AF 1 Skelet en botten

• newEditor
• AFP
• MBO
• Studiejaar 1

1

1.2 het bewegingsstelsel 

anatomie fysiologie

1

1.2

het bewegingsstelsel

LEERDOELEN...

• Je noemt de botonderdelen, bouw en functie van de voorkomende botcellen in het weefsel

• Je noemt de juiste naam van het bot op een afbeelding

B2 - indeling skelet

• het skelet van een volwassene  bestaat uit ongeveer 206 botten

• een aantal botten groeit aan elkaar

2

indeling

de functie van het skelet is...

• bescherming van organen

• opslag van vet

• bloedcellen maken

• opslag van mineralen (kalk)

• aanhechting voor spieren

• stevigheid bieden

2

indeling

B3 - onderdelen van een bot

botten kunnen verdeeld worden naar vorm...

3

onderdelen

1 lange beenderen hebben een lange buis met twee uiteinden...

• in de buis zit vet of bloed

• in de kop zit een groeischijf (maakt bot langer)

3

onderdelen

2 korte beenderen hebben een blokvorm...

• moeten druk weerstaan en verdelen

3

onderdelen

3 platte beenderen hebben een platte vorm...

• beenmerg (rood) maakt bloed

3

onderdelen

4 onregelmatige beenderen hebben een grillige vorm...

• spieren hechten zich eraan

3

onderdelen

5 sesam beenderen liggen in een pees

• moeten wrijving weerstaan

3

onderdelen

een lang bot bestaat uit deze onderdelen...

1 botuiteinde (epifyse), dat met kraakbeen een verbinding vormt met een ander bot

3

onderdelen

1

een lang bot bestaat uit deze onderdelen...

2 overgangsdeel (metafyse), vooral bij kinderen zorgt dit voor lengtegroei

3

onderdelen

2

een lang bot bestaat uit deze onderdelen...

3 schacht (diafyse), het (lange) middenstuk

3

onderdelen

3

een lang bot bestaat uit deze onderdelen...

4 de buitenkant bestaat uit een botvlies (periost)

3

onderdelen

4

een lang bot bestaat uit deze onderdelen...

5 onder het vlies ligt...

• het compacte deel

• het binnenvlies

• het zachte deel met beenmerg

3

onderdelen

5

een lang bot bestaat uit deze onderdelen...

6 kraakbeen aan de uiteinden

3

onderdelen

6

B4 - botweefsel

in het bot liggen botcellen...

• in ringen (compacte deel)

• in balkjes door elkaar (sponzige deel)

4

botweefsel

5

vooral aan de buitenkant van het bot ontstaan zo lange buizen met ringen...

• zo'n basisbouw heet osteon

4

botweefsel

osteon

botcellen zijn stervormige cellen en maken...

• kalkzouten (stevigheid)

• collagene vezels (rek)

4

botweefsel

botten worden blijvend opgebouwd en afgebroken...

• bot opbouwende cellen

• beweging en druk stimuleren botopbouw

4

botweefsel

botten worden blijvend opgebouwd en afgebroken...

• bot afbrekende cellen

• bedrust stimuleert botafbraak

4

botweefsel

voor een goede botaanmaak zijn nodig...

• kalk (tussencelstof)

• zonlicht (vitamine D, helpt kalk opname in botten)

• hormonen (regelen de kalkhoeveelheid in bloed)

• fosfaat (bindt met kalk)

4

botweefsel

Woordenlijst

• Beenmerg: Zacht weefsel in het midden van botten dat bloedcellen maakt (rood) of vet opslaat (geel).

• Botcellen: Stervormige cellen in botweefsel die kalkzouten en collagene vezels produceren voor stevigheid en rek.

• Botvlies: Buitenste laag van een bot die bescherming biedt en een verbinding vormt met andere botten.

• Compact bot: Dichte botstructuur waar botcellen in ringen liggen met bloedvaten in het midden.

• Osteon: Basisstructuur van compact bot waar botcellen in ringen rondom bloedvaten liggen.

• Skelet: De structuur van het lichaam, bestaande uit ongeveer 206 botten, biedt bescherming, opslag en aanhechting voor spieren.

• Sponzig bot: Botstructuur waar botcellen in balkjes door elkaar liggen en vaak beenmerg bevat.

• Vitamine D: Nodig voor de opname van kalk in botten, speelt een rol in botaanmaak.