herhaling 3.1/3.2 - nieuw 3.3

Welkom!

- Rustige binnenkomst, direct naar je eigen tafeltje (klasopstelling).


- Check bij jezelf: jas/pet/kauwgom?


- Laptop op tafel. Werkspullen pak je voor je.








1 / 28
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 3

In deze les zitten 28 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Welkom!

- Rustige binnenkomst, direct naar je eigen tafeltje (klasopstelling).


- Check bij jezelf: jas/pet/kauwgom?


- Laptop op tafel. Werkspullen pak je voor je.








Deze slide heeft geen instructies

Wat gaan we vandaag doen?

  • Herhaling 3.1 en 3.2

  • Doornemen 3.3

  • Inhalen repetitie, voor wie dit aangaat.


Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen

Aan het einde van de les:

  • Kan ik een kruisingsschema opstellen

  • Kan ik bij een gegeven kruising genotype en fenotypen van ouders en/of nakomelingen afleiden.

Deze slide heeft geen instructies

Juist of onjuist

Een gen is een stukje DNA informatie voor een eigenschap.

B. Juist


Een gen bevat de informatie voor één erfelijke eigenschap, zoals oogkleur.

Juist/onjuist

Een allel bepaalt welke variant van een eigenschap je hebt.

Juist.


Allelen zijn verschillende vormen van een gen, zoals bruin of blauw.


Een gen is de eigenschap, en allelen bepalen hoe die eigenschap eruitziet.

Juist/onjuist

Het genotype is wat je aan de buitenkant kunt zien.

Onjuist.


Het genotype is de combinatie van allelen (bijvoorbeeld Aa)



Juist/onjuist

Het fenotype is het zichtbare resultaat van genotype en milieu.

Juist.


Het fenotype is wat je ziet en wordt beïnvloed door genen en omgeving.



Juist/onjuist

Bij intermediair fenotype ontstaat een mengvorm van twee eigenschappen.

Juist.


Bijvoorbeeld rood + wit = roze.



Genotype & fenotype

Net zoals vorige keer.


A = bruine ogen (dominant)

a = blauwe ogen (recessief)


  1. Wat is het genotype? (heterozygoot - homozygoot - dominant - recessief)

  2. Wat is het fenotype? (welke kleur)


Wat is dominant?

Komt altijd tot uiting als een allel dominant is.


Wat is recessief?

Komt enkel tot uiting als er geen dominant allel is.




Hoe noteren we dit?

  • Homozygoot dominant: AA

  • Homozygoot recessief: aa

  • Heterozygoot: Aa

Er zijn dus altijd 3 mogelijkheden.

Wat is dominant?

Komt altijd tot uiting als een allel dominant is.


Wat is recessief?

Komt enkel tot uiting als er geen dominant allel is.




3.3 Kruisingen


Deze slide heeft geen instructies

Afkortingen die je moet kennen voor het maken van kruisingen

  • P = de ouders (komt van parents)

  • F1 = 1e generatie nakomelingen (kinderen van de P)

  • F2 = 2e generatie nakomelingen (kinderen van de F1)

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een kruisingsschema?

  • Met een kruisingsschema kun je voorspellen welk fenotype de nakomelingen van een kruising (ouders) krijgen.

  • Het is een tabel waarin de alle mogelijke combinaties van allelen bij één kruising noteert.



Deze slide heeft geen instructies

Stappenplan kruisingen

Stap 1: bepaal het genotype van de ouders en schrijf de hoofdletters op.


Stap 2: bedenk welke allelen in de geslachtscellen van de ouders kunnen voorkomen en schrijf deze op.


Stap 3: maak een schema en stel daarmee vast welke genotype en fenotype de nakomelingen kunnen hebben --> F1 (1e generatie nakomelingen)


Stap 4: stel vast welke genotype en fenotype de dieren in de F2 (2e generatie nakomelingen) kunnen hebben door stap 1,2 en 3 te herhalen, met de kinderen van de F1 als ouders (p).



Deze slide heeft geen instructies

Hoe doe je dit dan? (schrijf mee)

  • A = zwartharig (dominant)

  • a = geelharig (recessief)


  • vrouwtje is homozygoot zwartharig


  • Je wilt weten welke vachtkleur labradors in de F2 kunnen hebben.

  • Je wilt weten hoe groot de kans in de F2 is op elke vachtkleur.


Deze slide heeft geen instructies

Stappen plan.

  • 1. (P): bedenk wat de fenotypen en genotypen van de ouders zijn.


Mannetje kan niet heterozygoot zijn omdat hij dan een zwarte vacht moest hebben.

Stappen plan.

  • 2. (geslachtscellen): bedenk welke genen in de geslachtscellen van beide ouders kunnen komen.


Deze slide heeft geen instructies

Stappen plan.

  • 3. (F1): stel vast welk genotype en fenotype de nakomelingen kunnen hebben.


  • Zaadcel = a

  • Eicel = A


Te maken schema

Deze slide heeft geen instructies

Stappen plan.

  • 3. (F2): stel vast welk genotype en fenotype de nakomelingen in de F2 kunnen hebben.


  • Moeder Aa

  • Vader Aa

--> Maak opnieuw een schema

Dus we hadden

P: AA x aa

100% genotype Aa, fenotype zwart.


F1: Aa x Aa (andere moeder of vader)

Geslachtscellen: A of a (zowel moeder als vader)




Beantwoord de vragen.

In het vorige schema:






  • Wat is de kans op elk genotype?

  • Wat is de kans op een labrador met een zwarte vacht?

  • Wat is de kans op een labrador met een gele vacht?

50% Aa, 25% AA, 25% aa


75% zwart

25% geel





Kansen en verhouding opschrijven.

Kansen

Genotype = 50% Aa, 25% AA en 25%aa

Fenotype = 75% zwart, 25% geel.


Verhouding

Aa, AA en aa in verhouding van 2:1:1

Zwart en geel in verhouding 3:1






50% Aa, 25% AA, 25% aa


75% zwart

25% geel





Vragen?


Deze slide heeft geen instructies

Homozygoot zijn voor 1 erfelijke eigenschap betekent 2 gelijke allelen.

A

Juist

B

Onjuist

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Dominant betekent bij erfelijkheid

A

Zwak, kleine letter gebruiken

B

Zwak, hoofdletter gebruiken

C

Sterk, kleine letter gebruiken.

D

Sterk, hoofdletter gebruiken

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een allel?

A

Dit is een andere benaming voor een gen.

B

Dit is een erfelijke ziekte.

C

Dit is een mutatie in een geslachtschromosoom

D

Dit is een variant van een gen.

Deze slide heeft geen instructies

Kijkend naar dit kruisingsschema, wat is dan de kans op homozygoot dominant?

A

0%

B

25%

C

50%

D

100%

Deze slide heeft geen instructies

Iemand verft zijn haar. Verandert ze hiermee haar genotype of fenotype?

A

Genotype

B

Fenotype

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Bedankt en tot volgende week!


Deze slide heeft geen instructies