De wereld na 1945

De wereld na 1945

PTA hoofdstuk 5 en de syllabus

1 / 35
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 4

In deze les zitten 35 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

De wereld na 1945

PTA hoofdstuk 5 en de syllabus

Lesstof PTA 3

Hoofdstuk 5

  1. De Koude Oorlog

  2. Het einde van de Koude Oorlog

  3. Nederland na 1945

  4. Internationale samenwerking

  5. De wereld vanaf 1990



Nieuwe jaartallen

  • 1945: Begin van de Koude Oorlog ​

  • 1945: Marshall plan ​

  • 1948-1949: Blokkade van Berlijn ​

  • 1948-1949: Luchtbrug ​

  • 1949: Oprichting DDR en BRD ​

  • 1949: Oprichting van de NAVO ​

  • 1953: Stalin overleden, chroesjtsjov nieuwe leider

  • 1956: Hongaarde Opstand ​

​

  • 1961: Bouw Berlijnse Muur ​

  • 1962: Cuba Crisis ​

  • 1968: Praagse Lente ​

  • 1985: Nieuwe leider SU : Gorbatsjov ​

  • 1989: Val van de Berlijnse muur ​

  • 1991: uiteenvallen van de SU. ​

  • 1991: Einde van de Koude Oorlog ​

Leerdoel:

Je kunt een beschrijving geven hoe Europa kort na 1945 in twee delen werd "verdeeld".


Je kunt uitleggen wat er bij het Oostblok hoort en ook bij het Westen.


Geallieerden / het Rode leger

Na de Tweede Wereldoorlog werd Europa verdeeld in twee (eigenlijk vier) invloedssferen: de Sovjet-Unie controleerde Oost-Europa, terwijl de Verenigde Staten en westerse geallieerden invloed uitoefenden op West-Europa.


Deze verdeling ontstond doordat beide machten de bevrijde gebieden onder hun invloed hielden.

Het Oostblok

Het Oostblok bestond uit Oost-Europese landen die onder invloed van de communistische Sovjet-Unie stonden. Deze landen werden dictaturen, waar alleen de communistische partij de macht had en kritiek verboden was.


Ze hadden een planeconomie, geleid door de overheid, zonder concurrentie. Deze landen, satellietstaten genoemd, waren volledig afhankelijk van de Sovjet-Unie.


Enkele voorbeelden van de satellietstaten: Polen, Oost-Duitsland, Tsjechoslowakije en Hongarije.

Aantekening 5.1 deel A


IJzeren Gordijn

Het IJzeren Gordijn was een zwaarbewaakte grens die Europa in tweeën deelde: het kapitalistische Westblok en het communistische Oostblok.


Vrij reizen werd hierdoor onmogelijk. Deze grens symboliseerde de Koude Oorlog (1945-1989), een periode van vijandschap zonder directe oorlog tussen de twee blokken.

Aantekening 5.1 deel A

Europa werd na 1945 verdeeld in een Westblok en Oostblok. De Sovjet-Unie bevrijdde Oost-Europa en hielp daar communistische regimes aan de macht, terwijl de Verenigde Staten en hun bondgenoten West-Europa bevrijdden en democratische regeringen steunden.


Ideologische verschillen, zoals communisme met een planeconomie in het Oosten en kapitalisme met een vrijemarkteconomie in het Westen, zorgden voor een blijvende scheiding.


Deze verdeeldheid leidde tot de vorming van het Oostblok onder Sovjetcontrole en het Westblok onder Amerikaanse invloed.

Wat is het ijzeren gordijn?

A

Symbolische grens van de Koude Oorlog

B

Een type trein

C

Scheiding tussen Oost en West

D

Een modeverschijnsel uit de jaren '80

Wat was een gevolg van het ijzeren gordijn?

A

Verhoogde spanningen tussen landen

B

Verminderde militaire uitgaven voor iedereen

C

Vereinigde Europa

D

Verdeelde Europa in twee blokken

??

??

Leerdoel:

Je kunt de oorzaken en gevolgen noemen van de Blokkade van Berlijn.


Je weet wat er besproken in bij de conferentie van Jalta en Potsdam.


Je weet wie daarbij aanwezig waren.

Duitsland verdeeld

  1. Onenigheid over Duitsland: De geallieerden waren het niet eens over de toekomst van Duitsland na de Tweede Wereldoorlog.

  2. Kapitalisme vs. Communisme: De Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk wilden Duitsland kapitalistisch maken, terwijl de Sovjet-Unie het communistisch wilde maken.

  3. Verdeling van Duitsland: Duitsland en Berlijn werden na de Duitse overgave verdeeld tussen de westerse geallieerden (VS, VK, Frankrijk) en de Sovjet-Unie.

  4. Gezamenlijk bestuur: De geallieerden zouden belangrijke besluiten samen nemen, maar de invloedssferen waren verdeeld.

Berlijn afgesloten

  1. Invoering van de nieuwe munt: De westerse landen voerden in 1948 een nieuwe munt in in hun deel van Duitsland om de economie te herstellen.

  2. Blokkade van Berlijn: Stalin sloot alle toegangswegen naar West-Berlijn af en stopte de aanvoer van voedsel en kolen, omdat hij vond dat de westerse maatregel in strijd was met eerdere afspraken.

  3. Doel van Stalin: Stalin hoopte dat de Verenigde Staten West-Berlijn zouden opgeven door de blokkade, maar dat gebeurde niet.

  4. Luchtbrug van de VS: De Verenigde Staten stuurden vliegtuigen met voorraden naar West-Berlijn om de bevolking te ondersteunen.

  5. Einde van de blokkade: Stalin hief de blokkade in 1949 op, zonder zijn doel te bereiken.

Gevolgen van de blokkade

De belangrijkste gevolgen van de Blokkade van Berlijn zijn:



  1. Verdeling van Duitsland:

  2. Oprichting van de NAVO:

  3. Oprichting van het Warschaupact:

Aantekening 5.1 deel B

Oorzaken van de Blokkade van Berlijn (1948):

  • De westerse landen voerden in 1948 een nieuwe munt in in hun deel van Duitsland, wat Stalin als een schending van afspraken beschouwde.

  • Stalin wilde West-Berlijn onder druk zetten om het kapitalistische systeem op te geven.


Gevolgen van de Blokkade:

  • Duitsland werd in 1949 verdeeld in twee landen: de BRD (West-Duitsland) en de DDR (Oost-Duitsland).

  • In 1949 richtten de VS, Canada en West-Europa de NAVO op als militair bondgenootschap.

  • De Sovjet-Unie richtte in 1955 het Warschaupact op met de Oostbloklanden.

Aantekening 5.1 deel B

Hoeveel dagen duurde de blokkade van Berlijn?

A

200 dagen

B

327 dagen

C

450 dagen

D

Bijna een jaar

Leerdoel

Je kunt uitleggen waarom bij mensen in het Oostblok meer onvrede was dan bij mensen in het Westblok, en welke gevolgen dit had.


Je weet wat de het verschil is tussen het IJzeren Gordijn, Blokkade van Berlijn en de Berlijnse Muur.


Je weet wat een braindrain is.



Marshallplan

Doel: herstel economie

Landen: Westerse landen

Gevolg: snelle wederopbouw


Ook bedoeld tegen: het communisme, ze wilde het communisme indammen.


--> Trumandoctrine

Opstanden in het Oosten

Nieuwe reeks jaartallen

  • 1945: Oprichting Benelux ​

  • 1945: Oprichting VN ​

  • 1952: Oprichting EGKS​

  • 1957: Oprichting EEG ​

  • 1962: Oprichting EG

  • 1982: Polder model ​

  • 1983: Sociale grondrechten opgenomen in de grondwet

  • 1989: Communistische regiems in Oost-Europa vallen

  • 1990: Duitse hereniging

  • 1991: Uiteenvallen Sovjet-Unie​

  • 1991-2001: Joegoslavische burgeroorlog ​

  • 1995: Massamoord Srebrenica ​

  • 1993: Oprichting Europese Unie

  • 11 september 2001: Aanslag Al Qaida ​

  • 2002 : Invoering van de Euro ​

  • Mei 2002: Moord op Pim Fortyn

5.2 Deel A

Angst voor een atoomoorlog


  • Wederzijdse afschrikking

  • Massavernietiging

  • Demonstraties

Cubacrisis 1962

  1. Achtergrond: In 1959 werd Cuba communistisch onder Fidel Castro. De VS was hier tegen.

  2. Ontdekking: In 1962 ontdekten de VS dat de Sovjet-Unie kernraketten op Cuba plaatste.

  3. Blokkade: De VS stelde een zeeblokkade in om meer raketten tegen te houden.

  4. Spanning: De dreiging van een kernoorlog was groot, de hele wereld keek gespannen toe.

  5. Oplossing: De Sovjet-Unie haalde de raketten weg in ruil voor een Amerikaanse belofte om Cuba niet aan te vallen en raketten uit Turkije te verwijderen.


Oost-Europa

Nieuwe problemen:


  • geld alleen bij de rijken

  • landen werden kapitalistisch maar de industrie en landbouw waren verouderd

  • Westerse landen produceerde goedkoper waardoor er vele in het oosten hun baan kwijt raakte

5.2 deel B

Hervorming van Gorbatsjov

Binnenlands

  • Perestrojka

  • Glasnost

  • Democratischer


Buitenlands

  • Ontwapening

  • Geen militaire hulp (Warschaupact)

Waarom?

  • Grote economische problemen

  • Achteruitgang fabrieken

  • Niet mee kunnen doen met de wapenwedloop

5.2 deel C

De val van de muur

De eis om:

  • meer vrijheid

  • vrije verkiezingen

  • vrij kunnen reizen


--> augustus 1989

Uiteenvallen SU

  • hervorming van de economie leidde tot groeiende tekorten en stijgende prijzen.

    • hierdoor nog maar weinig steun voor Gorbatsjov

  • 1990 en 1991 verklaarde verschillende gebieden zich onafhankelijk. Hierdoor viel de Sovjet-Unie uit elkaar.

Afkortingen

  • NAVO : Noord-Atlantische Verdrag Organisatie ​

  • VN : Verenigde Naties ​

  • EGKS : Europese gemeenschap van kolen en staal ​

  • EEG: Europese Economische Gemeenschap ​

  • EG: Europese Gemeenschap

  • EU : Europese Unie​

  • BRD : Bondsrepubliek Duitsland ​

  • DDR : Duitse Democratische Republiek ​