1E Dichtvormen.pptx



1E Dichtvormen

Je leert welke dichtvormen er zijn en hoe je deze herkent.

1 / 9
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvwoLeerjaar 3

In deze les zitten 9 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les



1E Dichtvormen

Je leert welke dichtvormen er zijn en hoe je deze herkent.

Waar denk je aan bij poëzie?

Welke kenmerken heeft een gedicht volgens jou?

Wat vind jij van poëzie?

Een gedicht

De eerste regel is om te beginnen.
De tweede is de elfde van beneden.
De derde is om wat terrein te winnen.
De vierde moet weer rijmen op de tweede.

De vijfde draait u plotseling een loer.
De zesde heeft het twaalftal gehalveerd.
De zevende schijnt zwaar geouwehoer,
De achtste bloedserieus. Of omgekeerd.

De negende vertelt nog eens hetzelfde.
De tiende is misschien een desillusie.
De elfde is niets anders dan de elfde.
De twaalfde is van niets de eindconclusie.


Gerrit Komrij (1944 – 2012)

  • Beschrijf de opbouw van dit gedicht. Doe dat aan de hand van de volgende vragen:

    • Zit er rijm in het gedicht? Zo ja, wat rijmt er dan?

    • Heeft het gedicht herhaling?

    • Hoe zijn de regels opgebouwd?

  • Vind je dit een pakkend gedicht? Waarom wel/waarom niet?

Dichtvormen: haiku, limerick en sonnet

De hele wereld
met je vleugels omarmen
op een plek landen.


  • Bekijk het voorbeeld van de haiku

  • Tel de lettergrepen. Hoe zijn deze over de versregels verdeeld?

  • Over wat voor dier kan deze haiku gaan?

  • Boeddhisme: voor meditatie. Een ervaring wordt gelinkt aan een diepzinnige gedachte.

    • Welke ervaring wordt hier aan welke diepzinnige gedachte gelinkt?

Dichtvormen: haiku, limerick en sonnet

Een zekere Achmad in Bagdad
Lag plat met z’n gat op z’n badmat,
Zo las hij zijn dagblad
En iedereen zag dat,
’t Is raar maar in Bagdad daar mag dat!


Er was eens een kaasboer in Gouda
Die zat om de tafel zijn vrouw na,
Maar zij riep heel vief:
‘Alles is relatief:
als ik iets harder loop, zit ik jou na.’

  • Maak bij de twee limericken het rijmschema.

  • Welke overeenkomsten in vorm tussen eerste en tweede limerick?

Dichtvormen: haiku,

limerick en sonnet

  • Welk rijmschema?

  • Kijk naar de lengte van de strofes en zoek in je handboek p. 134 op hoe je de strofes kan benoemen.

  • Wat is in dit sonnet de chute/wending/volta?

De moeder de vrouw


Ik ging naar Bommel om de brug te zien.

Ik zag de nieuwe brug. Twee overzijden

die elkaar vroeger schenen te vermijden

worden weer buren. Een minuut of tien


dat ik daar lag, in 't gras, mijn thee gedronken

mijn hoofd vol van het landschap, wijd en zijd -

laat mij daar midden uit oneindigheid

een stem vernemen dat mijn oren klonken.


Het was een vrouw. Het schip dat zij bevoer

kwam langzaam stroomaf door de brug gevaren.

Zij was alleen aan dek, zij stond bij 't roer


En wat zij zong hoorde ik dat psalmen waren

O, dacht ik, o, dat daar mijn moeder voer

Prijs God, zong zij, zijn hand zal u bewaren.


Dichtvormen: haiku, limerick en sonnet

  • Nu je de haiku, limerick en het sonnet hebt bestudeerd, kun je opdracht 4 t/m 6 maken

  • Daarna keuze:

    • Opdracht 10 p. 23

    • Schrijf een limerick, bijv. over Harderwijk

    • Maak naar analogie van Ted van Lieshout je eigen beeldsonnet (deze opdracht mag ook in bijv. canva).