Thema 10, blok 4

Blok 4

Tweede wereldoorlog

Bron: Hollandse Hoogte

21 januari 2026

1 / 59
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisVoortgezet speciaal onderwijsLeerroute 3

In deze les zitten 59 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Blok 4

Tweede wereldoorlog

Bron: Hollandse Hoogte

21 januari 2026

Planning

  • Introductie nieuwe hoofdstuk

  • Doelen van de les

  • Voorkennis ophalen

  • Instructie

  • Zelfstandig aan het werk / verlengde instructie

  • Afsluiten

Doelen

  • Je kunt uitelggen waarom het Verdrag van Versailles slecht was voor Duitsland.

  • Je kunt het verschil tussen normale inflatie en hyperinflatie uitleggen.

  • Je kunt uitleggen hoe hyperinflatie ontstaat.

Tweede Wereldoorlog

Wat weet je allemaal al?

Van kunstenaar tot politicus

Bron: The Picture Art Collection / Alamy

  • Adolf Hilter  wilde kunstenaar worden

    • Zakte 2 keer voor toelatingsexamen in Wenen

  • Hij had nog een droom:

    • Wilde bij Duitsland horen (blok 1)

  • Verhuisd naar Munchen in 1913

  • Vecht mee in WOI

    • Teleurgesteld verlies Duitsland

  • Sluit zich aan bij de NSDAP

    • Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij 


  • Nationaal Socialisme

    • Extreme vorm van nationalisme

    • Overtuiging 'Een sterke leider kan Duitsland weer groot en machtig maken'



Van kunstenaar tot politicus

Hitler schreef na de Eerste Wereldoorlog:

Als jongen, en later als jongeman, wilde ik mijn nationalisme met daden bewijzen. Ik heb vaak uit volle borst het Duitse volkslied ‘Duitsland boven alles’ gezongen. Ik wilde niet voor Oostenrijk vechten, maar ik wilde mijn leven geven voor mijn eigen volk.

Economische crisis

Verdrag van Versailles

Gevolg --> Duitsland in economische crisis (direct of indirect?)


  • Gebieden met veel grondstoffen en industrie werd afgestaan aan Polen en Frankrijk

  • Oorlog schade moest vergoed worden

  • Door schuld geen productie meer mogelijk. 


Economische crisis

233 miljard mark voor 1 brood

Nu: 1 zou 1 brood ongeveer 3 mark zijn

  • Duitsland drukt geld bij

  • Meer geld 

    • minder producten

      • bestaande producten worden duurder

        • geld wordt minder waard = inflatie 



  • Frankrijk bezet Ruhrgebied door gebrek aan betalingen 

    • Nog minder productie, nog meer geld bij drukken-> Hyperinflatie


Economische crisis


Economische crisis

  • VS helpt Duitsland

  • Wanneer in 1929 de aandelen koersen instorten, wereldwijde crisis.

    • Bedrijven gingen failliet

    • Werkloosheid enorm.


  • Duitsland extra klap


Maken opdracht 8c

Daarna bespreken

Werkloosheid opdracht 8c

In 1929 stortte de aandelenbeurs in New York in.

Overal in de wereld gaan bedrijven failliet.

Mensen verliezen hun baan.

Werklozen hadden geen inkomen en konden weinig kopen.

Winkels verkochten weinig meer en gingen ook failliet.

Er werden nog meer mensen werkloos.

Er ontstond grote armoede in Nederland en in andere landen.

Bron: Hollandse Hoogte / Spaarnestad Photo / A. Hakeboom

Wat ga je doen?

1

Zelfstandig aan het werk

2

Verlengde instructie

Voor nu...

Zelfstandig werken

  • Opdrachten blok 4

    • Zie SOM


Klaar?

  • Nakijken


Verlengde instructie

  • Concrete vragen

    • Wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe?

Blok 4

Tweede wereldoorlog

Bron: Hollandse Hoogte

28 januari 2026

Planning


  • Huiswerk controle

  • Doelen van de les

  • Voorkennis ophalen

  • Instructie

  • Zelfstandig aan het werk / verlengde instructie

  • Afsluiten

Doelen

  • Ik kan drie kenmerken van een dictator noemen.


  • Ik kan twee voorbeelden van dictators noemen

    • en met twee kenmerken uitleggen waarom deze personen een dictator zijn.

Wat is een regeringsvorm?

Geef zoveel mogelijk voorbeelden.

Een sterke leider

Een dictator: de leider van een dictatuur


Kenmerken

  • Absolute macht (niet op basis van de wet)

  • Extreem nationalisme

  • Geen vrijheden

  • Propaganda

  • Censuur

  • Onderdrukking van de bevolking

  • Verheerlijking van de leider




Een sterke leider

1922 kwam Benito Mussolini in Italië aan de macht.


  • Alle macht

  • Extreem nationalistisch

  • Italianen vereerden hem als een God

Is Mussolini een dictator?


Voorbeeld van fascisme: Politiek systeem met extreem nationalistische leider 



Fascisme

  • Regeringsvorm

Zegt iets over hoe de macht wordt georganiseerd


  • Macht ligt bij één persoon


  • Komt voor in verschillende ideologieën



  • Ideologie

Het idee achter de organisatie van macht



Veel overeenkomsten!

Fascisme leidt bijna altijd tot een dictatuur.

Niet elke dictatuur is fascistisch.




Dictatuur

Een sterke leider


Hitler wilde wat Mussolini had

  • 1924: Hitler wilde met geweld de macht grijpen -> mislukte

  • Plan B: propaganda voeren: verspreiden van politieke ideeën door posters, films, radio

    • 'NSDAP grootse Duitse partij met Hilter als fuhrer'


Een sterke leider


Door economische crisis veel ontevreden Duitsers

  • Hitler maakte indruk: 

    • de overheid schuld van de problemen

    • Hij beloofde werk, en een machtig Duitsland.


1932 won de NSDAP de verkiezingen

1933 Hitler rijkskanselier

  • Duitsland geen democratie meer

    • Maar geen absolute macht!



Was Hitler een dicator?

Geef zoveel mogelijk argumenten op basis van kenmerken.

Was Hitler een dictator?

Ja! Want:


  • Extreem nationalisme

  • Geen vrijheden

  • Propaganda

  • Censuur

  • Onderdrukking van de bevolking

  • Verheerlijking van de leider



Wat ga je nu doen?

1

Zelfstandig aan het werk

2

Verlengde instructie

Voor nu...

Zelfstandige verwerken

  • Aan de slag met de opdrachten

    • Zie SOM


Klaar?

  • Werk nakijken


Verlengde instructie

  • Concrete vragen

    • Wie, wat, waar, waarom, wanneer, hoe?

11 februari toets!


Ben je er niet?

17 februari inhalen!

Blok 4

Tweede wereldoorlog

Bron: Hollandse Hoogte

3 februari 2026

Planning


  • Doelen van de les

  • Voorkennis ophalen

  • Instructie

  • Zelfstandig aan het werk / verlengde instructie

  • Afsluiten

Doelen

  • Ik kan uitleggen waarom Hitler en de nazi's aan de macht kwamen.


  • Ik kan voorbeelden noemen van veranderingen in het leven van Duitsers toen Hitler aan de macht kwam.


  • Ik kan overeenkomsten noemen tussen de Sovjet-Unie en nazi-Duitsland.


  • Ik kan vertellen welke drie belangrijke ideeën Hitler had en hoe hij die uitvoerde.

Kenmerken van een dicatuur

Schrijf er zoveel mogelijk op.

Wat is het verschil tussen een dictatuur en fascisme?

Nazi-Duitsland

  • Geen democratie maar dictatuur

  • Leven veranderd:

    • Geen vrijheid meningsuiting/persvrijheid

    • Jongerenbewegingen

    • Propaganda: Joden, communisten en kunst waren slecht

    • Strenge leefregels 

Nazi-Duitsland

  • Veel mensen blij met Hitler

    • Betaalde geen oorlogschade meer

    • Bouwde het leger op

    • Nieuwe wapen- en autofabrieken

    • Infrastructuur werd opgebouwd


  • Als dank groeten mensen hem met de Hitlergroet. 

    • In 1933 werd deze groet verplicht

      • 'Heil Hitler/Sieg Heil'


Goede en slechte kunst

Door Werner Scholz

Expressionisme 

Schilderen vanuit het gevoel, werd vanaf 1933 verboden

Realisme

Werkelijke weergave van werkelijkheid

Gebruikt bij propaganda 

Nazi-Duitsland

  • Aanpassen

    • Mensen vluchten

    • Hielden hun mond

  • Collaboratie

    • Meewerken

  • Verzet

    • Tegen het bewind in

      • Geheime politie liet hen oppakken en kwamen in een concentratiekamp 

Leefruimte voor de Duitsers


Hitlers idealen:

Leefruimte voor de Duitsers

Bron: Getty Images / iStockphoto / YULIYA KIRILLOVA

1938 Oostenrijk werd gedwongen onderdeel van Duitsland

  • Hilter wilde meer:

    • Bezette grensgebieden

    • Doel: Oost-Europa veroveren.


1939 Polen werd binnen gevallen

  • Gevolg: Frankrijk en VS verklaarden oorlog: start WO2

BK: Opdracht 13e

TL/H: Opdracht 14d

maken in tweetallen

Wat ga je nu doen?

1

Zelfstandig aan het werk

2

Verlengde instructie

Voor nu...

Zelfstandige verwerken

  • Aan de slag met de opdrachten

    • Zie SOM


Klaar?

  • Werk nakijken


Verlengde instructie

  • Concrete vragen

    • Wie, wat, waar, waarom, wanneer, hoe?

11 februari toets!


Ben je er niet?

17 februari inhalen!

Blok 4

Tweede wereldoorlog

Bron: Hollandse Hoogte

4 februari 2026

Planning


  • Huiswerk controle

  • Doelen van de les

  • Voorkennis ophalen

  • Instructie

  • Zelfstandig aan het werk / verlengde instructie

  • Afsluiten

Doelen

  • Ik kan beschrijven hoe de nazi's de Tweede Wereldoorlog verloren.


  • Ik kan uitleggen wat de holocaust is.


  • Ik kan vertellen waarom de Verenigde Naties (VN) zin opgericht.

Welke idealen had Hitler ook al weer?

Overleg in tweetallen.

Vernietiging van de Joden

1935 Hitler voert discriminerende wetten in

  • Joden mochten niet trouwen met Ariërs


1938 nazi's vallen Joden aan: synagogen en winkels in brand

  • Aanval Polen/Sovjet-Unie 1.5 miljoen Joden vermoord.




Ariërverklaring


Jodenvervolging

  • Anti-Joodse maatregelen: 

    • Invullen Ariërverklaring

    • Joden worden ontslagen, 

    • Joden mogen niet met het openbaar vervoer reizen en ze mogen niet in parken en theaters komen. 

    • Ze moeten de Jodenster dragen.


  • Hitler wilde alle Joden vermoorden

    • concentratiekampen

      • Holocaust of Shoah: systematische massamoord op de Joodse bevolking. Kostte 6 miljoen Joden het leven.

Belangrijk verschil!

Genocide

Holocaust

  • Systematische massamoord met de bedoeling een groep mensen uit te roeien.



--> De holocaust is een genocide, niet iedere genocide is de holocaust.

  • Genocide op de joden

Jodenvervolging

Treblinka - Polen

'Is onder het grote publiek niet zo bekend als Auschwitz, maar van de 1.634 kampen die de nazi's hadden ingericht was Treblinka na Auschwitz het grootste en meest verschrikkelijke kamp'


Treblinka was een vernietigingskamp

Overblijfselen anno 2015

Duitsland wint snel


  • Hitler sloot een bondgenootschap met Italië en Japan.


  • 1940: Duitsland verovert België, Nederland en deel van Frankrijk.


  • 1941: Duitsland valt de Sovjet-Unie binnen.

    • Doel d.m.v. de graanvelden de soldaten en Ariërs voeden.

Duitsland verliest


  • VS sluit zich aan bij de Geallieerden

    • Oorzaak: Japan valt Amerikaanse marinebasis aan

  • 1942: Amerikaanse troepen naar Europa.

    • Gevolg: Duitsland lijdt steeds grotere verliezen.

  • 1943: Het Russische leger wint van Duitsland en gaat op weg naar Berlijn.

  • D-day (6 juni 1944) Geallieerden grote invasie in Frankrijk om Duitsland te verslaan.

  • 1945: einde oorlog.

  • 8 mei 1945: nieuwe Duitse regering tekent overgave

Eind van de Tweede Wereldoorlog

Dat nooit meer! 

  • 51 landen richten in 1945 de Verenigde Naties (VN) op. 

    • Voorkomen wereldoorlog

    • Rechten van mensen beschermen


  • Nu 193 landen lid


Leg met een bronelement uit waarom het begrip discrimineren past bij de foto. 

Foto genomen voor een winkel van joodse Duitsers (1933) 

Vertaling: Duitsers!!! Koopt niet bij Joden.

Voor nu...

Zelfstandige verwerken

  • Aan de slag met de opdrachten

    • Zie SOM


Klaar?

  • Werk nakijken


Verlengde instructie

  • Concrete vragen

    • Wie, wat, waar, waarom, wanneer, hoe?

11 februari toets!


Ben je er niet?

17 februari inhalen!