend woord? Zo vind je de betekenis

1. Lees door en kijk naar de zinnen eromheen.

2. Zoek aanwijzingen: “dus”, “oftewel”, “namelijk”, “bijvoorbeeld”.

3. Kijk naar voorbeelden: wat bedoelt de tekst precies?

4. Splits het woord en kijk wat dat betekent.

5. Gok een betekenis en check of de zin nog klopt.

6. Check in het woordenboek en schrijf het woord op met een eigen zin.

Pak je schrift

1. Zitten volgens plattegrond

Welkom

Pak je laptop, boek en leesboek

Neem je boek mee

Neem je leesboek mee

Neem een pen mee

Neem een SCHRIFT mee

Nieuwe regel

Onbekend woord? Zo vind je de betekenis

1. Lees door en kijk naar de zinnen eromheen.

2. Zoek aanwijzingen: “dus”, “oftewel”, “namelijk”, “bijvoorbeeld”.

3. Kijk naar voorbeelden: wat bedoelt de tekst precies?

4. Splits het woord en kijk wat dat betekent.

5. Gok een betekenis en check of de zin nog klopt.

6. Check in het woordenboek en schrijf het woord op met een eigen zin.

Leerdoelen

Leerdoel:

• Je gaat je woordenschat uitbreiden.

Taaldoel:

• Je kunt de woorden die je geleerd hebt op een juiste manier in een zin formuleren.

Afkortingen

Je leert afkoringen: omdat je moet weten waar ze voor staan als ze in brieven, mails etc. voorkomen.

Leerdoelen

Leerdoel:

• Je weet waar afkortingen voor staan.

Taaldoel:

• Je kunt de afkortingen op een juiste manier gebruiken in een zin.

Aan het werk

1. Maken werkblad

Klaar? Laat aan je docent zien

2. Werken aan woordenschat online

- Magiser - leermiddelen woordenschat 2

Pak je schrift en je leesboek

1. Zitten volgens plattegrond

Welkom

Pak je laptop, boek en leesboek

Neem je boek mee

Neem je leesboek mee

Neem een pen mee

Neem een SCHRIFT mee

Nieuwe regel

Schrijf de moeilijke woorden op

Lezen:

Woorden:

Leerdoelen

Leerdoel:

• Je weet welke opdracht we gaan uitvoeren voor een cijfer.

Taaldoel:

• Je kunt uitleggen vanuit welk perspectief je gaat schrijven en of je voor een open of gesloten einde kiest

Perspectief:

Hij/zij-perspectief

Ik perspectief

Open/gesloten einde

Open einde

Gesloten einde

Opdracht

Luister naar het verhaal

Schrijf op:

1. wat is het vertelperspectief ik of hij/zij

2. is het een open of gesloten einde
   

Opdracht

Legende herschrijven:

• Je gaat de legende herschrijven in deze tijd van Joris en de draak

Taaldoel:

• Je kiest een vertelperspectief (hij/zij of ik) en open-gesloten einde.

Legende: Joris en de draak

Opdracht in je schrift:

Je gaat ideeën bedenken hoe je deze legende gaat herschrijven

• Schrijf steekwoorden op

• Andere gebeurtenissen

• Kies je perspectief

• Zet ze in de juiste verhaallijn

• Maak er een verhaal van

• Kies een open of gesloten einde

• Je kunt een verhaal herschrijven naar deze tijd.

Wissel uit

• Waar gaat je verhaal over

• Welk perspectief heb je gekozen?

• Heb je een gesloten of open einde?

• Waarom heb je dat gekozen?

Terugblik Hoofdletters

Hoofdletters

Het eerste woord van de zin wordt altijd met een hoofdletter geschreven.

Namen van mensen, plaatsen, rivieren enz. worden met een hoofdletter geschreven.

Terugblik komma 

Moet er een komma in deze zin?

"Als jij de tafel dekt zet ik het eten klaar"

A

Ja

B

nee

C

D

Legende: Joris en de draak

Opdracht in je schrift:

Je gaat ideeën bedenken hoe je deze legende gaat herschrijven

• Schrijf steekwoorden op

• Andere gebeurtenissen

• Kies je perspectief

• Zet ze in de juiste verhaallijn

• Maak er een verhaal van

• Kies een open of gesloten einde

• Je kunt een verhaal herschrijven naar deze tijd.

komma

Tussen twee persoonsvormen

"Als ik dat eten zie, word ik misselijk."

Moet er een komma in deze zin?

"Ik had mijn huiswerk af maar leverde ik het toch te laat in"

A

Ja

B

nee

C

D

Moet er een komma in deze zin?

"Je haalt je boeken op of je werkt alvast online verder"

A

Ja

B

nee

C

D

Leestekens, komma

Je schrijft geen komma voor het woord en - of

Komma

• Bij een leespauze

• Tussen twee persoonsvormen

• Tussen delen van een opsomming

• Als je iemand aanspreek

Nina, luister eens goed

• Voor de woorden 'want', 'omdat' en 'doordat' =

Wel: Joep zei: "Ik ben moe"

Legende: Joris en de draak

Opdracht in je schrift:

Je gaat ideeën bedenken hoe je deze legende gaat herschrijven

• Schrijf steekwoorden op

• Andere gebeurtenissen

• Zet ze in de juiste verhaallijn

• Maak er een verhaal van

• Je kunt een verhaal herschrijven naar deze tijd.

Leerdoelen

Leerdoel:

• Je weet welke opdracht we gaan uitvoeren voor een cijfer.

Taaldoel:

• Je kunt uitleggen vanuit welk perspectief je gaat schrijven en of je voor een open of gesloten einde kiest

Opdracht in je schrift:

Maak zelf eigen zinnen met minimaal 10 woorden uit de woordenlijst.

• Zorg dat de betekenis goed wordt gebruikt

• Dat je spelling klopt

• Dat je werkt met komma's en punten.

Klaar? Kies er nog 10 om zinnen mee te maken

Spreek woorden en gezegdes

Een spreekwoord is een vaste uitdrukking met een figuurlijke betekenis.
De woorden betekenen dus niet precies wat er letterlijk staat.

Spreek woorden en gezegdes

Spreek woorden en gezegdes

De appel valt niet ver van de boom.

Letterlijk:
Een appel die van een boom valt, komt meestal dicht bij de boom op de grond terecht.

Figuurlijk:
Een kind lijkt vaak op zijn vader of moeder in gedrag, uiterlijk of karakter.

Spreek woorden en gezegdes

Spreek woorden en gezegdes

Je moet een gegeven paard niet in de bek kijken.

Letterlijk:
Als je een paard cadeau krijgt, moet je niet meteen in zijn mond kijken om te controleren hoe goed of gezond het paard is.

Figuurlijk:
Als je iets cadeau krijgt, moet je niet klagen of te kritisch zijn. Je hoort blij te zijn met wat je krijgt.

Opdracht in je schrift:

Kies drie spreekwoorden uit de lijst.

1. Schrijf het spreekwoord op.

2. Leg de letterlijke betekenis uit.

3. Leg de figuurlijke betekenis uit.

4. Bedenk een situatie uit het dagelijks leven waarin je dit spreekwoord kunt gebruiken.

5. Maak er een tekening of stripje bij van de letterlijke betekeni

Opdracht in je schrift:

Een held op sokken
Letterlijk: een held op sokken
Figuurlijk: iemand die stoer doet, maar eigenlijk bang is
Situatie: hij zei dat hij het durfde, maar deed het toch niet

Leerdoelen

Leerdoel:

• Je weet wat het verschil is tussen een synoniem, antoniem en homoniem

Taaldoel:

• Je kunt ook woorden maken en daaraan een synoniem, antoniem en homoniem koppelen

Synoniem

Bij - vrolijk

Boos - woedend

Poes - kat

• Wat zou een synoniem zijn?

Opdracht: schrijf drie synoniemen op

Synoniem

Antoniem

Zwart - wit

Boos - blij

Donker - licht

Groot - klein

• wat zou een antoniem zijn?

Schrijf drie antoniemen op

Antoniem

Homoniem

Bank = geld

Bank = zitmeubel

Arm = lichaamsdeel

Arm = niet rijk zijn

• wat zou een homoniem zijn?

Opdracht Schrijf drie homoniemen op

Homoniem

Samenvatting

Synoniem = bijna hetzelfde
Antoniem = het tegenovergestelde
Homoniem = zelfde woord, andere betekenis

Maak het werkblad in stilte