4K-Maatschappijleer Leefwijzer 3.3 3.4 3.5

• newEditor
• Maatschappijleer
• Middelbare school
• vmbo k
• Leerjaar 4

3.3 Overheid en inkomen

Heb je een betaalde bijbaan?

A

Ja

B

Nee

Leerdoel van deze les

• Aan het einde van deze les kun je uitleggen wat sociale wetten zijn en waarom ze belangrijk zijn in Nederland.

• Ook begrijp je het belang van het minimumloon, kun je het begrip vergrijzing beschrijven en herken je het welzijnsdilemma.

Wat zijn sociale wetten?

Sociale wetten beschermen werknemers als er iets misgaat, zoals bij ziekte, arbeidsongeschiktheid of werkloosheid. Voorbeelden zijn de WIA en de WW. Premies hiervoor betaal je via je werkgever.

Is één van je ouders wel eens langer dan één week ziek thuis geweest?

A

Ja

B

Nee

Het minimumloon in Nederland

De overheid bepaalt het minimumloon, zodat iedereen genoeg verdient voor de basisbehoeften. Het minimumloon voorkomt dat werkgevers te weinig betalen.

Wat verdien je netto per uur?

AOW en vergrijzing

Vergrijzing

Het aandeel ouderen groeit, waardoor meer AOW nodig is en toekomstige uitdagingen ontstaan voor de samenleving.

AOW: Ouderdomspensioen

Iedereen van 67 jaar of ouder ontvangt AOW. Dit wordt gefinancierd door alle werkenden via premies en belastingen.

Moeten ouderen meer zelf betalen zodat jullie straks minder belasting betalen?

1

Ja

2

Nee

3.4 Dagelijks werk

Werken, vrijwilligerswerk en barmhartigheid

Niet iedereen heeft een hoge maatschappelijke positie. Vrijwilligerswerk en barmhartigheid zijn belangrijk: mensen helpen elkaar, ook zonder betaling.

Vrijwilligerswerk, doe je wel eens iets voor een ander zonder daarvoor geld te krijgen?

1

Ja

2

Nee

3.5 Arm en rijk

Sociale ongelijkheid

Verschillen in inkomen en macht zorgen voor verschillen in kansen. Dit heet sociale ongelijkheid en heeft veel invloed op het dagelijks leven.

Welke auto vind je het mooist?

A

Deze

B

Deze

Welke auto zul je waarschijnlijk later kunnen kopen?

A

Deze

B

Deze

Welzijnsdilemma: eigen verantwoordelijkheid of solidariteit?

De overheid helpt waar nodig, maar verwacht ook eigen inzet van burgers. Dit leidt tot discussie: hoeveel moet de overheid zorgen, hoeveel de burger zelf?