4.2 De vroegmiddeleeuwse landbouwsamenleving
5.2 - De vroegmiddeleeuwse landbouwsamenleving
Lesduur is: 90 minOnderdelen in deze les
5.2 - De vroegmiddeleeuwse landbouwsamenleving
Deze slide heeft geen instructies
Wat gaan we doen?
Korte herhaling van 5.1
Uitleg 5.2
Aan de slag!
Deze slide heeft geen instructies
Doelen
Aan het eind van de les...
kan je uitleggen hoe waardoor er in de Vroege Middeleeuwen een landbouwsamenleving ontstond;
kan je beschrijven hoe het hofstelsel werkte
Deze slide heeft geen instructies
Wat beloofde een leenman en wat kreeg hij daarvoor terug?
Hij beloofde trouw te zijn aan de koning. In ruil daarvoor kreeg hij een stuk land in leen.
Hij beloofde belasting te betalen. In ruil daarvoor kreeg hij bescherming.
Hij beloofde christen te worden, in ruil daarvoor kreeg hij geld.
Hij beloofde te werken op het land van de koning. In ruil daarvoor kreeg hij bescherming.
Deze slide heeft geen instructies
Welke zin over het leenstelsel is NIET juist?
Leenmannen bestuurden het land van Karel de Grote
Leenmannen legden een eed van trouw af
Leenmannen kregen een salaris van Karel de Grote
Op een leen werkten horigen op het land
Deze slide heeft geen instructies
Ontstaan van de landbouwsamenleving
In de Romeinse tijd leefden veel mensen in steden waar handel, ambacht en bestuur belangrijk waren. Het platteland produceerde voedsel, maar via goede wegen en handel werden producten door het hele rijk verspreid.
- Welke verschillen zie je tussen de Romeinse stad en de tweede afbeelding?
- Zie je ook overeenkomsten?
- Welke samenleving zou eerder zijn: de Romeinse stad of die van de tweede afbeelding?
- Hoe moet je leven zonder handel?
Gevolgen van de val van het West - Romeinse Rijk
Na de val van het West-Romeinse Rijk werd het onveilig in Europa
Er was geen sterk leger meer
De bruggen en wegen werden niet langer onderhouden
De handel kwam 'stil' te liggen en de steden lopen leeg
Geen geldeconomie
Geen centraal bestuur
Oorlog en roofovervallen
Deze slide heeft geen instructies
Gevolgen
Men trekt zich terug in kleine gemeenschappen domeinen die zelfvoorzienend zijn.
De Romeinse landbouwstedelijke samenleving werd weer een landbouwsamenleving.
Deze slide heeft geen instructies
Landbouwsamenleving: Bijna alle mensen woonden op het platteland en leefden van de landbouw.
Zelfvoorzienend: vrijwel alles wat nodig is om te leven, verbouwen en maken mensen zelf, op de plaats waar zij wonen. Een ander woord voor zelfvoorzienend is autarkisch
Deze slide heeft geen instructies
Het domein:
Een domein: dorp met landbouwgrond dat bewerkt werd volgens het hofstelsel.
Mogelijk eigenaren: een koning, edelman, bisschop of abt (hoofd van een klooster).
De domeinen waren zelfvoorzienend!
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Een zelfvoorzienende samenleving is een samenleving waarin men
Zelf kan bepalen wat men koopt
Vrijwel alles zelf maakt wat men nodig heeft
Zelf kan bepalen wat voor werk je doet
Zelf gaat handelen in producten die de ze maken.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een domein?
een klein dorp met landbouwgrond
een land met een centraal bestuur
een stad aan een handelsroute
een horige die werkt voor een heer
Deze slide heeft geen instructies
Hiernaast zie je een domein. Wie was de baas van een domein?
Een horige
Een vrije boer
Een landheer
de burgemeester
Deze slide heeft geen instructies
Het hofstelsel
De grond op het domein werd verdeeld in twee stukken:
Het ene stuk stond het kasteel of de boerderij. Hier woonde de heer of zijn plaatsvervanger (leenman)
Op het andere stuk lagen de akkers van de boeren.
Deze slide heeft geen instructies
5.2 - De vroegmiddeleeuwse landbouwsamenleving
Deze slide heeft geen instructies
Wat gaan we doen?
Herhalen 5.1 + 5.2
Video('s) - hofstelsel
Aan de slag!
Deze slide heeft geen instructies
Doelen
Aan het eind van de les...
kan je met een voorbeeld uitleggen dat er ook nog handel bestond
weet je waarom mensen horigen werden en wat hun plichten waren.
Deze slide heeft geen instructies
In de tijd van monniken en ridders: 1. Werd vaak geld gebruikt 2. Was er veel handel 3. Waren er veel steden Welke zin(nen) is/zijn onjuist?
1 en 3
1 en 2
2 en 3
1, 2 en 3
Deze slide heeft geen instructies
Hoe verloor het rijk van Karel de Grote zijn eenheid?
Onderworpen volkeren zoals de Avaren en de Saksen kwamen met veel geweld in opstand en daardoor stortte het rijk in.
De graven en hertogen konden met hun ridders en burchten het land niet langer verdedigen tegen de binnenvallende Germanen.
De Vikingen veroverden grote stukken land van de Franken.
Leenmannen hielden zich onvoldoende aan hun belofte van trouw en beschouwden hun leengebied als hun bezit. Het rijk versnipperde.
Deze slide heeft geen instructies
Karel kon niet schrijven. In zijn handtekening tekende hij alleen twee streepjes.
Sleep het oogje naar de plek van die twee streepjes.
Deze slide heeft geen instructies
Hier staat Karel samen met een leenman, Het is een soort stripverhaal. Sleep de teksten naar de juiste plek.
Ik ben Karel
Ik ben een vazal
Dit is het leen
Ik zweer trouw
Deze slide heeft geen instructies
Welke plicht heeft een leenman?
Hij moet in zijn gebied doen waar hij zin in heeft.
Hij moet elke ochtend bijtijds opstaan.
Hij moet trouw beloven aan zijn leenheer en hem helpen bij het bestuur en in de oorlog.
Hij moet delen van zijn gebied doorlenen aan onderleenmannen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een goed voorbeeld van een leenstelsel?
De koning bestuurt zijn land helemaal in zijn eentje.
De koning heeft ministers die hem advies geven over het bestuur van zijn land.
De koning heeft niets te zeggen over het bestuur van zijn land.
De koning heeft zijn land in twintig stukken verdeeld. Ieder stuk wordt bestuurd door een vriend van hem.
Deze slide heeft geen instructies
Leenstelsel is hetzelfde als hofstelsel.
waar
niet waar
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een domein?
Kasteel van de leenheer
Land waar de leenmannen wonen, vlakbij het grote huis van de leenheer.
Al het gebied van Karel de Grote
Landgoed dat wordt bewerkt volgens het hofstelsel.
Deze slide heeft geen instructies
Alles wat de domein nodig had werd daar ook gemaakt. Hoe heet dit?
Zelfvoorzienend
Zelfstandig
Herendiensten
Een domein
Deze slide heeft geen instructies
Zet in chronologische volgorde (op volgorde van tijd)
1
2
3
Boeren zoeken bescherming bij landheren
Val van het West-Romeinse Rijk
Het hofstelsel ontstaat
Deze slide heeft geen instructies
Wie woonde waar op het domein?
Deze slide heeft geen instructies
Een horige:
Boeren die horen bij een domein, zijn gebonden aan de grond van de heer. Verkoopt de heer de grond of geeft hij dit weg dan horen de horigen daar ook bij!
Een horige mag niet:
- zonder toestemming het domein verlaten.
- trouwen zonder toestemming van de heer.
Deze slide heeft geen instructies
Een gevluchte horige was na een jaar en een dag een vrije boer (als hij/zij niet gepakt was).
Deze slide heeft geen instructies
Welke rechten en plichten hadden horigen?
Rechten van de horigen
Plichten van de horigen
Bier brouwen
Herendiensten
Hout hakken
Wegen aanleggen
Bescherming ontvangen
Belasting betalen
Deze slide heeft geen instructies
Leenstelsel
Hofstelsel
Horigen
Domein
Economie
Politiek
Leenheer
Trouw/macht
Autarkisch
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
Deze slide heeft geen instructies
