les 7 Voeding en bewuste keuzes

• newEditor
• Biologie / Verzorging
• Praktijkonderwijs
• Leerjaar 1,5

Voeding en bewuste keuzes maken

terugblik vorige lessen

Kennismaken met het lichaam De belangrijkste lichaamsdelen herkennen en benoemen

Van top tot teen Hoofd, romp, armen en benen + functies

Je zintuigen Zien, horen, ruiken, proeven en voelen

De huid wat voor functies heeft de huid

Je hart en bloedsomloop Wat doet je hart en waarom gaat je hart sneller kloppen?

afgesproken klassikale regels

Vandaag spreken we af:

👂 Luisteren
✋ Hand opsteken
👀 Kijken en meedoen
🧠 Eerst zelf nadenken
🤝 Respect voor elkaar
📚 Rustig werken

check in

Dit ga ik leren

• Ik kan vertellen waarom gezonde voeding belangrijk is voor mijn lichaam.

• Ik kan een gezonde keuze maken met eten of drinken en uitleggen waarom ik daarvoor kies.

Waar denk jij aan bij gezond eten en drinken?

Gebruik de woordenwolk om voorkennis op te halen. Verwachte woorden: water, fruit, groente, energie, gezond, school, ontbijt. Vraag daarna kort door op 2 of 3 veelgenoemde woorden.

Waarom heb je voeding nodig?

• voor energie

• voor groei en herstel

• om goed te werken

• focussen

Open vanuit herkenning: eten en drinken is iets wat leerlingen elke dag doen. Koppel de drie functies steeds aan gewone situaties zoals lopen, leren, sporten en ziek zijn.

1. W – Wat? Onderzoek hoeveel suiker er in AA Drink, ijsthee, water, Red Bull en Fanta zit.

2. H – Hoe? Bekijk de etiketten, bereken de suiker en vergelijk de drankjes.

3. H – Hulp? Gebruik de verpakkingen, suikerklontjes en rekenmachine.

4. 1 suikerklont is 4 gram

5. T – Tijd? 15 minuten.

6. U – Uitkomst? Weet welk drankje de meeste en minste suiker bevat.

7. K – Klaar? Kies een gezonder alternatief en leg uit waarom.

Voeding geeft energie

Met energie kan je lichaam van alles doen.

• bewegen

• denken en leren

• sporten

• warm blijven

• focussen

Zonder genoeg voeding voel je je vaak sneller moe.

Voeding helpt bij groei en herstel

Je lichaam maakt en herstelt de hele dag onderdelen.

• spieren groeien

• wondjes herstellen

• je lichaam bouwt weefsels op

Gebruik eenvoudige taal: noem 'onderdelen van je lichaam' of 'weefsels' alleen als je het meteen uitlegt. Een concreet voorbeeld zoals een schaafwond of spierpijn helpt hier goed.

Je lichaam heeft verschillende stoffen nodig

In voeding zitten voedingsstoffen.

Je lichaam heeft onder andere nodig:

• eiwitten

• koolhydraten

• vetten

• vitaminen

• mineralen

• water

Samen helpen ze je lichaam goed te functioneren.

Houd het functioneel en kort. Het doel is niet om alle voedingsstoffen uitgebreid te behandelen, maar om te laten zien dat afwisseling belangrijk is omdat één product niet alles geeft.

Waarom heeft je lichaam voeding nodig?

A

Voor energie

B

Voor groei en herstel

C

Om goed te werken

D

Alles klopt

De drie functies uit de vorige slides horen allemaal bij voeding: energie, groei en herstel, en goed functioneren. De distractors zijn losse juiste delen; alleen 'Alles klopt' is volledig juist.

Gezonde voeding is niet perfect eten

Bewust kiezen betekent:

• weten wat je lichaam nodig heeft

• vaak kiezen voor producten die goed voor je lichaam zijn

• niet elke dag veel suikerhoudende dranken of snoep

Het betekent niet dat je nooit iets lekkers mag eten.

Hier kun je een veelvoorkomend misverstand wegnemen: gezond eten is geen alles-of-niets-verhaal. Dat maakt het onderwerp haalbaar en minder belerend.

Maak de tekst compleet

Je lichaam heeft voeding nodig voor energie. Voeding helpt ook bij groei en herstel. In eten en drinken zitten voedingsstoffen die je lichaam helpen goed te werken.

energie

groei en herstel

voedingsstoffen

suiker

sport

snoep

dorstlesser

Laat leerlingen de kernwoorden uit de uitleg terughalen. Alle drie de antwoorden stonden letterlijk in het eerste lesblok.

Gevarieerd eten

Gevarieerd eten betekent dat je afwisselt.

• niet elke dag precies hetzelfde

• verschillende soorten eten kiezen

• zo krijgt je lichaam meer van wat het nodig heeft

Leg 'gevarieerd' uit met herkenbare voorbeelden: brood, groente, fruit, water, warme maaltijd. Vermijd ingewikkelde voedingsadviezen.

Bewuste keuzes in het dagelijks leven

Een bewuste keuze is een keuze waar je over nadenkt.

Je kijkt naar:

• wat je lichaam nodig heeft

• de situatie van dat moment

• welke optie gezonder is

Maak de stap van weten naar toepassen. Noem bijvoorbeeld schooldag, pauze, sport of thuis als situaties waarin leerlingen echt kiezen.

Wat is een goede dagelijkse dorstlesser?

A

Energiedrank

B

Water

C

Frisdrank

D

Snoep

Controleer of leerlingen het dagelijkse keuzemoment begrijpen: water past beter bij elke dag dan frisdrank of energiedrank.

Wat kies jij vaker als tussendoortje?

1

Fruit

2

Groente

3

Snoep

4

Iets anders

Welke keuze is gezonder: fruit of snoep? Waarom?

Bespreek antwoorden klassikaal. Goede elementen: leerling kiest een product, vergelijkt kort, en noemt een reden zoals 'minder suiker', 'lest dorst', 'past bij elke dag' of 'geeft mijn lichaam wat het nodig heeft'.

Voorbeeld: afwisselen of steeds hetzelfde?

Een gevarieerde maaltijd is meestal beter dan elke dag hetzelfde eten.

Waarom?

• je eet verschillende producten

• je lichaam krijgt meer verschillende voedingsstoffen

• afwisseling helpt bij bewust kiezen

Verbind hier terug naar de eerdere slide over voedingsstoffen. Het punt is niet culinaire variatie, maar wat het lichaam nodig heeft.

Een keuze kort uitleggen

Een goede uitleg is kort en duidelijk.

Voorbeeld:

Ik kies water, omdat water mijn vocht aanvult en geen toegevoegde suiker bevat.

Zo laat je zien dat je bewust kiest.

Model één complete zin hardop. Voor deze doelgroep helpt een vaste taalstructuur: 'Ik kies ..., omdat ...'.

Wat past bij jouw schooldag?

Op een schooldag maak je vaak keuzes.

Denk aan:

• ontbijt

• drinken in de pauze

• een tussendoortje

• wat je na school kiest

Koppel de les direct aan hun eigen leven. Deze slide vormt de brug naar zelfstandig toepassen zonder er een activiteit van te maken.

Kleine keuzes maken verschil

Bewuster kiezen hoeft niet groot te zijn.

Voorbeelden:

• vaker water drinken

• fruit meenemen naar school

• afwisselen met wat je eet

Kleine stappen helpen je lichaam elke dag.

Benadruk haalbaarheid. Leerlingen hoeven hun hele eetpatroon niet ineens te veranderen; één concrete stap is al waardevol.

Welke uitleg past bij een bewuste keuze?

A

Ik kies water, omdat het mijn vocht aanvult.

B

Ik kies dit, omdat ik dat wil.

C

Water is blauw en koud.

D

Alles smaakt altijd hetzelfde.

De goede uitleg volgt het model van de slide: 'Ik kies ..., omdat ...'. De reden moet passen bij wat het lichaam nodig heeft.

Vul de goede woorden in

Een bewuste keuze is een keuze waar je over nadenkt. Je kijkt naar wat je lichaam nodig heeft. Kleine keuzes maken elke dag verschil.

nadenkt

nodig heeft

keuzes

rent

lekkers

school

hetzelfde

Deze invuloefening sluit aan bij de laatste slides: nadenken, kijken naar wat je lichaam nodig heeft en kleine keuzes maken.

l

W – Wat?
Maak een schema van wat je een week eet en drinkt.

H – Hoe?
Vul ontbijt, lunch, avondeten en tussendoortjes in.

H – Hulp?
Steek je vinger op als je hulp nodig hebt.

T – Tijd?
15–20 minuten.

U – Uitkomst?
Een ingevuld weekschema.

K – Klaar?

• Wat eet of drink je vaak?

• Wat valt je op?

• Wat zou je anders willen doen?

Welke bewuste keuze kun jij morgen maken met eten of drinken, en waarom is dat een goede keuze voor je lichaam?

Reflectie zonder goed of fout. Stimuleer een haalbare, kleine stap uit de les.

Woordenlijst

voeding - alles wat je eet en drinkt

energie - kracht die je lichaam nodig heeft om te bewegen en te denken

groei - groter en sterker worden

herstel - je lichaam maakt kapotte of vermoeide delen weer beter

voedingsstoffen - stoffen in eten en drinken die je lichaam nodig heeft

gezonde keuze - een keuze die goed past bij wat je lichaam nodig heeft

bewuste keuze - een keuze waar je over nadenkt en die je kunt uitleggen

Woordenlijst

eiwitten - voedingsstoffen die helpen bij opbouw en herstel

koolhydraten - voedingsstoffen die energie geven

vetten - voedingsstoffen die energie geven en belangrijk zijn voor je lichaam

vitaminen - stoffen die helpen om je lichaam goed te laten werken

mineralen - stoffen die je lichaam nodig heeft om goed te functioneren

water - drank die je vocht aanvult

gevarieerd eten - afwisselend eten van verschillende producten

Gebruik deze termen alleen functioneel. Bij deze doelgroep is de eenvoudige betekenis belangrijker dan een volledige biologische uitwerking.