Lesdag 2 les 2 &3 DJJ & VIS
Onderzoek & Techniek
Lesdag 2 les 2 &3 DJJ & VIS
Onderzoek & Techniek
Terugblik les 1 van vandaag
Wat ga jij onderzoeken & waarom?
Hoofdvraag?
Je hoofdvraag is de kern van je onderzoek. Je onderzoek gaat antwoord geven op deze vraag.
Je moet echt op onderzoek uit om het antwoord te vinden (het geen simpele Google-of andere AI-vraag).
Er zit een actie of een gevolg in de vraag (bijv. "invloed op", "verbeteren van", "verschil tussen")
Soort hoofdvragen
De Vergelijkende Vraag: "Wat is het effect van [Factor A] ten opzichte van [Factor B] op [Resultaat] bij [Diersoort]?"
De Adviserende Vraag: "Hoe kan een veehouder door middel van [Maatregel] de [Gezondheid/Productie] verbeteren van [Diergroep]?"
De Analyserende Vraag: "In hoeverre beïnvloedt [Huisvestingsaspect] het natuurlijke gedrag van [Diersoort]?"
Nog meer voorbeelden
In hoeverre hebben stresshormonen invloed op de zichtbaarheid van de bronst bij melkvee in een grupstal?
Welke aanpassingen in de stalinrichting zijn noodzakelijk voor een varkenshouder om te voldoen aan de welzijnseisen van 2030?
Hoe beïnvloedt de bodemstructuur van zandgrond de opname van stikstof uit organische mest bij de teelt van snijmaïs?
Hoe beïnvloedt het dagelijks schoonmaken van ligboxen het gebruik ervan door koeien?
Vraag 1: Wat is het belangrijkste kenmerk van een hoofdvraag op mbo-niveau 3 & 4?
De vraag kan simpelweg met 'ja' of 'nee' beantwoord worden.
De vraag nodigt uit tot analyse en advies in plaats van alleen het opsommen van feiten.
De vraag is zo kort mogelijk zodat de student snel klaar is.
De vraag gaat over zoveel mogelijk verschillende diersoorten tegelijk.
Vraag 2: (Thema: Hormonen)
Welke van de onderstaande vragen is de sterkste hoofdvraag?
Welke hormonen spelen een rol bij de voortplanting van een koe?
Welke invloed hebben stresshormonen op de zichtbaarheid van de bronst bij melkvee in een grupstal?
Vinden koeien hormonen fijn?
Hoe werkt de hormoonhuishouding van een varken?
Vraag 3: (Thema: Welzijn)
Waarom is "Wat is Dierwelzijn 2030?" GEEN goede hoofdvraag?
Omdat 2030 nog te ver in de toekomst ligt.
Omdat de vraag te specifiek is.
Omdat dierwelzijn niet belangrijk is voor een veehouder.
Omdat het antwoord simpel op te zoeken is in beleidsstukken en er geen eigen onderzoek/analyse nodig is.
Vraag 4: De Deelvragen (Thema: Voeding)
Hoofdvraag: "Op welke wijze kan het rantsoen van vleesvarkens worden aangepast om de ammoniakuitstoot te verlagen?"
1. Wat is de huidige uitstoot op het bedrijf? 2. Welke stoffen in het voer zorgen voor ammoniak? 3. Welke aanpassingen in het eiwitgehalte zijn mogelijk?
1. Hoeveel varkens zijn er in Nederland? 2. Wat is ammoniak? 3. Is ammoniak slecht voor de natuur
. 1. Waarom kiest de boer voor varkens? 2. Wat kost een stal? 3. Hoe werkt een luchtwasser?
Vraag 5 (Thema: Klimaat)
Hoofdvraag: "Hoe kan hittestress bij melkvee worden beperkt door aanpassingen in het stalklimaat?" Welke vraag is GEEN goede deelvraag voor dit onderzoek?
A. Bij welke temperatuur en luchtvochtigheid begint hittestress bij een koe?
Wat is het effect van waterverneveling op de melkproductie tijdens een hittegolf?
C. Welke technische systemen (zoals ventilatoren) zijn momenteel beschikbaar?
B. Welke invloed heeft de bodemprijs in de polder op de bouw van een nieuwe stal?
Vraag 6: Wat is de hoofdvraag? (Thema: Bio-security)
Hieronder staan vier goede vragen. Welke is de hoofdvraag?
Welke looplijnen worden er momenteel gehanteerd door de verzorgers op het bedrijf?
Welke protocollen voor hygiënesluizen zijn het meest effectief volgens de literatuur?
Op welke wijze kan de bio-security op een vleesvarkensbedrijf worden geoptimaliseerd om de insleep van PRRS te minimaliseren?
Wat zijn de kritieke infectiepunten in de huidige stalindeling?
Vraag 7 Een student doet onderzoek naar de hygiëne en het voorkomen van insleep van ziektes op een varkensbedrijf. Hieronder staan vier goede, relevante onderzoeksvragen.
Opdracht: Welke van deze vier is de hoofdvraag?
Welke looplijnen worden er momenteel gehanteerd door de verzorgers en bezoekers op het bedrijf
Wat zijn de kritieke infectiepunten in de huidige stalindeling en de vuil-schoon weg?
Welke protocollen voor ongediertebestrijding en hygiënesluizen zijn het meest effectief volgens de huidige literatuur?
Op welke wijze kan de bio-security op een vleesvarkensbedrijf worden geoptimaliseerd om de insleep van PRRS te minimaliseren?
Vraag 8 Een student heeft de volgende drie onderzoekspunten opgeschreven:
Wat zijn de kenmerken van het Belgisch Blauwe ras?
Wat is het gemiddelde geboortegewicht van kruisling-kalveren (Holstein x Belgisch Blauw)?
Hoe ervaren melkveehouders het verloop van de geboortes bij deze kruislingen?
wat is een logische hoofdvraag?
Waarom zijn Belgisch Blauwe koeien zo gespierd?
Welk ras is het beste voor de vleesveehouderij in 2026?
In hoeverre is het gebruik van Belgisch Blauw als kruisingspartner op melkvee rendabel en veilig voor de koe?
Checklist onderzoeksvragen
"Hoe" :Begint mijn vraag met "Hoe...", "Op welke wijze..." of "In hoeverre..."?
Afbakening: Heb ik een specifieke diersoort en een specifiek onderwerp (bijv. levensfase, stalsysteem of bodemtype) genoemd?
Deelvragen: Heb ik minstens 3 deelvragen die samen precies het antwoord geven op mijn hoofdvraag?
Open vraag Kan ik mijn hoofdvraag beantwoorden met alleen 'ja' of 'nee'? Dan moet ik hem aanpassen!
Praktijkbelang: Als ik dit onderzoek aan een veehouder laat zien, heeft hij dan
een bruikbaar advies of nieuwe inzichten?
Terugblik les 2 van vandaag
Onderwerp SMART & VARKEN
Voordat we de onderzoeksvragen gaan verfijnen, moeten we weten of je onderwerp scherp genoeg is. Een goede hoofdvraag in de veehouderij voldoet aan de varkens-methode (niet officieel, gewoon net verzonnen):
Verkennend: Nodigt uit tot onderzoek (niet alleen 'ja' of 'nee').
Afbakening: Welke diersoort? Welke levensfase? Welk type stal?
Relevant: Is het belangrijk voor de sector, het welzijn of de portemonnee?
Kwaliteit: Is het op niveau 4 (dus ook een beetje 'waarom' en 'hoe', niet alleen 'wat')?
Van onderwerp naar hoofdvraag
Nu gaan we je onderwerp kleiner maken. Doorloop deze stappen:
Kies je diersoort: (Bijv. Melkvee, vleesvarkens, geiten).
Kies je focus: (Bijv. Voortplanting, economie, welzijn, techniek, gezondheid).
Kies het probleem: Wat gaat er nu vaak mis of wat kan beter?
Voorbeeld:
Breed onderwerp: Oorzaken van ziektes.
1.Melkvee -> 2 Kalveropfok -> 3 Diarree-veroorzakers -> Hygiëne-protocol.
Feedback
Kijk nu bij je buurman of buurvrouw. Wissel je hoofdvraag uit en check of je de volgende drie vragen met "JA" kunt beantwoorden:
Is het duidelijk over welke diersoort, levensfase, bodemsoort, stalsoort .. het gaat?
Moet je echt op onderzoek uit om het antwoord te vinden (is het geen simpele Google-vraag)?
Zit er een actie of een gevolg in de vraag (bijv. "invloed op", "verbeteren van", "verschil tussen")?
Checklist onderzoeksvragen
"Hoe" :Begint mijn vraag met "Hoe...", "Op welke wijze..." of "In hoeverre..."?
Afbakening: Heb ik een specifieke diersoort en een specifiek onderwerp (bijv. levensfase, stalsysteem of bodemtype) genoemd?
Deelvragen: Heb ik minstens 3 deelvragen die samen precies het antwoord geven op mijn hoofdvraag?
Open vraag Kan ik mijn hoofdvraag beantwoorden met alleen 'ja' of 'nee'? Dan moet ik hem aanpassen!
Praktijkbelang: Als ik dit onderzoek aan een veehouder laat zien, heeft hij dan
een bruikbaar advies of nieuwe inzichten?
Ik ben opgeschoten met mijn onderzoeksvragen:
Poll - emoji