Mediawijsheid

Hoe ver kan politie en justitie gaan??
1 / 23
volgende
Slide 1: Tekstslide

In deze les zitten 23 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 4 videos.

Onderdelen in deze les

Hoe ver kan politie en justitie gaan??

Slide 1 - Tekstslide

Wat gaan we vandaag doen?
  1. Hoe ver kan politie en justitie  gaan? 
  2. Wat is de rol van de politie binnen de Nederlandse maatschappij?
  3. Wat zijn jouw rechten bij aanhouding? 
  4. Hoe werkt het jeugdstrafrecht?
  5. Afsluiting 

Slide 2 - Tekstslide

Wat is geweldsmonopolie, en wie heeft dat wat dat in Nederland

Slide 3 - Open vraag

Hoever de staat mag gaan bij gebruik van geweld? 
In Nederland heeft de overheid het alleenrecht om geweld te gebruiken. Het staat niet in de Grondwet omdat het niet zozeer een grondrecht van burgers of overheid is,
maar eerder een principiële keuze. 

            Bekijk de video


Kijkvraag 
Hoever mag de staat gaan bij gebruik van geweld? 

Slide 4 - Tekstslide

Slide 5 - Link

Hoe ver mag de politie gaan?
Hoofdtaken politie:
1. Ordehandhaving
2. Opsporing
3. Hulpverlening
Bevoegdheden politie (gebonden aan strenge regels):
1. Samen met het leger heeft de politie het geweldsmonopolie
2. Recht om iemand staande te houden (vragen naar persoonsgegevens/verblijfplaats). Iedereen vanaf 14 moet zich kunnen identificeren (identificatieplicht sinds 2005) tenzij een goede reden!
3. Arresteren (aanhouden), verhoren, fouilleren, opsluiting
4. Gebruik vuurwapen (hierna volgt altijd een onderzoek van de Rijksrecherche)


Slide 6 - Tekstslide

Mag de politie deze bevoegdheden willekeurig inzetten? Bijvoorbeeld, als een politieagent ten onrechte geweld tegen je gebruikt, mag je jezelf dan verdedigen?

Slide 7 - Open vraag

De verdachte
  • Moet meewerken aan het politieonderzoek (vingerafdrukken, soms DNA)
  • Heeft het recht om te zwijgen (lijkt tegenstrijdig met vorige punt)
  • Mag voordat het verhoor begint een advocaat spreken
  • Bij zware misdrijven (boven 6 jaar gevangenisstraf) mag de advocaat bij verhoor aanwezig zijn

Slide 8 - Tekstslide

0

Slide 9 - Video

Welke 3 taken heeft de OvJ?

Slide 10 - Open vraag

Het Openbaar Ministerie (OM)
OvJ (Officier van Justitie):
  • leidt het politieonderzoek (ook wel: opsporingsonderzoek). Hij/zij beslist welke bevoegdheden gebruikt mogen worden (afluisteren, infiltreren, huiszoeking, bankgegevens, arrestatie in woning, preventief fouilleren)
  • De OvJ beoordeelt of agenten en rechercheurs zich aan de regels hebben gehouden a.d.h.v. het proces-verbaal of eventueel verder onderzoek (b.v. bij geweld door politie of aangifte door burger).
  • Beslist zelf of iemand strafrechtelijk wordt vervolgd of niet (opportuniteitsbeginsel). 
  • Seponeren (afzien van vervolging): technisch sepot (gebrek bewijs of niet strafbaar feit) of beleidssepot (wel bewijs maar te klein vergrijp of schade is al vergoed)
  • Het gerechtshof kan OM alsnog verplichten tot vervolging over te gaan.

Slide 11 - Tekstslide

Het Openbaar Ministerie (OM)
OvJ (Officier van Justitie):
  • Kan bepaalde verdachten zelf straffen . Sinds 2008 kan de OvJ verdachten van 'lichte zaken' ook zelf straffen (de OM-afdoening). Geen vrijheidsstraffen maar wel geldboetes of taakstraffen. Verdachte kan eventueel verzet aantekenen (alsnog naar rechter).
  • Zorgt bij OM-afdoening voor de uitvoering van het vonnis

Slide 12 - Tekstslide

Wat betekent seponeren? Welke 2 varianten van sepot (seponeren) kun je noemen? Leg ze uit.

Slide 13 - Open vraag

Machtsevenwicht
Het OM met vervolgingsmonopolie wordt ook beperkt in haar macht:
  • Bij seponeren kan een speciale procedure toch zorgen voor vervolging
  • Bij een OM-afdoening kan een verdachte verzet aantekenen en komt er alsnog een zaak
  • Als OM onterecht toestemming heeft gegeven voor bepaalde opsporingsmethode kan dit als 'onrechtmatig' worden gezien
  • Buiten het strafrecht controle door media en Nationale Ombudsman
  • Indirecte invloed burgers bij verkiezingen over aanpak criminaliteit

Slide 14 - Tekstslide

Noteer 3 zaken waardoor de macht van het OM ingeperkt wordt

Slide 15 - Open vraag

Slide 16 - Video

Welke zin is niet juist?
A
Het is niet wenselijk dat er kritische reportages over de politie in de media verschijnen
B
De media moeten burgers kritisch informeren over politie en justitie.
C
Kritische reportages over politie en justitie passen bij de rechtsstaat.
D
De media heeft een belangrijke controlefunctie wat betreft politieoptreden!

Slide 17 - Quizvraag

Wat past bij het opportuniteitsbeginsel?
A
De OvJ vervolgd iedereen die verdacht is
B
De OvJ wordt vaak gedwongen af te zien van vervolging
C
De OvJ beslist zelf of hij of zij iemand vervolgd
D
De rechter dwingt de OvJ tot vervolging

Slide 18 - Quizvraag

Bekijk het filmpje 
Wat denk jij? Past rechter jeugdstrafrecht toe in zaak Carlo Heuvelman? 

Slide 19 - Tekstslide

Slide 20 - Video

Slide 21 - Link

DNA mag alleen worden afgenomen van mensen in hechtenis die verdacht worden van een misdrijf waar minstens 4 jaar gevangenisstraf voor staat, en dat met DNA zou kunnen worden opgespoord en opgelost.....De praktijk blijkt anders!

Slide 22 - Tekstslide

0

Slide 23 - Video