2.3 Hoe ver mogen politie en justitie gaan?

1 / 17
volgende
Slide 1: Video
MaatschappijleerMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

In deze les zitten 17 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 3 videos.

time-iconLesduur is: 50 min

Onderdelen in deze les

0

Slide 1 - Video

Hoe ver mag de politie gaan?
Hoofdtaken politie:
1. Ordehandhaving
2. Opsporing
3. Hulpverlening
Bevoegdheden politie (gebonden aan strenge regels):
1. Samen met het leger heeft de politie het geweldsmonopolie
2. Recht om iemand staande te houden (vragen naar persoonsgegevens/verblijfplaats). Iedereen vanaf 14 moet zich kunnen identificeren (identificatieplicht sinds 2005) tenzij een goede reden!
3. Arresteren (aanhouden), verhoren, fouilleren, opsluiting
4. Gebruik vuurwapen (hierna volgt altijd een onderzoek van de Rijksrecherche)


Slide 2 - Tekstslide

De verdachte
  • Moet meewerken aan het politieonderzoek (vingerafdrukken, soms DNA)
  • Heeft het recht om te zwijgen (lijkt tegenstrijdig met vorige punt)
  • Mag voordat het verhoor begint een advocaat spreken
  • Bij zware misdrijven (boven 6 jaar gevangenisstraf) mag de advocaat bij verhoor aanwezig zijn

Slide 3 - Tekstslide

DNA mag alleen worden afgenomen van mensen in hechtenis die verdacht worden van een misdrijf waar minstens 4 jaar gevangenisstraf voor staat, en dat met DNA zou kunnen worden opgespoord en opgelost.....De praktijk blijkt anders!

Slide 4 - Tekstslide

0

Slide 5 - Video

Het Openbaar Ministerie (OM)
OvJ (Officier van Justitie):
  • leidt het politieonderzoek (ook wel: opsporingsonderzoek). Hij/zij beslist welke bevoegdheden gebruikt mogen worden (afluisteren, infiltreren, huiszoeking, bankgegevens, arrestatie in woning, preventief fouilleren)
  • De OvJ beoordeelt of agenten en rechercheurs zich aan de regels hebben gehouden a.d.h.v. het proces-verbaal of eventueel verder onderzoek (b.v. bij geweld door politie of aangifte door burger).
  • Beslist zelf of iemand strafrechtelijk wordt vervolgd of niet (opportuniteitsbeginsel). 
  • Seponeren (afzien van vervolging): technisch sepot (gebrek bewijs of niet strafbaar feit) of beleidssepot (wel bewijs maar te klein vergrijp of schade is al vergoed)
  • Het gerechtshof kan OM alsnog verplichten tot vervolging over te gaan.

Slide 6 - Tekstslide

Slide 7 - Video

Het Openbaar Ministerie (OM)
OvJ (Officier van Justitie):
  • Kan bepaalde verdachten zelf straffen . Sinds 2008 kan de OvJ verdachten van 'lichte zaken' ook zelf straffen (de OM-afdoening). Geen vrijheidsstraffen maar wel geldboetes of taakstraffen. Verdachte kan eventueel verzet aantekenen (alsnog naar rechter).
  • Zorgt bij OM-afdoening voor de uitvoering van het vonnis

Slide 8 - Tekstslide

Machtsevenwicht
Het OM met vervolgingsmonopolie wordt ook beperkt in haar macht:
  • Bij seponeren kan een speciale procedure toch zorgen voor vervolging
  • Bij een OM-afdoening kan een verdachte verzet aantekenen en komt er alsnog een zaak
  • Als OM onterecht toestemming heeft gegeven voor bepaalde opsporingsmethode kan dit als 'onrechtmatig' worden gezien
  • Buiten het strafrecht controle door media en Nationale Ombudsman
  • Indirecte invloed burgers bij verkiezingen over aanpak criminaliteit

Slide 9 - Tekstslide

Leg uit wie in NL het geweldsmonopolie heeft, en wat dat betekent

Slide 10 - Open vraag

Welke zin is niet juist?
A
Het is niet wenselijk dat er kritische reportages over de politie in de media verschijnen
B
De media moeten burgers kritisch informeren over politie en justitie.
C
Kritische reportages over politie en justitie passen bij de rechtsstaat.
D
De media heeft een belangrijke controlefunctie wat betreft politieoptreden!

Slide 11 - Quizvraag

Noem 3 bevoegdheden die de politie tegenover een verdachte kan gebruiken

Slide 12 - Open vraag

Mag de politie deze bevoegdheden willekeurig inzetten?

Slide 13 - Open vraag

Welke 3 taken heeft de OvJ?

Slide 14 - Open vraag

Noteer 3 zaken waardoor de macht van het OM ingeperkt wordt

Slide 15 - Open vraag

Wat betekent seponeren? Welke 2 varianten van sepot (seponeren) kun je noemen? Leg ze uit.

Slide 16 - Open vraag

Wat past bij het opportuniteitsbeginsel?
A
De OvJ vervolgd iedereen die verdacht is
B
De OvJ wordt vaak gedwongen af te zien van vervolging
C
De OvJ beslist zelf of hij of zij iemand vervolgd
D
De rechter dwingt de OvJ tot vervolging

Slide 17 - Quizvraag