V5 - H9 - Redoxchemie (compleet)

§9.1
Elektronen overdracht

1 / 127
volgende
Slide 1: Slide
newEditorScheikundeMiddelbare schoolvwoLeerjaar 5

In deze les zitten 127 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 180 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

§9.1
Elektronen overdracht

9.1 Elektronenoverdracht

  • Elektronen


  • Oxidator


  • Reductor


  • Halfreactie


  • Redoxkoppel


  • Redoxreactie

9.1 Elektronenoverdracht

  • Elektronen


  • Oxidator


  • Reductor


  • Halfreactie


  • Redoxkoppel


  • Redoxreactie

2 Na (s) + Cl2 (g) 2 Na+ (aq) + 2 Cl- (aq)


Na = reductor: geeft elektronen af

Cl2 = oxidator: neemt elektronen op

oxidatoren reductoren


niet-metalen metalen / niet-metaal

O2 Cl2 H+ Na Mg Fe / H2

2e-

9.1 Elektronenoverdracht

  • Elektronen


  • Oxidator


  • Reductor


  • Halfreactie


  • Redoxkoppel


  • Redoxreactie

2 Na (s) + Cl2 (g) 2 Na+ (aq) + 2 Cl- (aq)


Na = reductor: geeft elektronen af

Cl2 = oxidator: neemt elektronen op

Twee halfreacties

Na Na+ + e- Na/Na+ heet

Cl2 + 2 e- 2 Cl- een redoxkoppel


2e-

Oefenen!

Opgave 1

Opgave 2

Opgaven 3 - 4

Opgave 3

Opgave 3

Opgave 4

Opgaven 2 - 4

Opgaven 6-7

§9.2 Redoxreacties

9.2 Redoxreacties

  • Standaardelektrodepotentiaal U0

  • Redoxreactie opstellen

  • Stappenplan

  1. Deeltjesinventarisatie

    1. Sterkste oxidator en reductor (T48)

    2. Halfreacties

    3. Elektronen gelijk maken

    4. Totaalreactie

    5. Verloopt reactie (△U)


  • Bijv: corrosie, bescherming, titratie (!)

9.2 Redoxreacties

  • Standaardelektrodepotentiaal U0

  • Redoxreactie opstellen

  • Stappenplan

  • Deeltjesinventarisatie

  • Sterkste oxidator en reductor (T48)

  • Halfreacties

  • Verloopt reactie (△U)

  • Elektronen gelijk maken

  • Totaalreactie


  • Bijv: corrosie, bescherming, titratie

De standaardelektrodepotentiaal, U0


Kijk in Binas tabel 48


Geeft de sterkte van de oxidator aan:

Sterkere oxidator --> grotere U0


Geeft de sterkte van de reductor aan:

Sterkere reductor --> meer negatieve U0



△U = U0(oxidator) – U0(reductor)

bepaalt of een reactie verloopt of niet

  • △U>>0 --> verloopt de reactie

  • △U<<0 --> reactie verloopt niet

Sterke oxidatoren

Sterke reductoren

Stap 1: Inventariseer alle deeltjes in de oplossing

Noteer zout als ionen. Zuur dan H+. Basisch dan OH-. Vergeet H2O niet.

Stap 2: Zoek de sterkste oxidator op met halfreactie.

Noteer de reacties uit T48 van links naar rechts.

Zoek de sterkste reductor op met halfreactie.

Noteer de reactie uit T48 van rechts naar links

Stap 3: Schrijf de halfreacties onder elkaar op. Kijk of de reactie verloopt.

Zet de oxidator boven de reductor.

Stap 4: Zorg dat de reductor evenveel elektronen afstaat als dat de oxidator opneemt.

Stap 5: Tel de beide halfreacties bij elkaar op.

Stap 6: Streep dezelfde deeltjes voor en na de pijl tegen elkaar weg.

Controleer de ladingsbalans en de elektronenbalans.

En kijk of er nog eventueel vervolgreacties zijn…

Stappenplan – opstellen redoxreacties

Voorbeeld – opstellen redoxreacties

Sterke oxidatoren

Sterke reductoren

9.2 Corrosie en bescherming

  • Metalen kunnen reduceren (een elektron afstaan)

  • Dit gebeurt gemakkelijker bij een lagere U0

  • Dit heet corrosie of roesten


  • Voorbeeld: Zuurstofrijk water heeft een U0 van 0,40V

  • Dus alle metalen met een U0 lager dan 0,40V, worden dan geoxideerd


  • Vraag: hoe reageren Pt? Au? Fe? Zn?

  • Je hebt edele metalen (Pt, Au, Ag) en onedele metalen (Fe, Zn, Cu)


  • Bescherming tegen corrosie

9.2 Titratie

  • Redoxtitraties gebruik je om de concentratie van een bepaalde stof nauwkeurig vast te stellen


  • Veel oxidatoren en reductoren veranderen van kleur tijdens de reactie (Binas tabel 65B)

    • Bijvoorbeeld: MnO4- + H+ + e- → Mn2+ + H2O

paars kleurloos


  • Of kunnen kleuren met toevoeging van zetmeel (met jood)

    • Bijvoorbeeld: 2I- → I2 + 2e-

met zetmeel kleurloos donker bruin/paars


9.2 Huiswerk

  • Lees 9.2


  • Maak: 10-12 en 16-18


  • Let op! opgave 18 is relevant voor praktisch examen


  • We oefenen na de voorjaarsvakantie een redox titratie


4,7 . 10-4

[H2C2O4] = n / V = = 4,7 . 10-2 M

10,0 . 10-3

§9.3
Energie uit redoxreacties

  • Teken de cel

  • Wat is de reactie?

  • Wat is de bronspanning?

  • Welke richting gaan de elektronen?

  • Hoe lopen de ionen in de zoutbrug?

Electrochemische cel van Zn en Cu

koper(II)nitraat & Cu(s) | NaCl opl | zinknitraat & Zn(s)

Electrochemische cel van Zn en Cu

Electrochemische cel van Zn en Cu



Zn2+(aq)

NO3-(aq)


zinknitraat

Cu2+(aq)

NO3-(aq)


koper(II)nitraat

Cu(s)

Zn(s)

Wat is de reactie? Wat is de bronspanning? Welke richting gaan de elektronen? Hoe lopen de ionen in de zoutbrug?

NaCl opl

Electrochemische cel van Zn en Cu

Wat is de reactie? Wat is de bronspanning? Welke richting gaan de elektronen? Hoe lopen de ionen in de zoutbrug?

Electrochemische cel van Zn en Cu



Cu2+(aq)

Cu(s)

Wat is de reactie? Wat is de bronspanning? Welke richting gaan de elektronen? Hoe lopen de ionen in de zoutbrug?

Electrochemische cel van Zn en Cu



Zn2+(aq)

Cu2+(aq)

Cu(s)

Zn(s)

Wat is de reactie? Wat is de bronspanning? Welke richting gaan de elektronen? Hoe lopen de ionen in de zoutbrug?

Electrochemische cel van Zn en Cu



Zn2+(aq)

Cu2+(aq)

Cu(s)

Zn(s)

Wat is de reactie? Wat is de bronspanning? Welke richting gaan de elektronen? Hoe lopen de ionen in de zoutbrug?

Electrochemische cel van Zn en Cu



Zn2+(aq)

Cu2+(aq)

Cu(s)

Zn(s)

Wat is de reactie? Wat is de bronspanning? Welke richting gaan de elektronen? Hoe lopen de ionen in de zoutbrug?

NaCl opl

Electrochemische cel van Zn en Cu



Zn2+(aq)

Cu2+(aq)

Cu(s)

Zn(s)

Stappenplan

  • Deeltjesinventarisatie: Cu2+ NO3- Zn2+ H2O Cu(s) Zn(s)

  • Sterkste oxidator en reductor: Cu2+ en Zn(s)

  • Halfreacties: Cu2+ + 2 e-  Cu(s) +0,34V

Zn(s)  Zn2+ + 2 e- -0,76V

  • Verloopt reactie? delta U = 0,34-(-0,76)=1,10V  Ja!

  • Elektronen gelijk maken

  • Totaalreactie: Cu2+ + Zn(s)  Cu(s) + Zn2+

Wat is de reactie? Wat is de bronspanning? Welke richting gaan de elektronen? Hoe lopen de ionen in de zoutbrug?

NaCl opl

Electrochemische cel van Zn en Cu



Zn2+(aq)

Cu2+(aq)

Cu(s)

Zn(s)

+pool

-pool

Stappenplan

  • Deeltjesinventarisatie: Cu2+ NO3- Zn2+ H2O Cu(s) Zn(s)

  • Sterkste oxidator en reductor: Cu2+ en Zn(s)

  • Halfreacties: Cu2+ + 2 e-  Cu(s) +0,34V

Zn(s)  Zn2+ + 2 e- -0,76V

  • Verloopt reactie? delta U = 0,34-(-0,76)=1,10V  Ja!

  • Elektronen gelijk maken

  • Totaalreactie: Cu2+ + Zn(s)  Cu(s) + Zn2+

e-

Wat is de reactie? Wat is de bronspanning? Welke richting gaan de elektronen? Hoe lopen de ionen in de zoutbrug?

NaCl opl

Electrochemische cel van Zn en Cu



Zn2+(aq)

Cu2+(aq)

Cu(s)

Zn(s)

+pool

-pool

Stappenplan

  • Deeltjesinventarisatie: Cu2+ NO3- Zn2+ H2O Cu(s) Zn(s)

  • Sterkste oxidator en reductor: Cu2+ en Zn(s)

  • Halfreacties: Cu2+ + 2 e-  Cu(s) +0,34V

Zn(s)  Zn2+ + 2 e- -0,76V

  • Verloopt reactie? delta U = 0,34-(-0,76)=1,10V  Ja!

  • Elektronen gelijk maken

  • Totaalreactie: Cu2+ + Zn(s)  Cu(s) + Zn2+

e-

Cl-

Na+

Wat is de reactie? Wat is de bronspanning? Welke richting gaan de elektronen? Hoe lopen de ionen in de zoutbrug?

NaCl opl

9.3 Energie uit redoxreacties


Huiswerk: bestudeer 9.3

Maak: opgaven 20-24

9.3 Energie uit redoxreacties

  • Halfcellen

  • Zoutbrug

  • Elektroden

  • Pluspool is oxidator

  • Minpool is reductor

  • Elektronenstroom

  • Ionenstroom

  • Bronspanning, V0

Deeltjesinventarisatie: Zn(s), Zn2+, SO42-, H2O en Cu(s), Cu2+

Voorbeeld - Daniell cel



Kobaltsulfaat-opl: CoSO4 in water



Co2+ SO42- H2O Co(s)

IJzer(II)sulfaat-opl: FeSO4 in water

Ijzer(III)sulfaat-opl: Fe2(SO4)3 in water


Aanwezige deeltjes

Fe2+ Fe3+ SO42- H2O en Pt(s)


Sterkste oxidator / reductor (T48)

Pt

Co

KCl-opl

Voorbeeld - Daniell cel


Voorbeeld - Daniell cel

Voorbeeld - Daniell cel

Voorbeeld - Daniell cel

Links: Rechts:

Opdracht elektrochemische cel


We stellen de volgende elektrochemische cel samen:


Co(s) | Co2+(aq) || Ni2+(aq) | Ni(s)


De concentraties van de cobaltionen en nikkelionen zijn bij de aanvang 1,0 M. De volumes van de oplossingen van Co2+ en Ni2+ zijn beide 1,0 L


  1. Maak een schematische tekening van deze cel.


  1. Geef de vergelijkingen voor elk van de halfreacties die optreden tijdens de stroomlevering.


  1. Bereken de bronspanning van de cel.


  1. Door de stroomlevering neemt de bronspanning af. Leg uit waarom de bronspanning afneemt door de stroomlevering.

Antwoord

2. Red: Co → Co2+ + 2 e-

Ox: Ni2+ + 2 e- → Ni


3. Vbron = –0,25 – (–0,28) = 0,03 V


4. Notie dat door de stroomlevering [Co2+] stijgt en [Ni2+] daalt.

Hierdoor wordt V(ox) kleiner en V(red) groter, waardoor Vbron

kleiner wordt.

9.3 Energie uit redoxreacties: opgaven 19-22

9.3 Energie uit redoxreacties: opgaven 19-22

9.3 Energie uit redoxreacties: opgaven 19-22

9.3 Energie uit redoxreacties: opgaven 19-22

9.3 Energie uit redoxreacties: opgaven 19-22

9.3 Energie uit redoxreacties: opgaven 19-22

9.3 Energie uit redoxreacties: opgaven 19-22

9.3 Brandstofcellen

zuurstof/lucht

O2

waterstof

H2

waterstof

H2

lucht en water

H2O

9.3 Brandstofcellen

9.3 Brandstofcellen

Zuurstof en waterstof reageren in de brandstofcel aan de elektrodes onder invloed van een katalysator.

9.3 Brandstofcellen

  • Verbranding

  • Zuurstof

  • Halfreactie opstellen: stappenplan

  1. Atoombalans

    1. O-balans => H2O

    2. H-balans => H+

    3. Ladingsbalans => e-

    4. Zuur, neutraal, basisch milieu

  • Continu

  • Rekenen aan elektrochemische cellen

9.3 Brandstofcellen

zuurstof/lucht

O2

ethanol

CO2

ethanol

C2H6O

lucht en water

H2O



?

C2H6O = = = > CO2 ?

9.3 Halfreacties opstellen

Stappenplan


  1. Deeltjesinventarisatie C2H6O

  2. Voorlopige reactie C2H6O => CO2

  3. Atomenbalans (behalve O en H) C2H6O => 2 CO2

  4. Atoombalans van O: door H2O C2H6O + 3 H2O => 2 CO2

  5. Atoombalans van H: door H+ C2H6O + 3 H2O => 2 CO2 + 12 H+

  6. Ladingsbalans: door e- C2H6O + 3 H2O => 2 CO2 + 12 H+ + 12 e-

  7. Controleer het milieu: H+ alléén in zuurmilieu OK (H+ wordt gevormd)

  8. Halfreactie afmaken: streep weg C2H6O + 3 H2O => 2 CO2 + 12 H+ + 12 e-

C2H6O = = = > CO2 ?




9.3 Halfreacties opstellen

Stappenplan


  1. Deeltjesinventarisatie C2H6O

  2. Voorlopige reactie C2H6O => CO2

  3. Atomenbalans (behalve O en H) C2H6O => 2 CO2

  4. Atoombalans van O: door H2O C2H6O + 3 H2O => 2 CO2

  5. Atoombalans van H: door H+ C2H6O + 3 H2O => 2 CO2 + 12 H+

  6. Ladingsbalans: door e- C2H6O + 3 H2O => 2 CO2 + 12 H+ + 12 e-

  7. Controleer het milieu: H+ alléén in zuurmilieu OK (H+ wordt gevormd)

  8. Halfreactie afmaken: streep weg C2H6O + 3 H2O => 2 CO2 + 12 H+ + 12 e-

C2H6O = = = > CO2 ?

9.3 Rekenen aan elektrochemische cellen

*) constante van Faraday staat in Binas T7A

F = 9,6484.104 C/mol

9.3 Rekenen aan elektrochemische cellen

9.3 Rekenen aan elektrochemische cellen

9.3 Rekenen aan elektrochemische cellen

*) constante van Faraday staat in Binas T7A

F = 9,6484.104 C/mol

§9.4
Energieopslag met redoxreacties

9.4 Opladen van een Daniell cel

bronspanning△U=1,10V

Zn(s) → Zn2+ + 2e-

Cu2+ + 2e- → Cu(s)


9.4 Opladen van een Daniell cel

bronspanning△U=1,10V

Zn(s) → Zn2+ + 2e-

Cu2+ + 2e- → Cu(s)

opladen als

V > 1,10V

Zn2+ + 2e- → Zn(s)

Cu(s) → Cu2+ + 2e-

Elektrolyse

  • Is een gedwongen redox reactie.

  • Deze reactie zou normaal gesproken niet verlopen.

  • Aan negatieve elektrode is een elektronenoverschot deze elektronen worden opgenomen door de sterkste oxidator.

  • Aan de positieve elektrode is een elektronentekort. Deze worden ‘aangevuld’ door de sterkste reductor.

  • Voor elektrolyse is een oplossing met ionen nodig; een elektrolyt.





Lithium-ion batterij

9.4 Batterij opladen

9.4 Energieopslag

  • Accu’s

  • Oplaadbare batterij

  • Opladen (van een Daniell cel)

  • Typen accu’s

  • Elektrolyse

  • Waterstof als energiebron

9.4 Typen accu’s

9.4 Accu = oplaadbaar

Een lood-elektrode en een lood(V)oxide-elektrode in een bak met zwavelzuur (electrolyt).

Alkaline batterij

9.4 Alkaline batterij = niet oplaadbaar

Cel met Zn-poeder in KOH pasta (electrolyt) met C-elektrode; cel met mangaanoxide separator; van elkaar gescheiden door een poreuze separator.

1,5 V

Nikkel cadmium batterij

9.4 Nickel-cadmium batterij

Laagjes nikkel(III)oxide-hydroxide en laagjes cadmium, gescheiden door een poreuze membraan

Lithium-ion batterij

9.4 Lithium-ion


Lithium-ion

polymeer

batterij

Lithium in grafiet als reductor; geleidend pokymeer voor Li ionen transport; mangaanoxide als oxidator.

Batterij bevat dus geen water (lithium).

9.4 Elektrolyse

5% H2SO4




Pt elektroden


VRAGEN

Wat zijn de reacties die optreden aan beide elektrodes?

Welke spanning is nodig om deze redox reactie gedwongen te laten verlopen?

e-

Lithium-ion batterij

9.4 Elektrolyse


van water

Oplossing: 5% H2SO4




Pt elektrode

e-

Lithium-ion batterij

9.4 Elektrolyse


van water

e-

Oplossing: 5% H2SO4




Pt elektrode

Reductor Oxidator


2 H2O  O2(g) + 4 H+ + 4 e- 2 H+ + 2 e-  H2(g)


Benodigde spanning: UOX – URED = 0 - 1,23 = -1,23 V  dus: > 1,23 V

Lithium-ion batterij

9.4 Elektrolyse


van gesmolten

natriumchloride

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

§9.4
Energieopslag met redoxreacties

9.4 Energieopslag

  • Accu’s

  • Opladen (van een Daniell cel)

  • Typen accu’s

  • Elektrolyse

9.4 Energieopslag

  • Accu’s

  • Oplaadbare batterij

  • Opladen (van een Daniell cel)

  • Typen accu’s

  • Elektrolyse

  • Waterstof als energiebron

9.4 Opladen van een Daniell cel

bronspanning△U=1,10V

Zn(s) → Zn2+ + 2e-

Cu2+ + 2e- → Cu(s)


9.4 Opladen van een Daniell cel

bronspanning△U=1,10V

Zn(s) → Zn2+ + 2e-

Cu2+ + 2e- → Cu(s)

opladen als

V > 1,10V

Zn2+ + 2e- → Zn(s)

Cu(s) → Cu2+ + 2e-

Elektrolyse

  • Is een gedwongen redox reactie.

  • Deze reactie zou normaal gesproken niet verlopen.

  • Aan negatieve elektrode is een elektronenoverschot deze elektronen worden opgenomen door de sterkste oxidator.

  • Aan de positieve elektrode is een elektronentekort. Deze worden ‘aangevuld’ door de sterkste reductor.

  • Voor elektrolyse is een oplossing met ionen nodig; een elektrolyt.





Lithium-ion batterij

9.4 Batterij opladen

9.4 Typen accu’s

9.4 Accu = oplaadbaar

Een lood-elektrode en een lood(V)oxide-elektrode in een bak met zwavelzuur (electrolyt).

Alkaline batterij

9.4 Alkaline batterij = niet oplaadbaar

Cel met Zn-poeder in KOH pasta (electrolyt) met C-elektrode; cel met mangaanoxide separator; van elkaar gescheiden door een poreuze separator.

1,5 V

Nikkel cadmium batterij

9.4 Nickel-cadmium batterij

Laagjes nikkel(III)oxide-hydroxide en laagjes cadmium, gescheiden door een poreuze membraan

Lithium-ion batterij

9.4 Lithium-ion


Lithium-ion

polymeer

batterij

Lithium in grafiet als reductor; geleidend pokymeer voor Li ionen transport; mangaanoxide als oxidator.

Batterij bevat dus geen water (lithium).

9.4 Elektrolyse

5% H2SO4




Pt elektroden


VRAGEN

Wat zijn de reacties die optreden aan beide elektrodes?

Welke spanning is nodig om deze redox reactie gedwongen te laten verlopen?

e-

Lithium-ion batterij

9.4 Elektrolyse


van water

Oplossing: 5% H2SO4




Pt elektroden

e-


Lithium-ion batterij

9.4 Elektrolyse


van water

e-

Oplossing: 5% H2SO4




Pt elektroden

Reductor Oxidator


2 H2O  O2(g) + 4 H+ + 4 e- 2 H+ + 2 e-  H2(g)


Benodigde spanning: UOX – URED = 0 - 1,23 = -1,23 V  dus: > 1,23 V

Lithium-ion batterij

9.4 Elektrolyse


van gesmolten

natriumchloride

9.4 Energieopslag met redoxreacties


Bestudeer 9.4

Maak opgaven 26 t/m 30 en 33

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

9.4 Energieopslag met redoxreacties


opgaven 26 t/m 30 en 33

Het nitraat van een onbekend tweewaardig metaal, M2+, wordt opgelost in water. Vervolgens wordt in de opstelling een elektrische stroom eerst door een oplossing van zilvernitraat en vervolgens door de oplossing van het onbekende metaalnitraat geleid.
De massa's van beide negatieve elektroden nemen toe.

Lithium-ion batterij

9.4 Elektrolyse OPGAVE



1. Geef de vergelijkingen van de reacties die aan de vier elektroden plaatsvinden tijdens de elektrolyse.

 

Na 1 uur elektrolyseren is de massa van de negatieve elektrode in de zilverni­traatoplossing toegenomen met 0,5094 g.


2. Hoeveel mol elektronen is er dan door de opstelling gestroomd?

3. Hoeveel mol van het onbekende metaal is na 1 uur elektrolyseren ont­staan?


Lithium-ion batterij