2.6. De artt. 3:86/88 bij de overdacht ex art. 3:84 BW BES

• newEditor
• Goederenrecht
• HBO
• Studiejaar 1

De artt. 3:86/88 bij de overdacht ex art. 3:84 BW BES*

* Vuistregel: als bij de leveringsformaliteit het woord "akte" voorkomt, dan geldt art. 3:88 BW BES. Anders art. 3:86 BW BES.

Art. 3:86 BW BES:

1. Ondanks onbevoegdheid van de vervreemder is een overdracht overeenkomstig artikel 90, 91 of 93 van een roerende zaak, niet-registergoed, of een recht aan toonder of order geldig, indien de overdracht anders dan om niet geschiedt en de verkrijger te goeder trouw is.

2. Rust op een in het eerste lid genoemd goed dat overeenkomstig artikel 90, 91 of 93 anders dan om niet wordt overgedragen, een beperkt recht dat de verkrijger op dit tijdstip kent noch behoort te kennen, dan vervalt dit recht, in het geval van overdracht overeenkomstig artikel 91 onder dezelfde opschortende voorwaarde als waaronder geleverd is.

3. Niettemin kan de eigenaar van een roerende zaak, die het bezit daarvan door diefstal heeft verloren, deze gedurende drie jaren, te rekenen van de dag van de diefstal af, als zijn eigendom opeisen, tenzij:

a. de zaak door een natuurlijke persoon die niet in de uitoefening van een beroep of bedrijf handelde, is verkregen van een vervreemder die van het verhandelen aan het publiek van soortgelijke zaken anders dan als veilinghouder zijn bedrijf maakt in een daartoe bestemde bedrijfsruimte, zijnde een gebouwde onroerende zaak of een gedeelte daarvan met de bij het een en ander behorende grond, en in de normale uitoefening van dat bedrijf handelde, of

b. het geld dan wel toonder- of orderpapier betreft.

4. Op de in het derde lid bedoelde termijn zijn de artikelen 316, 318 en 319 betreffende stuiting van de verjaring van een rechtsvordering van overeenkomstige toepassing.

Art. 3:88 BW BES:

Ondanks onbevoegdheid van de vervreemder is een overdracht van een registergoed, van een recht op naam, of van een ander goed waarop artikel 86 niet van toepassing is, geldig, indien de verkrijger te goeder trouw is en de onbevoegdheid voortvloeit uit de ongeldigheid van een vroegere overdracht, die niet het gevolg was van onbevoegdheid van de toenmalige vervreemder.

Vuistregel: als bij de leveringsformaliteit het woord "akte" voorkomt, dan geldt art. 3:88 BW BES. Anders art. 3:86 BW BES.

Art. 3:86 BW (voornamelijk bij roerende goederen):

Als aan de vereisten van titel en levering geheel is voldaan, kan men ondanks beschikkingsonbevoegdheid van de voorganger, tóch eigenaar worden op een tweetal nadere voorwaarden (art. 3:86 lid 1 BW BES):

(1) de zogenaamde wegwijsplichr

(2) de verkrijging geschiedde anders dan om niet

Art. 3:86 lid 1 BW BES:

1. Ondanks onbevoegdheid van de vervreemder is een overdracht overeenkomstig artikel 90, 91 of 93 van een roerende zaak, niet-registergoed, of een recht aan toonder of order geldig, indien de overdracht anders dan om niet geschiedt en de verkrijger te goeder trouw is.

Wegwijsplicht

(1) de verkrijger is te goeder trouw ten aanzien van de beschikkingsonbevoegdheid van de voorganger (art. 3:11 BW BES plus het extra vereiste van art. 3:87 BW BES: gedurende drie jaar de "voorman" kunnen noemen, de zgn. wegwijsplicht).

Art. 3:11 BW BES (goede trouw):

Goede trouw van een persoon, vereist voor enig rechtsgevolg, ontbreekt niet alleen indien hij de feiten of het recht, waarop zijn goede trouw betrekking moet hebben, kende, maar ook indien hij ze in de gegeven omstandigheden behoorde te kennen. Onmogelijkheid van onderzoek belet niet dat degene die goede reden tot twijfel had, aangemerkt wordt als iemand die de feiten of het recht behoorde te kennen.

Art. 3:87 BW BES (wegwijsplicht):

1. Een verkrijger die binnen drie jaren na zijn verkrijging gevraagd wordt wie het goed aan hem vervreemdde, dient onverwijld de gegevens te verschaffen die nodig zijn om deze terug te vinden of die hij ten tijde van zijn verkrijging daartoe voldoende mocht achten. Indien hij niet aan deze verplichting voldoet, kan hij de bescherming die de artikelen 86 en 86a aan een verkrijger te goeder trouw bieden., niet inroepen.

2. Het eerste lid is niet van toepassing ten aanzien van geld.

Anders dan om niet

De verkrijger geschiedde anders dan om niet.

Dat de overdracht van het goed anders dan om niet plaatsvindt, houdt concreet in dat er een tegenprestatie bestaat voor het verkrijgen van het goed.

Uitzondering (art. 3:86 lid 3 BW BES): bij diefstal kan de bestolen eigenaar gedurende drie jaar ook onder een derde te goeder trouw revindiceren! *

Art 3:86 lid 3 BW BES:

3. Niettemin kan de eigenaar van een roerende zaak, die het bezit daarvan door diefstal heeft verloren, deze gedurende drie jaren, te rekenen van de dag van de diefstal af, als zijn eigendom opeisen, [....]

* Er is een uitzondering op de uitzondering!

Uitzondering op de uitzondering:

(1) de 3-jarige revindicatie geldt niet, wanneer de derde een "gewoon consument" is die in de winkel de zaak heeft gekocht (dus niet op markt of veilig; lees de precieze tekst!);

(2) het betreft geld, toonder- of orderpapieren.

Artikel 3:86 lid 3 BW BES:

3. Niettemin kan de eigenaar van een roerende zaak, die het bezit daarvan door diefstal heeft verloren, deze gedurende drie jaren, te rekenen van de dag van de diefstal af, als zijn eigendom opeisen, tenzij:

a. de zaak door een natuurlijke persoon die niet in de uitoefening van een beroep of bedrijf handelde, is verkregen van een vervreemder die van het verhandelen aan het publiek van soortgelijke zaken anders dan als veilinghouder zijn bedrijf maakt in een daartoe bestemde bedrijfsruimte, zijnde een gebouwde onroerende zaak of een gedeelte daarvan met de bij het een en ander behorende grond, en in de normale uitoefening van dat bedrijf handelde, of

b. het geld dan wel toonder- of orderpapier betreft.

Art. 3:88 BW BES (voornamelijk bij registergoederen en vorderingen op de naam): *

Vereisten voor deze derdenbescherming:

Als volledig aan de overige vereisten van art. 3:84 BW BES is voldaan, wordt de beschikkingsonbevoegdheid van de voorganger niet tegengeworpen, indien:

(1) de beschikkingsonbevoegdheid van de vreemder (tweede hand) uitsluitend voortvloeit uit een gebrek in de totitel of levering tussen de eerste en tweede hand (ratio in deze gevallen is de eerste hand, die het recht verliest, betrokken bij het gebrek)

(2) de (derde-)verkijger te goeder trouw is.

Art. 3:88 BW BES:

Ondanks onbevoegdheid van de vervreemder is een overdracht van een registergoed, van een recht op naam, of van een ander goed waarop artikel 86 niet van toepassing is, geldig, indien de verkrijger te goeder trouw is en de onbevoegdheid voortvloeit uit de ongeldigheid van een vroegere overdracht, die niet het gevolg was van onbevoegdheid van de toenmalige vervreemder.

* Opmerking: op grond van art. 3:98 BW BES zijn zowel art. 3:86 als 3:88 BW BES analoog van toepassing op verkrijging van beperkte rechten.

Art. 3:98 BW BES:

Tenzij een wet anders bepaalt, vindt al hetgeen in deze afdeling omtrent de overdracht van een goed is bepaald, overeenkomstige toepassing op de vestiging, de overdracht en de afstand van een beperkt recht op een zodanig goed.

Opmerking: op grond van art. 3:98 BW BES zijn zowel art. 3:86 als 3:88 BW BES analoog van toepassing op verkrijging van beperkte rechten.

Art. 3:98 BW BES:

Tenzij een wet anders bepaalt, vindt al hetgeen in deze afdeling omtrent de overdracht van een goed is bepaald, overeenkomstige toepassing op de vestiging, de overdracht en de afstand van een beperkt recht op een zodanig goed.

NB: bij de pandhouder geldt een aparte regeling op grond van art. 3:238 BW BES.

Art. 3:238 BW BES:

1. Ondanks onbevoegdheid van de pandgever is de vestiging van een pandrecht op een roerende zaak, op een recht aan toonder of order of op het vruchtgebruik van een zodanige zaak of recht geldig, indien de pandhouder te goeder trouw is op het tijdstip waarop de zaak of het toonder- of geëndosseerde orderpapier in zijn macht of in die van een derde is gebracht.

2. Rust op een in het eerste lid genoemd goed een beperkt recht dat de pandhouder op het in dat lid bedoelde tijdstip kent noch behoort te kennen, dan gaat het pandrecht in rang boven dit beperkte recht.

3. Wordt het pandrecht gevestigd op een roerende zaak waarvan de eigenaar het bezit door diefstal heeft verloren, of op een vruchtgebruik op een zodanige zaak, dan is artikel 86, derde lid, aanhef en onderdeel b, en vierde lid, van overeenkomstige toepassing.

4. Dit artikel kan niet worden tegengeworpen aan degene die de zaak opeist, indien volgens artikel 86a, eerste lid, ook artikel 86 niet aan hem tegengeworpen zou kunnen worden.