1.3 - Maatschappelijk probleem: Kindsoldaten van de onderwereld

• Nieuwe lesbewerker
• Maatschappijleer
• Middelbare school
• vmbo t
• Leerjaar 3

1.3 - Maatschappelijk probleem: Kindsoldaten van de onderwereld

Open met het onderwerp en koppel direct aan de casus van geronselde jongeren in de georganiseerde misdaad.

Lesdoel

Ik kan:

1. de vier kenmerken van een maatschappelijk probleem herkennen;

2. deze kenmerken toepassen op het onderwerp jonge criminelen.

3. verschillende belangen en waarden herkennen;

4. nadenken over mogelijke oplossingen voor een maatschappelijk probleem.

Dit lesdoel neemt de kern van de opgegeven doelen samen in één studentvriendelijke formulering.

Programma

• Intro en lesdoel — 3 min

• Fragment 1: Kindsoldaten van de onderwereld — 7 min

• Opdr: wanneer is iets een maatschappelijk probleem? — 5 min

• Uitleg: betrokkenen, belangen, waarden — 8 min

• Fragment 2: Strenger straffen? — 5 min

• Toepassen in een opdracht — 5 min

• Uitleggen: oplossingen en rol van de politiek — 6 min

• Afsluiting — 3 min

De gebruiker vroeg expliciet om een programma met tijdsinschatting. Tijden samen ongeveer 50 minuten.

Documentaire

Kindsoldaten van de Onderwereld:

https://npo.nl/start/afspelen/kindsoldaat-van-de-onderwereld-misdaadbureau

Gratis te zien op de NPO:

POWNED: Kindsoldaten van de Onderwereld

tot 7:20.

Gebruik deze slide als brug naar fragment 1. Houd het algemeen en feitelijk; de details komen uit het fragment.

Vier kenmerken van een maatschappelijk probleem

Bespreek met je buurman of buurvrouw even kort:

• Hebben veel mensen er last van?

• Denken mensen verschillend over de oorzaken en oplossingen?

• Krijgt dit probleem veel aandacht in de media?

• Is de politiek nodig om het probleem op te lossen?

2

m

00

s

+30 s

Gebruik exact deze vier kenmerken steeds opnieuw in de les, zodat leerlingen ze later kunnen toepassen.

antwoorden

• Jeugdcriminaliteit raakt niet alleen de dader

• Ook gezinnen, buurten, scholen en slachtoffers merken de gevolgen

• Het onderwerp komt vaak in nieuws, documentaires en politiek debat

• Daardoor leeft het probleem in de hele samenleving

Koppel hier aan het fragment en aan herkenbare voorbeelden uit het nieuws.

Oorzaken en oplossingen

• Armoede en groepsdruk of eigen keuze en verantwoordelijkheid?

• Over de oplossing verschillen meningen ook sterk

• Daarom is politiek nodig voor wetten of geld.

Maak duidelijk dat verschil van mening bij maatschappelijke problemen normaal is.

Fragment 2:

Kindsoldaten van de Onderwereld:

https://npo.nl/start/afspelen/kindsoldaat-van-de-onderwereld-misdaadbureau_2

Gratis te zien op de NPO:

POWNED: Kindsoldaten van de Onderwereld

tot 6:56

Gebruik deze slide als brug naar fragment 1. Houd het algemeen en feitelijk; de details komen uit het fragment.

Inlever opdracht: Hoe doe je onderzoek?

Beantwoord in groepjes de vier vragen op elk blad.

1. Welke groepen zijn betrokken en wat willen ze?

2. Welke waarden passen bij dit probleem?

3. Welke oplossingen kan je verzinnen?

4. Moeilijke vraag: Welk dilemma past hierbij?

Wie zijn betrokken?

• Scholen

• Politie

• Gemeente

Direct betrokken

• jongeren die worden geronseld

• criminele netwerken

• slachtoffers van criminaliteit

• De ouders

Indirect betrokken

Leg uit dat maatschappelijke problemen meerdere groepen raken, elk met een eigen kijk op het probleem.

Belangen van groepen

• Jongeren willen veiligheid, geld, status of erbij horen

• ouders willen hun kind beschermen

• Buurtbewoners willen rust en veiligheid

• Politie en justitie willen criminaliteit stoppen

• De overheid wil veiligheid en gelijke kansen voor iedereen.

Maak duidelijk dat belangen kunnen botsen. Dat verklaart waarom oplossingen soms lastig zijn.

Waarden en normen

• Waarden: wat mensen belangrijk vinden

• Voorbeelden: veiligheid, vrijheid, rechtvaardigheid, kansen

• Normen: regels over gedrag

• Voorbeelden: je gebruikt geen geweld, je ronselt geen jongeren

Herhaal het verschil: waarden zijn idealen, normen zijn gedragsregels.

Botsende waarden

Veiligheid en rechtvaardigheid - tegen criminaliteit.

Gelijke kansen en hulp voor jongeren - beschermen van jongeren

Gebruik dit als opstap naar het tweede fragment over strenger straffen.

Oorzaken van het probleem?

• Geld

• Groepsdruk

• Kwetsbare jongeren

• Criminele netwerken gebruiken expres jongeren

Noem oorzaken voorzichtig en zonder te doen alsof er één simpele verklaring is.

Mogelijke oplossingen

• Betere begeleiding op school

• Jeugdhulp en ondersteuning thuis

• Veilige vrijetijdsbesteding

• Meer kansen op werk en opleiding

Voorkomen

Aanpakken

• Criminele netwerken opsporen

• Ronselaars strenger aanpakken

• Jongeren beschermen tegen uitbuiting

• Samenwerking van school, politie en gemeente

Benadruk dat voorkomen en aanpakken vaak samen nodig zijn.

Lesdoel

Ik kan:

1. de vier kenmerken van een maatschappelijk probleem herkennen;

2. deze kenmerken toepassen op het onderwerp jonge criminelen.

3. verschillende belangen en waarden herkennen;

4. nadenken over mogelijke oplossingen voor een maatschappelijk probleem.

Dit lesdoel neemt de kern van de opgegeven doelen samen in één studentvriendelijke formulering.

Begrippen

maatschappelijk probleem - een probleem dat veel mensen raakt en aandacht vraagt van samenleving en politiek

kenmerken - eigenschappen waaraan je iets kunt herkennen

media - middelen die nieuws en informatie verspreiden

politiek - bestuur en besluitvorming over wat er in een land of gemeente moet gebeuren

belang - wat iemand of een groep belangrijk vindt of wil bereiken

waarde - idee over wat belangrijk en goed is

norm - regel over hoe mensen zich horen te gedragen

Begrippen

geronseld - overgehaald of onder druk gezet om mee te doen

georganiseerde misdaad - criminaliteit die planmatig gebeurt in groepen of netwerken

uitbuiting - misbruik maken van iemand voor eigen voordeel

jeugdhulp - hulp voor jongeren en gezinnen bij problemen

justitie - het deel van de overheid dat strafbare zaken behandelt

preventie - problemen proberen te voorkomen voordat ze ontstaan