GESCHIEDENIS VAN NEDERLAND · 1945-1989
Examentraining
Nederland na 1945: zo pak je examenvragen aan
GESCHIEDENIS VAN NEDERLAND · 1945-1989
Examentraining
Nederland na 1945: zo pak je examenvragen aan
Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: Anefo / Nationaal Archief / Wikimedia Commons, CC0
GESCHIEDENIS VAN NEDERLAND · 1945-1989
Wat ga je kunnen?
Ik kan vragen over Nederland na 1945 goed beantwoorden: soort vraag herkennen, oorzaken aanwijzen, een bron beoordelen en continuïteit en verandering herkennen.
Deze slide heeft geen instructies
GESCHIEDENIS VAN NEDERLAND · 1945-1989
Zo pak je een examenvraag aan
1. Lees: lees de vraag goed en let op het vraagwoord: wat, waarom of wat vind je.
2. Zoek: zoek in de bron of in je kennis het begrip of jaartal dat past.
3. Schrijf: geef een kort antwoord met een begrip uit de les, en leg uit waarom.
Deze slide heeft geen instructies
GESCHIEDENIS VAN NEDERLAND · 1945-1989
Vraagtype 1: soort vraag herkennen
Beschrijvend: wat gebeurde er?
Verklarend: waarom gebeurde het?
Waarderend: wat vind je ervan?
Deze slide heeft geen instructies
"Waarom kwamen er gastarbeiders naar Nederland?" Welk soort vraag is dit?
Een beschrijvende vraag
Een waarderende vraag
Een vraag over een jaartal
Een verklarende vraag
Waarom is verklarend. Verwachte fout: beschrijvend.
"Beschrijf wat de AOW inhoudt." Welk soort vraag?
Een verklarende vraag
Een beschrijvende vraag
Een waarderende vraag
Een vraag over een bron
Beschrijf = vertellen wat het is. Verwachte fout: verklarend.
Een wasmachine op de Jaarbeurs in Utrecht, 1953
GESCHIEDENIS VAN NEDERLAND · 1945-1989
Vraagtype 2: aanleiding en oorzaken
De aanleiding is de directe oorzaak.
Oorzaken kunnen economisch, sociaal of cultureel zijn.
Voorbeeld: door de welvaart kochten mensen een tv en een wasmachine.
Image credit: Harry Pot / Anefo / Nationaal Archief / Wikimedia Commons, CC0
Wat was een economische oorzaak van de consumptiemaatschappij?
De stijgende welvaart
De komst van de Beatles
De ontzuiling
De Tweede Feministische Golf
Welvaart is economisch, de andere drie zijn sociaal-cultureel. Verwachte fout: ontzuiling.
Waarom werden mensen na 1945 steeds welvarender?
Een goed antwoord: economische groei, het Marshallplan en de wederopbouw. Verwachte fout: alleen de verzorgingsstaat noemen, dat is een gevolg.
Affiche voor het Marshallplan, ontworpen door Reyn Dirksen
GESCHIEDENIS VAN NEDERLAND · 1945-1989
Vraagtype 3: een bron beoordelen
Bruikbaarheid: past de bron bij jouw vraag?
Standplaats: wie maakte de bron en vanuit welke positie?
Bron: een affiche van het Marshallplan, gemaakt in opdracht van Amerika.
KB en GL/TL: let ook op betrouwbaarheid en representativiteit.
Image credit: Reyn Dirksen / Wikimedia Commons, publiek domein
Wat is de standplaats van de maker van een Marshallplan-affiche?
Een Nederlandse arbeider
Een Russische krant
De Amerikaanse organisatie achter de hulp
Een neutrale onderzoeker
Het affiche werd in opdracht van de Amerikaanse hulporganisatie gemaakt. Verwachte fout: neutraal.
Waarvoor is het Marshallplan-affiche goed bruikbaar?
Om te weten hoeveel geld Nederland kreeg
Om te zien hoe het Marshallplan werd gepromoot
Om te bewijzen dat iedereen blij was
Om de mening van de Sovjet-Unie te kennen
Bruikbaarheid hangt af van de vraag. Een affiche laat de bedoeling zien, niet de feiten. Verwachte fout: bewijs dat iedereen blij was.
GESCHIEDENIS VAN NEDERLAND · 1945-1989
Vraagtype 4: continuïteit en verandering
Verandering: wat was er eerst anders?
Continuïteit: wat bleef hetzelfde?
Voorbeeld: eerst zorgde de zuil voor mensen, later de overheid in de verzorgingsstaat.
Deze slide heeft geen instructies
Wat veranderde er in de jaren zestig in de samenleving?
Mensen gingen meer sparen en minder kopen
De overheid zorgde minder voor mensen
De tv verdween weer uit de huiskamers
Mensen werden onafhankelijker van hun zuil
Door ontzuiling en welvaart. Verwachte fout: minder kopen.
Vul in
In 1983 kwamen de sociale grondrechten in de grondwet, die passen bij de verzorgingsstaat.
1983 is het jaar van de sociale grondrechten. Verwachte fout: 1848.
Welk vraagtype vind jij het lastigst?
Soort vraag herkennen
Aanleiding en oorzaken
Een bron beoordelen
Continuïteit en verandering
Deze slide heeft geen instructies
GESCHIEDENIS VAN NEDERLAND · 1945-1989
Tips voor op het examen
Leer de volgorde: Marshallplan (1948), AOW (1957), Beatles (1964), sociale grondrechten (1983).
Vraag bij een bron altijd: wie maakte dit, en voor wie?
Koppel elke verandering aan een oorzaak: welvaart, tv of gastarbeid.
Deze slide heeft geen instructies