Mediawijsheid: slim online

Mediawijsheid: slim online

1 / 25
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 25 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Mediawijsheid: slim online

Open met herkenbare voorbeelden: appgroepen, TikTok, Instagram, Snapchat, games en wachtwoorden. Houd het dichtbij hun eigen online wereld.

Welke woorden passen bij slim en veilig online zijn?

Gebruik de woordenwolk als start: pik woorden als wachtwoord, privé, delen, nep en veilig eruit en verbind die aan het lesdoel.

Waarom mediawijsheid?

  • Je bent vaak online

  • Niet alles online is veilig

  • Wat je deelt kan blijven bestaan

  • Slim kiezen beschermt jou en anderen

Leg kort uit dat mediawijsheid betekent: bewust, kritisch en veilig omgaan met media en internet.

Waarom sterke wachtwoorden?

  • Zwakke wachtwoorden zijn snel te raden

  • Bekende info maakt raden makkelijker

  • Eén gelekt wachtwoord kan meer accounts raken

Leg kort uit wat 'gelekt' betekent: buitgemaakt of openbaar geworden door een datalek.

Handige wachtwoordregels

  • Deel je wachtwoord niet met vrienden

  • Bewaar het niet zichtbaar op papier

  • Gebruik waar mogelijk tweestapsverificatie

  • Log uit op gedeelde apparaten

Licht tweestapsverificatie eenvoudig toe: naast je wachtwoord heb je nog een extra controle, zoals een code.

Wat hoort het best bij een sterk wachtwoord?

A

Je geboortedatum

B

Voor elk account anders

C

De naam van je huisdier

D

Kort en simpel

Toetst de kern uit de slides over wachtwoorden: lang, moeilijk te raden en niet hergebruiken.

Maak de tekst compleet

Een sterk wachtwoord is lang en moeilijk te raden. Gebruik geen geboortedatum of naam. Voor extra veiligheid kun je tweestapsverificatie gebruiken. Op een gedeeld apparaat moet je altijd uitloggen.

lang
geboortedatum
tweestapsverificatie
uitloggen
openbaar
vrienden
locatie
reageren

Alle woorden komen direct uit de behandelde wachtwoordslides.

Noem één slimme wachtwoordregel.

Bespreek antwoorden als: niet delen met vrienden, niet zichtbaar bewaren, uitloggen op gedeelde apparaten, extra controle gebruiken.

Wat deel je online?

  • Foto's en video's

  • Je mening of gevoel

  • Je locatie

  • Informatie over school, hobby's of vrienden

  • Soms meer dan je doorhebt

Noem dat ook reacties, gebruikersnamen en stories informatie over je kunnen verraden.

Denk na vóór je post

  • Is het aardig?

  • Is het waar?

  • Is het slim om nu te delen?

  • Zou je dit ook offline laten zien?

Koppel dit aan impulsief posten: snel iets uploaden zonder na te denken.

Risico's van te veel delen

  • Vreemde mensen zien mee

  • Je locatie kan bekend worden

  • Iemand kan misbruik maken van foto's

  • Een bericht kan worden doorgestuurd

  • Verwijderen is niet altijd echt weg

Houd de uitleg kort en praktisch. Vermijd enge details, maar wees duidelijk over echte risico's.

Openbaar of afgeschermd?

  • Openbaar: bijna iedereen kan kijken

  • Afgeschermd: jij bepaalt meer wie meekijkt

  • Afgeschermd is vaak veiliger voor kinderen

Maak duidelijk dat 'afgeschermd' niet perfect veilig betekent, maar wel veiliger dan openbaar.

Belangrijke privacy-instellingen

  • Wie je profiel ziet

  • Wie je berichten stuurt

  • Wie reageert op je posts

  • Wie je locatie ziet

  • Wie jou kan taggen

Noem dat instellingen per app anders kunnen heten, maar vaak over dezelfde dingen gaan.

Slim omgaan met volgers

  • Accepteer niet zomaar iedereen

  • Ken je deze persoon echt?

  • Controleer rare accounts extra goed

  • Blokkeer of meld als iets niet goed voelt

Leg uit dat nepaccounts zich soms voordoen als leeftijdsgenoten of bekenden.

Waarom is een afgeschermd account vaak veiliger?

A

Je krijgt meer likes

B

Je batterij gaat langer mee

C

Je bepaalt meer wie meekijkt

D

Je foto's verdwijnen sneller

Sluit aan op de uitleg over openbaar versus afgeschermd en privacy-instellingen.

Vul de ontbrekende woorden in

Denk na vóór je post. Wat je deelt kan worden doorgestuurd en is niet altijd echt weg. Met privacy-instellingen kies je wie je profiel, reacties en locatie ziet.

post
doorgestuurd
privacy-instellingen
locatie
wachtzin
datalek
uitloggen
nepaccount

Controleert begrip van delen, privacy en de blijvende gevolgen van posten.

Wat zou jij meteen veiliger instellen op je socials?

Laat leerlingen concrete keuzes noemen, zoals: account op privé, onbekenden niet accepteren, locatie uitzetten, eerst nadenken voor posten.

Andere mediawijze keuzes

  • Klik niet zomaar op links

  • Geloof niet direct alles online

  • Let op nepwinacties en nepberichten

  • Vraag hulp bij twijfel

Verbind dit met algemene online veiligheid: kritisch kijken en hulp vragen is slim, niet kinderachtig.

Wat doe je bij twijfel?

Twijfel je over een bericht, account of link? Stop dan even. Klik niet meteen, deel niets terug en vraag hulp aan een ouder, verzorger of docent. Rustig nadenken voorkomt veel problemen.

Benadruk het stappenplan: stoppen, checken, hulp vragen.

Wat doe je het best bij een rare link of nepbericht?

A

Meteen doorsturen

B

Eerst klikken

C

Stoppen en hulp vragen

D

Openbaar reageren

Toetst het stappenplan van de laatste inhoudsslides: stoppen, checken, hulp vragen.

Wat lijkt jou online het lastigst om goed te doen?

1

Sterk wachtwoord

2

Slim posten

3

Privacy instellen

4

Nep herkennen

Deze slide heeft geen instructies

Wat is één ding dat je uit deze les wilt onthouden?

Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen één concreet inzicht noemen uit de les.

Welk onderdeel vond je het moeilijkst of belangrijkst?

Reflectie op het leerproces. Mogelijke thema's: wachtwoorden, privacy-instellingen, delen, nepaccounts, hulp vragen.

Begrippenlijst

mediawijsheid - slim, veilig en kritisch omgaan met media en internet

wachtwoord - geheime code om in te loggen

wachtzin - een langer wachtwoord met meerdere woorden

privacy - bepalen wat anderen van jou mogen zien

privacy-instellingen - keuzes in een app over wie wat ziet

afgeschermd account - profiel dat niet voor iedereen zichtbaar is

tweestapsverificatie - extra controle naast je wachtwoord

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

openbaar account - profiel dat door veel mensen bekeken kan worden

datalek - moment waarop gegevens onbedoeld naar buiten komen

locatie delen - laten zien waar je bent

nepaccount - account dat zich anders voordoet dan het echt is

melden - doorgeven aan een app dat iets niet oké is

blokkeren - zorgen dat iemand geen contact meer kan opnemen

reputatie - beeld dat anderen van jou hebben

Deze slide heeft geen instructies