5.1 3Havo Genotype fenotype L. Lentink.pptx


Spullen pakken:
- Boek 2/3 B
- Aantekeningenschrift
- Pen

1 / 14
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolhavoLeerjaar 3

In deze les zitten 14 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les


Spullen pakken:
- Boek 2/3 B
- Aantekeningenschrift
- Pen

Deze slide heeft geen instructies

Basisstof 1:
Genotype en fenotype

Thema 5 Erfelijkheid en evolutie



Thema 5: Erfelijkheid en evolutie – Basisstof 1 Genotype en fenotype           3H                    L. Lentink

Wat weten jullie over erfelijkheid en evolutie?

Wat denk je dat genotype en fenotype zijn? wie weet hier al iets over?

Waar gaat de les over?

4

24-3-2025

Leerdoelen bekijken

Erfelijke informatie

Genotype

Fenotype

Huiswerk

Deze slide heeft geen instructies

Doel
- Je kunt omschrijven wat het genotype en het fenotype zijn.
- Je kunt uitleggen dat cellen alleen de erfelijke informatie gebruiken die ze nodig hebben.



Deze slide heeft geen instructies

Begrippen

  • Lichaamscellen - Chromosomen - DNA

  • Celdeling - Dochtercel - Gen

  • Genotype - Fenotype



  • Bio-Bits onderbouw: Mens en lichaam | Schooltv

  • Noteer genotype en fenotype


6

24-3-2025

Deze slide heeft geen instructies

Erfelijke informatie

  • Lichaamscellen

  • Chromosomen -> DNA

  • Celdeling -> zygote

  • Dochtercel

7

24-3-2025

Lichaamscellen à cellen lichaam opgebouwd à Elke celkern = 46 chromosomen.


Chromosomen à Lange, dunne draden in celkern à Bestaan stof DNA à informatie opgeslagen erfelijke eigenschappen à Gebouwd wenteltrap.


Lichaamscellen ontstaan uit 1 enkele cel à Bevruchte eicel. (eicel en zaadcel samen celkernen)

Celdeling à ontstaan nieuwe cellen = bevruchte eicel à elke celdeling chromosomen gekopieerd = zygote (eerste delingen)


Dochtercel à Cel ontstaat bij celdeling à complete set chromosomen (46)à Elke celkern lichaamscel bevat dezelfde erfelijke informatie à Erf ouders, helft vader, helft moeder


X Geslachtscel / gameet à eicel of zaadcel = 23 chromosomen = samen bevruchting


Instructie

Celdeling

8

24-3-2025

Deze slide heeft geen instructies

Chromosomen bij de mens

9

24-3-2025

Deze slide heeft geen instructies

Fenotype

  • Fenotype

11

24-3-2025

Fenotype à Alle eigenschappen organisme (waarneembaar)à Zichtbare eigenschappen, oogkleur + onzichtbare eigenschappen, bloeddruk of bouw organen.


Fenotype bepaald door genotype + leefstijl + omgeving à

Eigen haarkleur = genotype, paars verven = anders à Fenotype verandert = leefstijl, genotype niet

Huidskleur in zomer en winter à Huidskleur = genotype, bruin (rood) zon = omgeving à verandert fenotype.


Sommige eigenschappen bepaald genotype à oogkleur.

Andere eigenschappen bepaald leefstijl + omgeving à litteken / tatoeage. à kun je veranderen

Meeste eigenschappen bepaald door genotype + leefstijl + omgeving à ‘gespierd zijn’ = erfelijke eigenschappen (aanleg/genotype) + training (leefstijl). à Fenotype = resultaat van genotype + invloeden uit milieu.


Genotype

  • Gen

  • Genotype

10

24-3-2025

Chromosomen bevatten informatie = duizenden eigenschappen à elke eigenschap = paar stukjes DNA.


Gen à stukjes DNA = informatie voor 1 eigenschap à Afb. à echt = elk chromosoom honderden of zelfs duizenden genen à Mens ong. 20 000 genen. à plek afhankelijk tot expressie gen (uiting)à gen beetje tot erg actief zijn (hard of zacht) (levercellen gen gal productie actief / gen hoofdhaar daar actief niet ergens anders) (insuline afhankelijk glucose bloed)

46 chromosomen celkern à Bevatten alle genen à Alle informatie erfelijke eigenschappen.


Genotype van een organisme is de informatie voor de erfelijke eigenschappen van dat organisme à Ontstaat moment bevruchting à Chromosomen vader + moeder komen in 1 cel à alle andere cellen organisme. à elk lichaamscel dezelfde genen/chromosomen à kun je niet veranderen


Hoe ontstaat het fenotype

12

24-3-2025

Deze slide heeft geen instructies

13

24-3-2025

  • Een voettekst toevoegen

Deze slide heeft geen instructies

Huiswerk

  • Wat? basisstof 5.1 opdracht 1,2,4 en 5 maken

  • Hoe? zelfstandig

  • Hulp? boek of vinger op steken

  • Klaar? Leren begrippenlijst

14

24-3-2025

Deze slide heeft geen instructies

Wat hoort bij elkaar?

  • Tatoeage

  • Zenuwachtig PW

  • Gespierd lichaam

  • Krullend haar geboorte

  • Goed gitaar spelen

  • Lippenstift dragen

15

24-3-2025

  • Een voettekst toevoegen

Genotype


Milieu


Beide

Genotype

Krullend haar geboorte


Milieu

Tatoeage / Lippenstift


Beiden

Zenuwachtig pw / gespierd lichaam / goed gitaar spelen