Spullen pakken:
- Boek 2/3 B
- Aantekeningenschrift
- Pen
Spullen pakken:
- Boek 2/3 B
- Aantekeningenschrift
- Pen
Deze slide heeft geen instructies
Basisstof 1:
Genotype en fenotype
Thema 5 Erfelijkheid en evolutie
Thema 5: Erfelijkheid en evolutie – Basisstof 1 Genotype en fenotype 3H L. Lentink
Wat weten jullie over erfelijkheid en evolutie?
Wat denk je dat genotype en fenotype zijn? wie weet hier al iets over?
Waar gaat de les over?
4
24-3-2025
Leerdoelen bekijken
Erfelijke informatie
Genotype
Fenotype
Huiswerk
Deze slide heeft geen instructies
Doel
- Je kunt omschrijven wat het genotype en het fenotype zijn.
- Je kunt uitleggen dat cellen alleen de erfelijke informatie gebruiken die ze nodig hebben.
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
Lichaamscellen - Chromosomen - DNA
Celdeling - Dochtercel - Gen
Genotype - Fenotype
Bio-Bits onderbouw: Mens en lichaam | Schooltv
Noteer genotype en fenotype
6
24-3-2025
Deze slide heeft geen instructies
Erfelijke informatie
Lichaamscellen
Chromosomen -> DNA
Celdeling -> zygote
Dochtercel
7
24-3-2025
Lichaamscellen à cellen lichaam opgebouwd à Elke celkern = 46 chromosomen.
Chromosomen à Lange, dunne draden in celkern à Bestaan stof DNA à informatie opgeslagen erfelijke eigenschappen à Gebouwd wenteltrap.
Lichaamscellen ontstaan uit 1 enkele cel à Bevruchte eicel. (eicel en zaadcel samen celkernen)
Celdeling à ontstaan nieuwe cellen = bevruchte eicel à elke celdeling chromosomen gekopieerd = zygote (eerste delingen)
Dochtercel à Cel ontstaat bij celdeling à complete set chromosomen (46)à Elke celkern lichaamscel bevat dezelfde erfelijke informatie à Erf ouders, helft vader, helft moeder
X Geslachtscel / gameet à eicel of zaadcel = 23 chromosomen = samen bevruchting
Instructie
Celdeling
8
24-3-2025
Deze slide heeft geen instructies
Chromosomen bij de mens
9
24-3-2025
Deze slide heeft geen instructies
Fenotype
Fenotype
11
24-3-2025
Fenotype à Alle eigenschappen organisme (waarneembaar)à Zichtbare eigenschappen, oogkleur + onzichtbare eigenschappen, bloeddruk of bouw organen.
Fenotype bepaald door genotype + leefstijl + omgeving à
Eigen haarkleur = genotype, paars verven = anders à Fenotype verandert = leefstijl, genotype niet
Huidskleur in zomer en winter à Huidskleur = genotype, bruin (rood) zon = omgeving à verandert fenotype.
Sommige eigenschappen bepaald genotype à oogkleur.
Andere eigenschappen bepaald leefstijl + omgeving à litteken / tatoeage. à kun je veranderen
Meeste eigenschappen bepaald door genotype + leefstijl + omgeving à ‘gespierd zijn’ = erfelijke eigenschappen (aanleg/genotype) + training (leefstijl). à Fenotype = resultaat van genotype + invloeden uit milieu.
Genotype
Gen
Genotype
10
24-3-2025
Chromosomen bevatten informatie = duizenden eigenschappen à elke eigenschap = paar stukjes DNA.
Gen à stukjes DNA = informatie voor 1 eigenschap à Afb. à echt = elk chromosoom honderden of zelfs duizenden genen à Mens ong. 20 000 genen. à plek afhankelijk tot expressie gen (uiting)à gen beetje tot erg actief zijn (hard of zacht) (levercellen gen gal productie actief / gen hoofdhaar daar actief niet ergens anders) (insuline afhankelijk glucose bloed)
46 chromosomen celkern à Bevatten alle genen à Alle informatie erfelijke eigenschappen.
Genotype van een organisme is de informatie voor de erfelijke eigenschappen van dat organisme à Ontstaat moment bevruchting à Chromosomen vader + moeder komen in 1 cel à alle andere cellen organisme. à elk lichaamscel dezelfde genen/chromosomen à kun je niet veranderen
Hoe ontstaat het fenotype
12
24-3-2025
Deze slide heeft geen instructies
13
24-3-2025
Een voettekst toevoegen
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk
Wat? basisstof 5.1 opdracht 1,2,4 en 5 maken
Hoe? zelfstandig
Hulp? boek of vinger op steken
Klaar? Leren begrippenlijst
14
24-3-2025
Deze slide heeft geen instructies
Wat hoort bij elkaar?
Tatoeage
Zenuwachtig PW
Gespierd lichaam
Krullend haar geboorte
Goed gitaar spelen
Lippenstift dragen
15
24-3-2025
Een voettekst toevoegen
Genotype
Milieu
Beide
Genotype
Krullend haar geboorte
Milieu
Tatoeage / Lippenstift
Beiden
Zenuwachtig pw / gespierd lichaam / goed gitaar spelen