Taalverzorging

Nederlands

Week 8 en 9

1 / 30
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 30 slides, met interactieve quiz en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Nederlands

Week 8 en 9

Aanwezigheid


Agenda

  • Doel van de les

  • Terugblik vorige les

  • Taalverzorging Nu Nederlands

  • 1.2 Onderwerp

  • 1.3 Persoonsvorm in de tegenwoordige tijd

  • 1.4 Persoonsvorm in de verleden tijd

  • Afsluiting

Doelen

  • Ik herken het onderwerp.

  • Ik spel de persoonsvorm in de tegenwoordige tijd correct.

  • Ik spel de persoonsvorm in de verleden tijd correct.

Terugblik vorige les



Herken jij werkwoorden in een zin?

Wat zijn de werkwoorden in deze zin?


Ik ga alvast naar huis, want ik moet leren voor mijn toets van morgen.


Ik ga alvast naar huis, want ik moet leren voor mijn toets van morgen.






Wat zijn werkwoorden?

Een werkwoord (ww) zegt wat iemand doet of wat er gebeurt.


  • schrijven

  • lopen

  • praten

  • gebeuren


Onderwerp

Taalverzorging 1.2

Kijk eens naar deze zinnen.

Waarom verandert de persoonsvorm van vorm? Probeer dat voor jezelf uit te leggen.

De persoonsvorm verandert van vorm (enkelvoud wordt meervoud), omdat het onderwerp van de zin van vorm is veranderd (enkelvoud wordt meervoud).

  • Ik kijk naar een schilderij.

  • Wij kijken naar een schilderij.

Hoe vind ik het onderwerp in een zin?

Stel de vraag: wie/wat + persoonsvorm?

Wij zitten lekker in de schaduw.

  • Wie zitten? wij

Wij zitten lekker in de schaduw.

Wat is het onderwerp in deze zinnen?

De ouders van mijn vriendin zijn vanavond niet thuis.

  • pv: zijn

  • wie/wat zijn?

 de ouders van mijn vriendin

Ga jij de nieuwe PlayStation ook kopen?

  • pv: ga

  • wie/wat ga?

 jij

Wat is het onderwerp in deze zinnen?


Let op: onderwerp en persoonsvorm staan dus in dezelfde vorm!

  • In Frankrijk is musea op dinsdag vaak gesloten.

  • In Frankrijk is musea op dinsdag vaak gesloten.

  • In Frankrijk zijn musea op dinsdag vaak gesloten.


Persoonsvorm in de
tegenwoordige tijd

Taalverzorging 1.3

Zijn de volgende werkwoorden goed of fout gespeld?

  • Zij veranderd ook nooit.

Fout: Zij verandert ook nooit.

  • Hij geeft nooit op.

 Goed!

  • Hij ontkend dat hij er iets mee te maken heeft.

Fout: Hij ontkent dat hij er iets mee te maken heeft.

  • Onze leraar vind het prima dat we kletsen tijdens de les.

Fout: Onze leraar vindt het prima dat we kletsen tijdens de les.

Is het met een -d of een -t? Of -dt misschien?

Best ingewikkeld misschien.


  • Ik beantwoord de mail.

  • Jij beantwoordt de mail.

  • Beantwoord je de mail even?

  • Hij beantwoordt de mail.

  • Zij beantwoorden de mail.


Maar hoeveel verschillende vormen zie je nou precies?

Er zijn maar drie vormen!

In de tegenwoordige tijd heeft de persoonsvorm maar drie vormen:


  • Ik beantwoord de mail. ik-vorm

  • Jij beantwoordt de mail. ik-vorm+t

  • Wij beantwoorden de mail. meervoud, hele werkwoord

Moeilijk? Gebruik dan het werkwoord ‘lopen’.

Soms is het onduidelijk of je de ik-vorm met of zonder -t schrijft. Vul dan eens het werkwoord ‘lopen’ in. Hoor je een -t? Dan schrijf je er een!


  • Beantwoord.. je die mail even?

  • Loop je die mail even?
    dus:
    Beantwoord je die mail even?

Moeilijk? Gebruik dan het werkwoord ‘lopen’.

Soms is het onduidelijk of je de ik-vorm met of zonder -t schrijft. Vul dan eens het werkwoord ‘lopen’ in. Hoor je een -t? Dan schrijf je er een!


  • Beantwoord.. je moeder die mail?

Loopt je moeder die mail?
dus:
Beantwoordt je moeder die mail?

Persoonsvorm in de
verleden tijd


Taalverzorging 1.4

Hoe schrijf je de verleden tijd van deze werkwoorden?

  • Wij (wachten) twee uur, maar de bus (komen) niet.

Wij wachtten twee uur, maar de bus kwam niet.

  • Het (duren) tot de negentigste minuut dat de spits (scoren).

Het duurde tot de negentigste minuut dat de spits scoorde.

  • De medewerker (laden) de boodschappen snel uit.

De medewerker laadde de boodschappen snel uit.

  • Dat (kosten) haar nauwelijks moeite, zo te zien.

Dat kostte haar nauwelijks moeite, zo te zien.

Zwakke werkwoorden

Bij de meeste werkwoorden zet je -te of -de achter de ik-vorm. We noemen dat ook wel ‘zwakke werkwoorden’.


  • Ik fietste naar school. (ik-vorm: fiets)

  • Maar Jelle wandelde naar school. (ik-vorm: wandel)

En als de ik-vorm op een -t of een -d eindigt?

Dan komt er dus eentje bij en heb je ‘dd’ of ‘tt’:


  • Wij beantwoordden de mail. (ik-vorm: beantwoord)

  • Mijn vader startte de auto. (ik-vorm: start)


En als je twijfelt tussen -te of -de?

Meestal hoor je wel of je -te of -de moet gebruiken. Maar als je twijfelt: gebruik de letters t x f k s ch en p.

’t ex-fokschaap

  • Kijk naar het hele werkwoord.

  • Haal -en ervan af.

  • Staat de laatste medeklinker in ’t ex-fokschaap?

Ja: -te

Nee: -de

Bijvoorbeeld:

’t ex-fokschaap

De supporters juich.. voor hun club.


  • Juichen

  • Juich


De supporters juichten voor hun club.

Bijvoorbeeld:

’t ex-fokschaap

Mijn ouders verf.. in de vakantie ons huis.


  • Verven

  • Verv


Mijn ouders verfden in de vakantie ons huis.

Sterke werkwoorden

Sommige werkwoorden veranderen van klank in de verleden tijd. Dat zijn sterke werkwoorden. Die schrijf je zo kort en eenvoudig mogelijk.


  • Ik liep naar school.

  • Die leraar vond ik helemaal geweldig.

  • Wij hielden het niet meer uit in dat benauwde lokaal.

  • Zij werden helemaal gek toen hun ploeg scoorde.

Doelen

Ik herken het onderwerp.

Ik spel de persoonsvorm in de tegenwoordige tijd correct.

Ik spel de persoonsvorm in de verleden tijd correct.

Nu Nederlands

Taalverzorging

1.2

1.3

1.4

Over 2 weken toets Taalverzorging H1


Bedankt

Rabia Çıtırıkkaya