Groepsdynamica

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 3

Deze week...

Groepsdynamica

Lesdoelen

Na deze les kun jij:

• uitleggen wat groepsdynamica is en hoe dit zichtbaar is in kleine groepen zorgvragers;

• uitleggen wat jouw eigen rol is als verzorgende IG of verpleegkundige bij groepsactiviteiten
• een korte, haalbare groepsactiviteit bedenken die past bij de doelgroep (ouderen of mensen met een verstandelijke beperking)
• een plan van aanpak maken voor het begeleiden van een groepsactiviteit;

Wat is een groep?

Een groep is een verzameling van 2 of meer personen die met elkaar omgaan. 

Dit kan zijn omdat zij zich met elkaar identificeren of omdat zij een gezamenlijk doel hebben.

Van welke groepen ben jij een onderdeel?

Groepscohesie

Aantrekkingskracht tussen de groepsleden onderling.

Saamhorigheid

Groepsdynamica

is de term voor het gedrag en de psychologische processen die plaats vinden binnen een sociale groep

Groepsvorming uitgelegd: fasen van Tuckman

1 Vormfase: In de vormfase moet de groep nog gevormd worden. Er is nog geen groepsgevoel. Rollen en posities zijn nog niet ingenomen en de groepsleden nemen een afwachtende houding aan. 

2 Stormfase: In de stormfase proberen de groepsleden een positie in te nemen. Dit leidt vaak tot onderlinge strijd. Groepsleden hebben kritiek op de ideeën van anderen, vormen groepjes met mensen die dezelfde ideeën hebben en ervaren vijandigheid in de groep.

3 Normfase: In de normfase komen de groepsleden dichter tot elkaar. Ze bepalen de regels van het samenwerken en teamdoelen worden gedeeld en vastgelegd. In deze fase ervaren de groepsleden een wij-gevoel en is het voor iedereen duidelijk wat de bedoeling is.

Groepsvorming uitgelegd: fasen van Tuckman

4 Prestatiefase: In de prestatiefase kun je spreken van een team. De leden van het team vullen elkaar aan. Er wordt samengewerkt aan het doel. Een team dat zich in deze fase bevindt, is in staat om zelfstandig te functioneren. 

5 Afscheidsfase:

De vijfde fase is de afscheidsfase. Als de teamdoelen bereikt zijn, wordt het team opgeheven. Groepsleden trekken zich terug en zijn uiteindelijk onafhankelijk van de groep.

Opdracht

Het snelste vliegtuig...

Wat zijn Belbin rollen?

Belbin beschrijft verschillende rollen die mensen in een groep kunnen aannemen

Een rol is geen functie, maar een manier van meedoen

Iedereen heeft sterke kanten en aandachtspunten

Deze rollen ontstaan vanzelf in een groep

Belbinrollen bij ouderen

Tijdens een groepsactiviteit zie je bijvoorbeeld:

• iemand die graag praat of het woord neemt
• iemand die helpt of ondersteunt
• iemand die liever luistert of observeert
• iemand die rust brengt
• iemand die juist kritisch of terughoudend is

➡️ Al dit gedrag hoort bij een groep.

Waarom is dat belangrijk in de zorg?

Verschillen in gedrag kunnen invloed hebben op:

• de sfeer
• het meedoen
• de veiligheid

Te veel drukte of juist te weinig actie kan onrust geven

Begrip voor verschillen maakt begeleiden makkelijker

Wat betekent dit voor jou als student?

Je observeert hoe ouderen meedoen in de groep

Je accepteert dat niet iedereen hetzelfde meedoet

Je stimuleert waar nodig, maar dwingt niet

Je helpt de groep in balans te blijven

➡️ Zo zorg je voor een fijne en veilige groepsactiviteit.

Overzicht behouden

Wat speelt er in de groep ? Wat doe ik als verzorgende/verpleegkundige ?

Grijp ik op de juiste manier in ?

Tips: 

Hanteer duidelijke afspraken

Aandacht op positief gedrag

Houd ogen en oren open

Snel schakelen (opmerken/ handelen) 

Aan de slag!

• Je werkt de opdracht uit in een klein groepje studenten dat met dezelfde doelgroep werkt op de BPV-plek. (inspiratie op its learning)

• Je bedenkt samen een korte groepsactiviteit:
  

- makkelijk uitvoerbaar

- weinig materiaal

- geschikt voor een klein groepje

- passend bij de doelgroep, wensen en mogelijkheden

Daarna werk je de activiteit uit in het activiteitenplan. Een leeg format voor het activiteitenplan is toegevoegd op deze pagina. Dit format kun je ook gebruiken voor je digibib opdracht.