De Eerste Wereldoorlog (Geschiedenis vmbo), les 2: Examentraining
TIJDVAK 1914-1918
Examentraining
De Eerste Wereldoorlog: zo pak je examenvragen aan
Lesduur is: 45 minIntroductie
Onderdelen in deze les
TIJDVAK 1914-1918
Examentraining
De Eerste Wereldoorlog: zo pak je examenvragen aan
Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: Walter Tausch / Wikimedia Commons, publiek domein
TIJDVAK 1914-1918
Wat ga je kunnen?
Ik kan vragen over de Eerste Wereldoorlog goed beantwoorden: het soort vraag herkennen, oorzaken onderscheiden, een bron beoordelen en gebeurtenissen in de tijd plaatsen.
Deze slide heeft geen instructies
TIJDVAK 1914-1918
Zo pak je een examenvraag aan
1. Lees: lees de vraag goed en let op het vraagwoord: wat, waarom of wat vind je.
2. Zoek: zoek in de bron of in je kennis het begrip of jaartal dat past.
3. Schrijf: geef een kort antwoord met een begrip uit de les, en leg uit waarom.
Deze slide heeft geen instructies
TIJDVAK 1914-1918
Vraagtype 1: soort vraag herkennen
Beschrijvend: wat gebeurde er?
Verklarend: waarom gebeurde het?
Waarderend: wat vind je ervan?
Deze slide heeft geen instructies
'Hoe leefden soldaten in de loopgraven?' Welk soort vraag?
Een verklarende vraag
Een waarderende vraag
Een vraag over een jaartal
Een beschrijvende vraag
Hoe-vragen naar hoe iets was zijn beschrijvend. Verwachte fout: verklarend.
'Wat vind je ervan dat jongeren zich vrijwillig meldden?' Welk soort vraag?
Een beschrijvende vraag
Een verklarende vraag
Een vraag over een bron
Een waarderende vraag
Wat vind je ervan vraagt om een mening. Verwachte fout: beschrijvend.
Omslag van het Britse tijdschrift London Opinion door Alfred Leete, 1914: Lord Kitchener wijst naar jou
TIJDVAK 1914-1918
Vraagtype 2: oorzaken en aanleiding
De aanleiding is de directe oorzaak.
Andere oorzaken liggen dieper, bijvoorbeeld militarisme en nationalisme.
Voorbeeld: een land dat steeds meer wapens koopt, laat militarisme zien.
Image credit: Alfred Leete / Wikimedia Commons, publiek domein
Welke van deze is een oorzaak, maar niet de aanleiding?
De moord in Sarajevo
Bondgenootschappen tussen landen
De moord op een kroonprins
De schoten op 28 juni 1914
De bondgenootschappen waren een diepere oorzaak. Verwachte fout: de moord kiezen, omdat die de bekendste reden is.
Een krant uit 1913 schrijft: 'Ons land is het beste en moet de baas zijn.' Welke oorzaak past hierbij?
Neutraliteit
Distributie
Nationalisme
Wapenstilstand
Het gevoel dat je eigen land beter is, heet nationalisme. Verwachte fout: neutraliteit.
De dodendraad op de grens tussen België en Nederland, 1915
TIJDVAK 1914-1918
Vraagtype 3: een bron beoordelen
Bruikbaarheid: past de bron bij jouw vraag?
Standplaats: wie maakte de bron en waar was hij of zij?
Bron: een Nederlandse soldaat schrijft in 1915: "Wij staan al maanden op wacht bij de grens. Het is koud en saai."
KB en GL/TL: let ook op betrouwbaarheid en representativiteit.
Image credit: Onbekende fotograaf / Spaarnestad Photo / Wikimedia Commons, publiek domein
Waarvoor is de foto van de dodendraad goed bruikbaar?
Om te zien hoe de grens werd afgesloten
Om te weten hoeveel soldaten sneuvelden
Om te zien hoe het in de loopgraven was
Om te weten waarom de oorlog begon
De foto laat het hek aan de grens zien. Verwachte fout: de loopgraven, omdat het over de oorlog gaat.
Waarom is de brief van de soldaat minder bruikbaar over de loopgravenoorlog?
De schrijver was een Duitse officier
De schrijver stond in Nederland en zat niet aan het front
De brief is veel te lang geleden geschreven
De schrijver kende geen soldaten
Standplaats: de schrijver was gemobiliseerd in Nederland. Verwachte fout: te lang geleden, maar dat zegt niets over de standplaats.
Europa in de Eerste Wereldoorlog: Centralen, Geallieerden en neutrale landen
TIJDVAK 1914-1918
Vraagtype 4: tijd en plaats bepalen
Plaats gebeurtenissen in de juiste tijd: 1914 begin, 1917 Grondwet en de VS, 1918 wapenstilstand.
Op de kaart: Sarajevo lag in 1914 in Oostenrijk-Hongarije.
Image credit: Department of History, United States Military Academy / Wikimedia Commons, publiek domein
Bij welk land hoorde Sarajevo, waar de moord plaatsvond, in 1914?
Servië
Duitsland
Het Turkse Rijk
Oostenrijk-Hongarije
Frans Ferdinand was kroonprins van Oostenrijk-Hongarije, dat Sarajevo bestuurde. Verwachte fout: Servië, omdat de dader daar steun had.
Zet op volgorde, van vroeg naar laat
1914, 1915, 1917, 1918. Verwachte fout: de Grondwet voor de dodendraad zetten.
Welk vraagtype vind jij het lastigst?
Soort vraag herkennen
Oorzaken en aanleiding
Een bron beoordelen
Tijd en plaats bepalen
Herhaal het vraagtype dat de meeste stemmen krijgt.
TIJDVAK 1914-1918
Tips voor op het examen
Let op het vraagwoord: wat, waarom of wat vind je? Dat bepaalt wat voor antwoord je geeft.
Koppel jaartallen aan een gebeurtenis: 1914 moord in Sarajevo, 1917 Grondwet en de VS, 1918 wapenstilstand.
Bij een bron: kijk eerst wie hem maakte en waar die persoon was, en dan of hij bij de vraag past.
Deze slide heeft geen instructies
