NA-H3-2.4 vergroting
Vergroten en verkleinen in de natuurkunde
Lesduur is: 20 minOnderdelen in deze les
Vergroten en verkleinen in de natuurkunde
Wat weet je al over beeldvorming met lenzen en vergrotingen?
Aan het eind van de les kun je...
...uitleggen wat een vergroot en verkleind beeld is, hoe je een heel groot of heel klein beeld maakt, wat de vergrotingsfactor is en hoe je die bepaalt, en rekenen met vergrotingsfactor, voorwerpsafstand en beeldafstand.
Wat is een beeld in de natuurkunde?
Een beeld ontstaat als lichtstralen van een voorwerp via een lens of spiegel samenkomen of lijken samen te komen. Dit beeld kan vergroot, verkleind of even groot zijn als het voorwerp.
Vergroot en verkleind beeld
Een vergroot beeld is groter dan het voorwerp, een verkleind beeld is kleiner dan het voorwerp. Dit hangt af van de plaats van het voorwerp ten opzichte van de lens of spiegel.
Voorbeelden: heel groot en heel klein beeld
Met een microscoop kun je een heel klein voorwerp groot afbeelden. Met een telescoop maak je heel verre, dus kleine beelden, juist weer veel groter.
De vergrotingsfactor
De vergrotingsfactor (N) geeft aan hoeveel keer het beeld groter of kleiner is dan het voorwerp. N = grootte beeld / grootte voorwerp.
Hoe bepaal je de vergrotingsfactor?
Meet de grootte van het beeld en het voorwerp. Deel de grootte van het beeld door die van het voorwerp. Bijvoorbeeld: een beeld van 6 cm, voorwerp 2 cm → N = 3.
Vergrotingsfactor met afstanden
Je kunt de vergrotingsfactor ook berekenen met afstanden: N = beeldafstand (b) / voorwerpsafstand (v). Dit geldt voor dunne lenzen.
Rekenen met vergrotingsfactor
N = beeldafstand / voorwerpsafstand
Afstanden
Grootte
N = grootte beeld / grootte voorwerp
Oefenen: vergrotingsfactor berekenen
Een tekening: een voorwerp van 2 cm staat 4 cm van de lens, het beeld ontstaat 12 cm achter de lens. Hoe groot is het beeld? Bereken de vergrotingsfactor.
Samenvatting
Je weet nu wat een vergroot of verkleind beeld is, hoe je een grote of kleine afbeelding krijgt, wat de vergrotingsfactor is en hoe je die kunt berekenen.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
