Pathologie

Pathologie

1 / 55
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBloedvatenSecundair onderwijsAlgemeen secundair onderwijs

In deze les zitten 55 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Pathologie

Pathologie arteriën

Onderzoeken in de vaatziekten

Behandeling van arteriële aandoeningen

De ZO met arterieel lijden onderste ledematen

De ZO met carotislijden

De ZO met abdominaal aorta aneurysma

Pathologie van de venen


PATHOLOGIE ARTERIEN: 1. Vaatafwijkingen

1) Bloedstroombelemmerende afwijkingen

2) Dilaterende aandoeningen

Sleepvraag

Bloedstroombelemmerende afwijkingen

Dilaterende aandoeningen

Aneurysma

Obliterende aandoeningen

Stenoserende aandoeningen

PATHOLOGIE ARTERIEN: 2. Aterosclerose

Evolutie atherosclerose

  • met ouder worden: beschadiging binnenwand arterie, natuurlijk proces

  • vorming atherosclerotische plaques door afzetting van LDL cholesterol onder de intima van de vaatwand: LDL nestelt zich onder de epitheelcellen van arteriën - ondergaat daar chemische veranderingen en trekt WBC aan - deze bloedcellen veranderen in macrofagen en kunnen nu die LDL cholesterol opnemen > cel wordt een schuimcel en wordt die niet geëlimineerd dan ontstaan plaque

Evolutie atherosclerose

  • daarna hoopt ook Calcium zich op in de plaques > bloedvat verkalkt en ontstaan vernauwing lumen (aterosclerose)

  • wordt een plaques groter dan gevaar scheurtjes in de plaque

  • bij scheur is er afzetting van bloedplaatjes op de zieke vaatwand > ontstaan trombus > vernauwing neemt toe > afsluiting kan ontstaan (aterotrombose)

  • indien traag verloop: beeld van chronisch arteriële insufficientie - collateralen vangen gevolgen op

Evolutie atherosclerose

  • indien snel verloop, wanneer plaque scheurt > stollingsproces komt op gang > ontstaan klontertjes > risico op vernauwing of zelfs afsluiting arterie: beeld van acute arteriële insufficiëntie


  • plaque kan een afsluiting veroorzaken in een verder deel van de arterie: embool

Welke zijn risicofactoren voor atherosclerose?

Risicofactoren atherosclerose

  • verhoogde cholesterol

  • hoge bloeddruk

  • diabetes

  • roken

  • familiale aanleg, mannelijk geslacht

  • overgewicht

  • stress

  • gebrek beweging

Risicofactoren atherosclerose

1) Cholesterol

vetachtig maar LEVENSNOODZAKELIJK

> een derde wordt opgenomen via voeding

> de rest wordt aangemaakt in de lever


Bloed is waterige stof en cholesterol vetachtig: gaat dus niet samen.

Daarom transporteiwitten: (lipoproteïnen of veteiwitten)

> LDL: veteiwit met lage dichtheid

en

> HDL: veteiwit met hoge dichtheid


Groot deel van cholesterol + triglyceriden (vet uit voeding) = LDL bolletjes

> via bloed naar weefsels (levensnoodzakelijk)

Slorpt teveel aan LDL bolletjes op en brengt deze via bloed naar de lever > via gal uit lichaam

HDL

LDL

idealiter in evenwicht!!

probleem!! wanneer er meer LDL in bloed zit dan dat de HDL kan afvoeren >

LDL blijft in bloed en kan binnenkant arteriën aantasten > risico hart- en vaatziekten

ONDERZOEKEN VAATZIEKTEN

1) Anamnese

2) Lichamelijk onderzoek

3) Niet-invasieve onderzoeken

  • echografie

  • transthoracale echocardiografie

  • transoesophagale echocardiografie

  • doppler

  • dupplex-echografie

  • CT angiografie

  • MR angiografie

ONDERZOEKEN VAATZIEKTEN

4) Invasieve onderzoeken

  • klassieke angiografie (via röntgen met contrastvloeistof)

  • DSA angiografie (=digitale subtractieangiografie)

BEHANDELING ARTERIELE VAATAANDOENINGEN

  1. de niet-chirurgische/conservatieve maatregelen

  2. de chirurgische/operatieve behandeling

  3. de kathetertechnieken/endovasculaire chirurgie

Wat is het verschil tussen de chirurgische operatieve en endovasculaire chirurgie?

De chirurgische/operatieve behandeling

1) Desobstructie of tromboendarteriëctomie (TEA)

= operatieve ingreep waarbij de verdikte intima en/of trombusmassa verwijderd wordt

  • al of niet gebruik van patch om bloedvat te sluiten


> geschikt bij afwijkingen over een relatief kort traject

De chirurgische/operatieve behandeling

2) Interpositie = overbrugging = bypass

= operatieve ingreep waarbij een autologe vaatprothese of kunststof bloedvatprothese het afgesloten of vernauwd deel overbrugt


bv. aortabifemorale bypass, femoropopliteale bypass

Endovasculaire chirurgie

1) Percutane transluminale angioplastiek = PTA

= endovasculaire ingreep

  • behandeling van vernauwingen en verstoppingen van bloedvaten

  • meestal gebruik van dilatatieballon


> geschikt voor opheffen van korte stenoses en afwijkingen in het traject van de aortabifurcatie, de bekken arteriën en bovenbeenarteriën

Endovasculaire chirurgie

2) Intravasculaire stents

= plaatsen van een stent die de intima aandrukt ofwel het terugveren van opgerekte segmentvoorkomt


> na PTA vaak intimadissectie en terugveren van opgerekte segment

Endovasculaire chirurgie

3) Trombo-embolectomie

= Verwijderen van een trombus door middel van een Fogartyballonkatheter (=katheter met aan het uiteinde een opblaasbare ballon)

Endovasculaire chirurgie

Endovasculaire chirurgie

4) Percutane aspiratie trombo-embolectomie

= Opzuigen van een trombus door middel van een spuit via een aspiratiekatheter.


> Goed voor recente afsluitingen van de arteria femoralis en -poplitea.

Endovasculaire chirurgie

5) Trombolyse

= Toedienen van medicatie via een katheter die is opgeschoven tot in het afgesloten bloedvat, zo dicht mogelijk bij de plaats van obstructie.

Wat is de benaming voor een operatieve ingreep waarbij de verdikte intima en/of trombusmassa verwijderd wordt?

A

Overbrugging

B

Trombo-endarteriëctomie

C

Trombo-embolectomie

D

Percutane aspiratie trombo-embolectomie

Wat is een trombo-embolectomie?

A

Toedienen van medicatie via een katheter die is opgeschoven in het bloedvat, zo dicht mogelijk bij de plaats van obstructie.

B

Opzuigen van een trombus door middel van een spuit via een aspiratiekatheter.

C

Verwijderen van een trombus door middel van een Fogartyballonkatheter.

D


ZO MET ARTERIEEL LIJDEN OL

  1. Chronisch arterieel lijden OL(Perifeer arterieel lijden= PAL)

  2. Acuut arterieel lijden OL

  1. Perifeer arterieel lijden OL

> Symptomen afhankelijk

  • van lokalisatie obstructie

  • de collaterale circulatie


Classificatie van Fontaine:

  • stadium 1: stenoses maar klachtenvrij

  • stadium 2: claudicatio intermittens

  • stadium 3: pijn bij rust - nachtelijke pijn, atrofische (schilferig) letsels

  • stadium 4: weefselversterf

  1. Perifeer arterieel lijden OL

> Conservatieve behandeling

  • rookverbod

  • looptraining

  • medicamenteus

  • goede voethygiëne (voorkomen traumata)

  1. Perifeer arterieel lijden OL

> Chirurgische behandeling


  • stadium 1 en 2: individueel bekijken

  • stadium 3 en 4: zeker chirurgie indien toestand ZO dit toelaat - afhankelijk van letsel

bv. bij obstructie aorta en aorta iliacale traject: PTA met stent - PTA met eventueel endarteriëctomie - bypassoperatie (aorto-femoraal, aorto-bifemoraal)

  1. Perifeer arterieel lijden OL

> Verpleegkundige zorg bij ZO met chronisch PAL die een bypass ondergaat


pre-operatief

postoperatief:

  • algemene controle

  • bloeddoorstroming: pulsaties, kleur, temperatuur, gevoel, beweeglijkheid, pijn en zwelling lidmaat

  • incisies lies/been: controle bloeding - hematoom - roodheid

  • redons: suctie en debiet


  1. Perifeer arterieel lijden OL

> Verpleegkundige zorg bij ZO met chronisch PAL die een bypass ondergaat


postoperatief:

  • medicatie: volgens order arts

  • houding: bedrust - dekenboog en zwevende hielen

  1. Perifeer arterieel lijden OL

> Verpleegkundige zorg bij ZO met chronisch PAL die een bypass ondergaat


postoperatieve complicaties:

  • onmiddellijk: nabloeding (controle debiet!) - trombose (controle pulsaties!) - verlamming en gevoelloosheid!!

  • laattijdige: trombose - infectie prothese - necrose

  1. Acuut arterieel lijden OL

> Conservatieve behandeling: verbetering algemene toestand


> Chirurgische behandeling: verwijdering embool of trombus zo snel als mogelijk

  • trombo-embolectomie

  • percutane aspiratie trombo-embolectomie

  • trombolyse

  1. Acuut arterieel lijden OL

> Lokalisatie: arterie OL, meestal ter hoogte van de bifurcatie


> Symptomen:

  • plots

  • hevige pijn

  • geen pulsaties

  • voet en deel been zijn bleek en koud

  • blauwe verkleuring die evolueert naar necrose

  • gevoel mindert en verdwijnt

  • motoriel mindert en verdwijnt

  • capillaire refill mindert en verdwijnt

  1. Acuut arterieel lijden OL

> Verpleegkundige zorg bij ZO met acuut PAL die trombectomie ondergaat

pre-operatief

postoperatief:

  • algemene controle

  • bloeddoorstroming: pulsaties!!, kleur, temperatuur, gevoel, beweeglijkheid, pijn en zwelling lidmaat

  • incisie(s) lies/been: controle bloeding - hematoom - roodheid

  • redon(s): controle suctie en debiet!!

  • tintelingen, dood gevoel

  • oedeem!!

  • controle bloedstolling

  1. Acuut arterieel lijden OL

> Verpleegkundige zorg bij ZO met acuut PAL die trombectomie ondergaat


postoperatief:

  • medicatie: volgens order arts

  • houding en beweging: bedrust met dekenboog en zwevende hielen


postoperatieve complicaties:

> occlusie

> bloeding

> cardiale complicaties

ZO MET CAROTISLIJDEN

> Lokalisatie


  • obstructie t.h.v. carotisbifurcatie en/of in de arteria carotis interna

ZO MET CAROTISLIJDEN

> Symptomen


  • neurologische uitvalsverschijnselen

  • toevallig ontdekt geruis

  • bij onderzoek halsvaten vaststelling obstructie

ZO MET CAROTISLIJDEN

> Conservatieve behandeling


  • rookstop

  • plaatjesaggregatieremmende medicatie

  • bloeddruk onder controle

  • dieet en cholesterolverlagende medicatie

ZO MET CAROTISLIJDEN

> Chirurgische behandeling


  • symptomatische indicatie: CVA of TIA

  • asymptomatische indicatie: vernauwing halsslagader van meer dan 70%


> carotisstent

> carotisendarteriëctomie

ZO MET CAROTISLIJDEN

> Verpleegkundige zorg van een ZO met carotislijden en een carotis-endarteriëctomie


pre-operatief

postoperatief:

  • algemene controle

  • controle uitvalsverschijnselen

  • controle hoofdpijn en duidzeligheid: reperfusiesyndroom, controle RR!!

  • controle wonde en verband

  • redon(s): suctie en debiet


ZO MET CAROTISLIJDEN

> Verpleegkundige zorg van een ZO met carotislijden en een carotis-endarteriëctomie


postoperatief:

  • medicatie: volgens order arts

  • houding en beweging: opletten sutuur hals, scheren vermijden

ZO MET CAROTISLIJDEN

> Verpleegkundige zorg van een ZO met carotislijden en een carotis-endarteriëctomie


postoperatieve complicaties:

  • peri-operatoire neurologische uitval: hyperperfusiesyndroom!!

  • bloeding en hematoomvorming

  • AH- en stemproblemen

ZO MET ABDOMINAAL AORTA ANEURYSMA (AAA)

> Lokalisatie


  • thoracaal

  • thoraco-abdominaal

  • abdominaal

ZO MET ABDOMINAAL AORTA ANEURYSMA

> Symptomen


  • vaak asymptomatisch

  • symptomatisch: pijn door druk


kenmerkend: geleidelijke toename van diameter aneurysma met ten slotte een ruptuur

ZO MET ABDOMINAAL AORTA ANEURYSMA

> Chirurgische behandeling


  • via een laparatomie: plaatsen vaatprothese

  • via plaatsing endoprothese

ZO MET ABDOMINAAL AORTA ANEURYSMA

> Verpleegkundige zorg bij ZO met AAA die een buisprothese krijgt


pre-operatief

postoperatief:

  • algemene controle

  • bloeddruk: hypertensie!!

  • AH

  • temperatuur

  • bloeddoorstroming: pulsaties, kleur, temperatuur, motoriek, gevoel, zwelling van benen

ZO MET ABDOMINAAL AORTA ANEURYSMA

> Verpleegkundige zorg bij ZO met AAA die een buisprothese krijgt


postoperatief:

  • wonde

  • drains

  • medicatie: volgens order arts

  • houding



ZO MET ABDOMINAAL AORTA ANEURYSMA

> Verpleegkundige zorg bij ZO met AAA die een buisprothese krijgt


postoperatieve complicaties:

  • nierinsufficiëntie

  • darmischemie

  • ischemie benen

  • infectie prothese