Paragraaf 3.1 Wereldwijde luchtstromen

§3.1. Wereldwijde luchtstromen

1 / 33
volgende
Slide 1: Slide
newEditorAardrijkskundeMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

In deze les zitten 33 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

§3.1. Wereldwijde luchtstromen

Leerdoelen

Als je deze paragraaf hebt bestudeerd, kun je:

het ligging van hoge en lage drukgebieden op aarde aanwijzen

de mondiale windsystemen beschrijven en verklaren

de definities van de volgende begrippen noemen: lagedrukgebied, intertropische convergentiezone (ITCZ) of zone van equatoriale druk, hoge druk, atmosferische circulatie of
mondiale windsystemen, de wet van Buys Ballot of corioliseffect, passaten en moessons



· de betekenis van de volgende begrippen: intertropische convergentiezone (ITCZ) of zone van equatoriale druk,
atmosferische ciculatie of grote windsystemen, de wet van Buys Ballot of
corioliseffect, passaten en moessons

 





Atmosferische circulatie

= de grote windsystemen = algemeen systeem van luchtstromen op aarde en de daarbij horende
lage- en hogedrukgebieden


Ontstaan van lage en hoge druk

Door kou krimpt lucht

Door warmte zet lucht uit


Lage en hoge druk (1)

Lagedrukgebied = een gebied met lage luchtdruk dat ontstaat doordat lucht opstijgt

Hogedrukgebied = een gebied met hoge luchtdruk dat ontstaat doordat lucht daalt

Lage en hoge druk (2)

Kenmerken weertype hoge druk

Helder weer

‘s zomers warm ‘s winters koud

Geen neerslag

Dalende lucht


Kenmerken weertype lage druk

Bewolkt weer

Temperatuur verschilt per situatie

Grote neerslagkans

Stijgende lucht


Wanneer stijgt lucht op?(1)

Tegen een gebergte (stuwingsneerslag))



Wanneer stijgt lucht op?(2)

Door verwarming (bij de evenaar, stijgingsregen)

90° NB 60° NB 30 °NB

front

koude lucht warme lucht


Door botsing van koude op warme lucht

(b.v. rond 60° NB en ZB)

Wanneer stijgt lucht op?(3)

Wanneer stijgt lucht op?(3)

Wanneer stijgt lucht op?(4)

De wet van Buys Ballot(1)

De wet van Buys Ballot = het effect dat luchtstromen een zijdelingse afwijking krijgen door de draaiing van de aarde.
Op het noordelijk halfrond is deze
afwijking naar rechts, op het zuidelijk halfrond naar links, als je met de
wind in de rug staat
(Ook wel corioliseffect genoemd)

De wet van Buys Ballot(2)

Wind waait altijd van een hogedrukgebied (maximum) naar een lagedrukgebied (minimum)

De wind krijgt op het Noordelijk Halfrond een afwijking naar rechts, op het Zuidelijk Halfrond naar links, als je met de wind in de rug staat (oorzaak bolvorm en draaiing van de aarde)



Draaiing van de wind rond een H op het Noordelijk Halfrond

Divergent

Draaiing met de klok mee

H

Draaiing van de wind rond een L op het Noordelijk Halfrond

Convergent

Draaiing tegen de klok in

L

Opdracht

Teken nu zelf de situatie van de draaiing van de wind op het Zuidelijk Halfrond:

rond een hogedrukgebied

rond een lagedrukgebied


Draaiing van de wind rond een H op het Zuidelijk Halfrond

Divergent

Draaiing tegen de klok in


H

Draaiing van de wind rond een L op het Zuidelijk Halfrond

Convergent

Draaiing met de klok mee

L

Opdracht

Teken in de door de docent uitgedeelde weerkaarten met behulp van pijltjes de windrichting rond de verschillende hoge- en lage drukgebieden in.

Hoge en lage drukgebieden 5 december
18.00 uur

Hoge en lage drukgebieden 5 december
24.00 uur

Hoge en lage drukgebieden 6 december
12.00

90° NB 60° 30° 0° 30° 60° 90° ZB

+ - + - + - +

H L H L H L H

Grens troposfeer



ES ET Df Cf Cs BW BS Aw Af Aw BS BW Cs Cf ES

Verdeling H en L en Köppen

De grote windsystemen (1)

http://www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20060209_luchtstromen01


De grote windsystemen (2)

0º

30º NB

30º ZB

60º NB

60º ZB

90º NB

90º ZB

L

H

L

H

H

L

H

NO-poolwinden

ZW-winden

NO-passaten

ZO-passaten

NW-winden

ZO-poolwinden

Luchtstromen: de atmosferische circulatie (1)

Evenaar warm


Lucht daalt weer rond 30° NB/ZB:
ontstaan circulatiecellen

Instabiele lagedrukgebieden rond 60° NB/ZB
Hogedrukgebied op (koude) polen

opstijging lucht

lagedrukgebied dat lucht aanzuigt

wind waait naar evenaar toe

Intertropische convergentiezone (ITCZ ) (1)

Of zone van equatoriale lage luchtdruk = stabiel lagedrukgebied rond de evenaar


Intertropische convergentiezone (ITCZ ) (2)

De ITCZ schuift mee met de loodrechte zonnestand

Waarom loopt de ITCZ niet parallel aan de breedtecirkels? Dit verschuiven gebeurt het sterkst boven landmassa’s (warmen meer op dan oceanen)


Passaten en moessons (1)

Passaten = winden die van de subtropische hogedrukgebieden (30° NB en ZB) richting de evenaar waaien. Op het noordelijk halfrond uit het noordoosten, op het zuidelijk halfrond uit het zuidoosten



Passaten en moessons (2)

In onze zomer kruist de ZO-passaat de evenaar => afwijking naar rechts => ZW-moesson

In onze winter buigt de NO-passaat af tot NW-moesson

Moessons zorgen vaak voor veel regen



Passaten en moessons (3)



Leerdoelen

Als je deze paragraaf hebt bestudeerd, kun je:

het ligging van hoge en lage drukgebieden op aarde aanwijzen

de mondiale windsystemen beschrijven en verklaren

de definities van de volgende begrippen noemen: lagedrukgebied, intertropische convergentiezone (ITCZ) of zone van equatoriale druk, hoge druk, atmosferische circulatie of
mondiale windsystemen, de wet van Buys Ballot of corioliseffect, passaten en moessons



· de betekenis van de volgende begrippen: intertropische convergentiezone (ITCZ) of zone van equatoriale druk,
atmosferische ciculatie of grote windsystemen, de wet van Buys Ballot of
corioliseffect, passaten en moessons