HC 1: Het Britse Rijk
1.1 Brits kolonialisme in Amerika
LES 1
HC 1: Het Britse Rijk
1.1 Brits kolonialisme in Amerika
LES 1
Programma
Introductie historische context ‘Britse rijk (1580-1900)
Uitleg 1.1, deel 1: begin Britse expansie
…
1.1 Brits kolonialisme in Amerika
(1585-1833)
De kenmerkende aspecten
TV5: Het begin van Europese overzeese expansie
TV5: De Protestantse reformatie die de splitsing in de Christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had
TV6: Beginnende handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een wereldeconomie
TV7: Rationeel optimisme en verlicht denken dat werd toegepast op alle terreinen van de samenleving: Godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.
TV7: Uitbouw van Europese overheersing, met name in de vorm van plantagekolonieën en de daarmee verbonden Trans-Atlantische slavenhandel
TV7: De democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussies over grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap.
1.1:
4 Lessen:
Les 1: Het begin van Engelse koloniën in Amerika
Les 2: De ontwikkeling van de Engelse koloniën, slavernij, indianen
Les 3: De Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog
Les 4: Afschaffing slavernij
Tijdvak 5:
Tijd van ontdekkers en hervormers
(1500-1600 – zestiende eeuw)
Periode:
Vroegmoderne Tijd
(1500 – 1800)
Historische context ‘Britse Rijk (1580-1900)
Leerdoel 1.1, les 1
Je kunt uitleggen op welke manieren de Engelse koloniën in de Amerika’s zich ontwikkelden (1585-1833), a.d.h.v.:
De eerste Britse kolonies
De Pilgrim Fathers
Kenmerkende aspecten (tijdvak 5)
Het begin van de Europese overzeese expansie
De protestantse reformatie die de splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had
Europese overzeese expansie
Vanaf ca. 1500 veroveren Europese landen gebieden in Azië, Afrika en Amerika
Frankrijk en Spanje veroveren groot deel van Amerika
Protestantse landen Engeland en de Republiek wilden ook kolonies
1585: Engelsen komen in oorlog met Spanje
Britse expansie in Noord-Amerika
Eind 16e eeuw: Engelsen verkenden kusten Noord Amerika
Motieven:
1. Uitvalsbasis strijd tegen katholiek Spanje
2. Stichten van een kolonie
1607: eerste blijvende kolonie: Virginia
1620: Pilgrim Fathers stichten Engelse nederzetting: New England
Strenge gelovige protestanten, doel:
Geheel nieuwe (calvinistische) samenleving
Schilderij over de aankomst van de Pilgrim Fathers in Amerika
De kolonisten verhongerden bijna: gered door inheemse bevolking Thanksgiving
Britse expansie in Noord-Amerika
Vanaf 1660: bijna hele oostkust gekoloniseerd
Koning Karel II schonk grond aan politieke vrienden
1664: Engelsen nemen Nieuw-Nederland en Nieuw-Amsterdam over: New York
In 1681 sticht William Penn de kolonie Pennsylvania
1700: 250.000 inwoners in 13 koloniën
Opdracht
Maak uit je HC boekje (p.22) :
Opdracht 1 & 3
Lees de tekst en maak de vragen
HC 1: Het Britse Rijk
1.1 Brits kolonialisme in Amerika
LES 2
Programma
Uitleg 1.1, deel 2: Britse kolonies in Amerika
Nabespreken huiswerk
Zelf aan het werk
17e eeuw (1600-1700)
Tijdvak 6
De tijd van Regenten en Vorsten
Leerdoel 1.1, les 2
Je kunt uitleggen op welke manieren de Engelse koloniën in de Amerika’s zich ontwikkelden (1585-1833), a.d.h.v.:
Het lot van de indianen
De trans-Atlantische driehoekshandel
Kenmerkend aspect (tijdvak 6)
Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een wereldeconomie
Contact met de inheemse bevolking
Aanvankelijk samenwerking en handel
Later: oorlog om grond met ‘indianen’, groep kolonisten groeide gestaag
Voor komst Europeanen: 2 miljoen indianen in Noord-Amerika
Inheemse bevolking gedecimeerd: grotendeels teruggedrongen en uitgeroeid
Oorlogen
Onbekende ziektes (pokken, mazelen en griep)
Britse kolonies in Noord-Amerika
Verschillen tussen de 13 koloniën
Noord (tot Maryland):
Vestigingskoloniën, dichter bevolkt
Gericht op landbouw, handel en nijverheid
Zuid (vanaf Virginia):
Plantage-economieën, dunbevolkt
Bijv.: tabak en katoen voor de export
Vanaf 1670 veel slaafgemaakten
Andere Britse kolonies in Amerika
Plantagekoloniën in het Caribische gebied
Bijv.: Barbados (1627) en Jamaica (1655)
Kenmerken:
Veel winstgevender dan noorden: suikerplantages
Slaafgemaakten grootste deel bevolking
Onderdeel lucratieve driehoekshandel
Royal African Company opgericht (Britse WIC):
1672 monopolie slavenhandel
Opdracht
Maak uit je boekje (p22-23 )
Opdracht 4, 6 & 7
HC 1: Het Britse Rijk
1.1 Brits kolonialisme in Amerika
LES 3
Programma
Uitleg 1.1 deel 3: Amerikaanse revolutie
Examenopgaven
Tijd van pruiken en revoluties
(1700-1800)
Vroegmoderne Tijd
(1500 – 1800)
De achttiende eeuw
Leerdoel 1.1, les 3:
Je kunt uitleggen op welke manieren de Engelse koloniën in de Amerika’s zich ontwikkelden (1585-1833), a.d.h.v.:
De Amerikaanse revolutie (1775-1783)
De stichting van de Verenigde Staten (1776)
Kenmerkende aspecten (tijdvak 7)
Rationeel optimisme en ‘verlicht denken’ dat werd toegepast op alle terreinen van de samenleving: godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen
De democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussies over grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap
Verlichting
Onder invloed van de wetenschappelijke revolutie kwam de Verlichting op
Men wilde de wereld om zich heen met rede en het verstand verklaren
Bijv. alle mensen werden vrij en gelijk geboren
kritiek op standenmaatschappij
Kolonisten Amerika in aanraking met verlichte ideeën:
John Locke
Koning wordt aangesteld door volk, niet god
Volkssoevereiniteit: volk hoogste macht
Natuurlijke rechten: recht op leven, veiligheid en bezit
Montesquieu
Trias politica: driemachtenleer
Rousseau
Volkssoevereiniteit, koning overbodig
John Locke
(1632-1704)
Montesquieu
(1689-1755)
Jean-Jacques Rousseau
1712-1778
Verlichte ideeën in de kolonies
De Verlichting: “Vrijheid! Gelijkheid!”
Britse kolonisten in Amerika voelen zich niet meer Brits
1700-1775: van 250.000 naar 2.5 miljoen inwoners
Belastingenverhogingen door de Britse troon
“No taxation without representation”
Geen politieke vertegenwoordiging
Oorzaken Amerikaanse Revolutie
1765: koloniale parlementen verzetten zich tegen belastingen
Engelse gouverneurs verboden samenkomst parlementen
Gevolg: parlement riep volk op tot protesten
Incidenten:
1770: 5 mensen doodgeschoten: Boston Massacre (bloedbad van Boston)
1773: Boston Tea Party: Britse thee in zee
Revolutie!
1775 – Eerste gevechten
4 juli 1776: Declaration of Independence:
Onafhankelijkheidsverklaring
1783: Amerikanen verslaan de Britten
Vormen een federale staat: De Verenigde Staten van Amerika
Verlichting toegepast in de grondwet:
Grondrechten
Kiesrecht (witte) mannen
Driemachtenleer
Verloop Amerikaanse Revolutie
Opdracht
Leg kort uit hoe de kenmerkende aspecten die op je kaartje staan, bij de zojuist behandelde stof passen.
“Verbond van staten die grotendeels zelfstandig blijven”
Federatie
Opdracht
Maak uit je boekje (p. 23) opdracht 11, 12 en 13.
HC 1: Het Britse Rijk
1.1 Brits kolonialisme in Amerika
LES 4
Programma
Uitleg 1.1 deel 4: Afschaffing slavernij
Leerdoel 1.1, les 4
Je kunt uitleggen op welke manieren de Engelse koloniën in de Amerika’s zich ontwikkelden (1585-1833), a.d.h.v.:
De opkomst van het abolitionisme (eind 18e eeuw)
De afschaffing van slavenhandel (1807) en slavernij (1833)
Kenmerkend aspect (tijdvak 7)
Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van plantagekoloniën en de daarmee verbonden trans-Atlantische slavenhandel, en de opkomst van het abolitionisme
Opkomst abolitionisme (eind 18e eeuw)
Stroming die strijdt voor afschaffing slavernij
Vanuit twee achtergronden: christendom en verlichting
Christendom: slavernij gaat tegen Bijbel en idee van naastenliefde in
Verlichting: slaven per definitie niet vrij en gelijk
Samen actievoeren tegen slavernij en slavenhandel: oprichting Society for the Abolition of Slave Trade
De negentiende eeuw
Tijd van burgers en stoommachines
(1800 – 1900)
Afschaffing slavenhandel en slavernij
Gevolgen verlichte en revolutionaire ideeën:
1. Slavenopstanden op de Caribische eilanden
2. Groot-Brittannië als eerste natie slavenhandel verboden (1807)
3. 1833: afschaffing slavernij in grote delen rijk
Gevolg: economische neergang van Barbados en Jamaica
Britse suiker duurder dan uit Brazilië en Cuba, waar slavernij bleef
Abolitionisme: burgeroorlog VS
Discussie vanaf 1776: is slaaf bezit of een mens met rechten?
Economische belangen voorop:
Zuiden katoenplantages
Noorden industrie en nijverheid
Gevolg:
Burgeroorlog VS (1861-1865)
1865: Noorden wint – slavernij afgeschaft =
emancipatie
Opdracht
Samenvatting 1.1
Eind 16e eeuw verkenden de Engelsen Noord-Amerika als mogelijke uitvalsbasis in de strijd met het katholieke Spanje en als eventuele kolonie. In 1620 stichtten de protestantse Pilgrim Fathers er een Engelse nederzetting, met als doel er een geheel nieuwe samenleving te beginnen. In de 17e eeuw groeiden de groepen kolonisten in Amerika gestaag. Aanvankelijk bestonden er handelscontacten met de inheemse bevolking. Bloedige oorlogen en geïmporteerde ziekten zorgden er daarna snel voor dat die inheemse bevolking werd gedecimeerd.
De noordelijke koloniën aan de oostkust waren vestigingskoloniën, gericht op landbouw, handel en nijverheid. De koloniën in het zuiden ontwikkelden zich steeds meer tot plantage-economieën, waar producten als tabak en katoen voor de export werden verbouwd. De dertien koloniën aan de oostkust van Noord-Amerika vormden slechts een deel van het Britse rijk in Amerika. Andere Engelse plantagekoloniën in het Caribische gebied, zoals Barbados en Jamaica, waren winstgevender. Alle Engelse koloniën maakten gebruik van de arbeid van slaafgemaakten, maar in de zuidelijke plantagekoloniën vormden zij een groter deel van de bevolking. De driehoekshandel, waarvoor de Engelsen de Royal African Company oprichtten, was lucratief.
Europese kolonisten kwamen in aanraking met Verlichte ideeën zoals de trias politica, het idee van volkssoevereiniteit en van natuurlijke rechten. Zij hadden geen politieke vertegenwoordiging in het parlement in Groot-Brittannië maar betaalden wel belastingen aan dat land. Dat frustreerde de kolonisten. Zij kwamen in 1776 in opstand en vormden een onafhankelijke federale staat, de Verenigde Staten van Amerika.
Vanaf het einde van de 18e eeuw kwam in verlichte en in religieuze kringen het abolitionisme op. Een verbod op de slavenhandel in het Britse Rijk in 1807 betekende de economische neergang van Barbados en Jamaica. In 1833 verbood Groot-Brittannië slavernij daarna in grote delen van het rijk.