De arbeidsmarkt
De arbeidsmarkt
Leerdoel van deze les
De leerlingen kunnen uitleggen welke partijen zorgen voor vraag en aanbod op de arbeidsmarkt.
Intro
Verschillende werknemers uit de VS, België en India.
Welke beroepen zie je uit welke landen?
p. 4
Duid de landen aan op de kaart
- Verenigde Staten blauw - België groen - India oranje of rood
p. 5
Level 1: Intro: motivatie voor het kiezen van werk
bv. De job wordt goed betaald.
De job biedt interessante niet-loongerelateerde voorwaarden.
Ze kan met haar vader meerijden.
Ze wil later in die onderneming werken.
p. 6
Level 1: Intro: motivatie voor het kiezen van werk
bv. Hij werkt graag met kinderen.
Hij wil later in de toeristische sector of in een basisschool aan de slag gaan.
Hij kan er nuttige ervaring opdoen.
p. 6
Level 1: Intro
Welke vakantiejob zou jij graag doen?
Hoeveel verdient zo'n vakantiejob denk je?
p. 7
Level 1:
Hoe komt een marktevenwicht op de arbeidsmarkt tot stand?
De goederen- en dienstenmarkt
versus
de arbeidsmarkt
p. 6
De arbeidsmarkt in de economische kringloop
Wat is de rol van bedrijven, gezinnen en de overheid in de arbeidsmarkt?
p. 7
Level 1: Intro - economische kringloop
Alle pijlen die vertrekken of toekomen bij arbeidsmarkt: zoek een voorbeeld.
Alleen
Duo
p. 7
s
m
s
Level 1: Intro - economische kringloop
p. 7
ARBEIDSMARKT:
VRAAG:
Bedrijven vragen arbeid.
AANBOD:
Gezinnen (mensen) bieden arbeid aan.
Explore 1: Hoe komt de vraag op de arbeidsmarkt tot stand?
Leerdoelen van deze les
De leerlingen kunnen verklaren waarom de vraag naar arbeid in sectoren zoals landbouw of toerisme schommelt door seizoensinvloeden.
De leerlingen kunnen uitleggen welke rol hulpkanalen zoals selectiebureaus, uitzendkantoren, de VDAB en headhunters spelen bij het invullen van de vraag naar arbeid.
Vraag naar arbeid: seizoenarbeiders - begrippen
Begrip
In eigen woorden
Voorbeeld
Tijdelijke tewerkstelling
Werk dat voor een korte tijd wordt aangeboden
Een job van 3 weken tijdens het festival
Piekperioden
Tijdstippen met meer werk dan normaal
December (kerstverkoop), zomer (horeca)
Seizoenspersoneel / seizoensarbeiders
Mensen die tijdelijk werken tijdens een bepaald seizoen
Fruitplukker in de herfst
Seizoensinvloeden
De invloed van het seizoen op de hoeveelheid werk
In de zomer meer toeristen → meer jobs
Arbeidsvraag
Hoeveel personeel bedrijven op dat moment zoeken
Horeca zoekt meer studenten in de zomer
p. 8
Versoepeling van de regels voor seizoensarbeid
a. Wie zoekt er werknemers?
de fruit en groentetelers
b. Wat zijn seizoenarbeiders?
Dat zijn werknemers voor sectoren waar de economische activiteit gedurende een korte periode (seizoen) plaatsvindt. De werknemers worden dus slechts tijdelijk aangenomen.
c. Ken je nog een andere sector met seizoenarbeid?
de toeristische sector (bv. wintersport), pretparken
p. 8
Versoepeling van de regels voor seizoensarbeid
d. Waarom trekt de fruit- en groenteteelt vooral werknemers uit het buitenland aan?
Het loon is naar Belgische normen niet zo hoog.
Niet iedereen wil dat type werk uitvoeren.
e. Waarom is een versoepeling van de regels voor seizoenarbeid een goede zaak?
Doordat er minder administratie moet gebeuren, kunnen de telers gemakkelijker en sneller seizoenarbeiders aannemen.
p. 8
Versoepeling van de regels voor seizoensarbeid
f. Hoe kunnen ze meer potentiële Belgische werknemers kunnen aantrekken?
Door het loon te verhogen of
door de job interessanter te maken (bv. flexibele uren, een deel van de oogst zelf mee naar huis krijgen).
g. Zou jij als fruit- of groenteteler evenveel mensen aannemen als je aanzienlijk meer moest betalen?
Nee, de personeelskosten zijn dan te hoog. Je moet ervoor zorgen dat je na de betaling van de lonen en andere kosten nog voldoende overhoudt.
p. 8
Seizoenarbeid
"Bij seizoensarbeid worden werknemers meestal het hele jaar door ingezet."
"In sectoren zoals toerisme en landbouw kan de vraag naar arbeid sterk schommelen door seizoensinvloeden."
"Een werkgever kiest altijd voor seizoensarbeid omdat die werknemers beter opgeleid zijn."
Explore 1: Hoe komt de vraag op de arbeidsmarkt tot stand?
Wat past er in de tekst?
In de economische kringloop zie je dat de bedrijven / gezinnen arbeid vragen.
Ze hebben die nodig om te produceren / consumeren.
Arbeid is voor bedrijven een vorm van inkomsten / kosten.
Hoe hoger de inkomsten / kosten van arbeid, hoe minder interessant / interessanter het is om werknemers aan te werven.
Bij lage lonen wordt er daarentegen veel / weinig arbeid gevraagd.
p. 10
Leerdoelen van deze les
De leerlingen kunnen uitleggen welke rol hulpkanalen zoals selectiebureaus, uitzendkantoren, de VDAB en headhunters spelen bij het invullen van de vraag naar arbeid.
Ondersteuning voor bedrijven bij het vinden van arbeid
Uitzendbureau
Selectiebureau
Leent werknemers tijdelijk uit.
Werkgever = uitzendbureau
p. 10
Selecteert kandidaten voor bedrijven.
Neemt zelf geen medewerkers aan.
Ondersteuning voor bedrijven bij het vinden van arbeid
Arbeidsbemiddelaar
Overheidsinstelling die werkgevers en werkzoekenden samenbrengt.
Verplicht inschrijven bij VDAB / Le Forem voor mensen die actief werk zoeken
(en een uitkering wensen te ontvangen).
p. 10
Uitzendkantoor - selectiebureau - arbeidsbemiddelaar
Aan de slag!
In duo of alleen
Bekijk de advertenties op pagina 11.
Vul de tabel aan op pagina 10.
p. 10 - 11
Uitzendkantoor - selectiebureau - arbeidsbemiddelaar
p. 10 - 11
Leerdoelen van deze les
De leerlingen kunnen uitleggen welke rol hulpkanalen zoals selectiebureaus, uitzendkantoren, de VDAB en headhunters spelen bij het invullen van de vraag naar arbeid.
Ondersteuning voor bedrijven bij het vinden van arbeid
Uitzendbureau
Zendt / leent werknemers tijdelijk uit.
Uitzendbureau = werkgever
= interimbureau (interim = tijdelijk)
Selectiebureau
p. 10
Selecteert kandidaten voor bedrijven.
Neemt zelf geen medewerkers aan.
Ondersteuning voor bedrijven bij het vinden van arbeid
Arbeidsbemiddelaar
Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding.
Overheidsinstelling die werkgevers en werkzoekenden samenbrengt.
Verplicht inschrijven bij VDAB / Le Forem voor mensen die actief werk zoeken
(en een uitkering wensen te ontvangen).
p. 10 - 11
Wat is een headhunter?
Een headhunter gaat heel gericht op zoek gaat naar iemand met veel ervaring, grote kennis en een uitgebreid netwerk voor een bepaalde job.
Vaak contacteert hij zelf mensen met de vraag of ze voor een bepaalde functie willen solliciteren.
Headhunten is een specifiek onderdeel van recruitment.
p. 12
Hoe vind je als jongere een studentenjob?
Heel wat studenten schrijven zich in bij een uitzendkantoor en verrichten tijdens de vakantiemaanden of in het weekend interimarbeid (interim = tijdelijk).
p. 12
Explore 1: Hoe komt de VRAAG op de arbeidsmarkt tot stand?
Bedrijven vragen arbeid.
De vraag naar arbeid schommelt: seizoensinvloeden.
Hulpkanalen op de arbeidsmarkt:
Uitzendkantoren
Selectiebureaus
Headhunter
Arbeidsbemiddelaar (VDAB / Le Forem)
Test jezelf
Welk kanaal zou een grote multinational gebruiken om een nieuwe directeur aan te werven? Waarom?
Explore 2: Hoe komt het AANBOD op de arbeidsmarkt tot stand?
Explore 2: Hoe komt het aanbod op de arbeidsmarkt tot stand?
p. 12 - 13
Explore 2: Hoe komt het aanbod op de arbeidsmarkt tot stand?
Bereken het dagloon, brutoweekloon en brutomaandloon voor 14,00 euro per uur
p. 12
Dagloon, 8u per dag
14,00 * 8 = 112,00 euro
Weekloon, 38u per week
14.00 * 38u = 532,00 euro
Maandloon, 4 weken per maand
4 * 532,00 = 2128,00 euro
Explore 2: Hoe komt het aanbod op de arbeidsmarkt tot stand?
Bereken voor het minimumbrutoloon van een jobstudent = 8,76 euro per uur
p. 12
Dagloon, 8u per dag
8,76 * 8 = 70,08 euro
Weekloon, 38u per week
8,76 * 38 = 332,88 euro
Maandloon, 4 weken per maand
4 * 332,88 = 1331,52 euro
Jobstudent:
2,76% afgeven van brutoloon
Explore 2: Hoe komt het aanbod op de arbeidsmarkt tot stand?
Wat kies je?
Je bent net afgestudeerd, je krijgt 2 jobaanbiedingen:
Job 1: Brussel, 3u pendelen, droomjob in jouw interesseveld, €2700
Job 2: Ronse, fietsafstand, administratief werk, €2100
p. 12 - 13
Explore 2: Hoe komt het aanbod op de arbeidsmarkt tot stand?
Wat kies je?
Je bent 30 jaar, je hebt 2 kinderen van 2 en 4 jaar oud.
Job 1: Brussel, 3u pendelen, €2600, bedrijfswagen en thuiswerk op vrijdag
Job 2: Ronse, fietsafstand, €2200, opvang voor niet-schoolgaande kinderen voorzien op het werk
p. 12 - 13
Explore 2: Hoe komt het aanbod op de arbeidsmarkt tot stand?
Motivatie:
loon
reistijd
jobinhoud
groeikansen
sfeer
gezinssituatie
= persoonlijke voorkeur, wat vindt jij belangrijker?
p. 12 - 13
Leerdoel van deze les
De leerlingen kunnen op basis van leeftijd bepalen of iemand behoort tot de bevolking op arbeidsleeftijd.
De leerlingen kunnen analyseren of iemand behoort tot de beroepsbevolking op basis van zijn/haar arbeidsbereidheid en activiteit.
De leerlingen kunnen het onderscheid uitleggen tussen werkenden, niet-werkende werkzoekenden en niet-actieven.
p. 13
Explore 2: Hoe komt het aanbod op de arbeidsmarkt tot stand?
Indeling van de bevolking
p. 13 - 14
Kan --> Kan / mag deze persoon werken? --> Leeftijd
Wil --> Wil deze persoon werken? --> Bereid om te werken
--> Arbeidsbereidheid
Doet --> Werkt deze persoon effectief? --> Actief?
Explore 2: Hoe komt het aanbod op de arbeidsmarkt tot stand?
Indeling van de bevolking
p. 13 - 14
de baby
de kleuter
het kind
de tiener
de scheepsjongen
de student
...
Kan --> Kan / mag deze persoon werken?
Wil --> Wil deze persoon werken?
Doet --> Werkt deze persoon effectief?
Explore 2: Hoe komt het aanbod op de arbeidsmarkt tot stand?
Indeling van de bevolking
p. 15
Aan de slag
Individueel of in duo
Gebruik de bijlage van VDAB.
Duid relevante info aan in de bijlage met fluo.
Pagina 15 - 16, vragen 6 en 7
Explore 2: Hoe komt het aanbod op de arbeidsmarkt tot stand?
Indeling van de bevolking
p. 15
a Vanaf welke leeftijd is iemand volgens jou arbeidsbekwaam? En tot welke leeftijd kan iemand volgens jou werken?
b Hoe oud is de bevolking op arbeidsleeftijd volgens de (internationale) definitie die VDAB gebruikt?
van 15 jaar tot en met 64 jaar
c Markeer de personen van Northia die volgens die definitie op arbeidsleeftijd zijn. Hoeveel personen zijn dat?
elf personen
Explore 2: Hoe komt het aanbod op de arbeidsmarkt tot stand?
Indeling van de bevolking
p. 15
d Hoe definieert VDAB de beroepsbevolking van een land?
De beroepsbevolking bestaat uit:
diegenen die aan het werk zijn (werkenden) en
diegenen die beschikbaar zijn voor een job en actief op zoek zijn naar werk (niet-werkende werkzoekenden, NWWZ).
e Hoeveel werkenden telt Northia?
vijf (Zij die onder ‘doen’ vallen bij vraag 5.)
Explore 2: Hoe komt het aanbod op de arbeidsmarkt tot stand?
Indeling van de bevolking
p. 15
f Wie zijn de niet-werkende werkzoekenden (NWWZ) in Northia?
de net afgestudeerde en de werkzoekende
g Behoort de rentenier tot de beroepsbevolking van Northia? Waarom (niet)?
Neen, hij biedt zijn diensten niet op de arbeidsmarkt aan. De rentenier leeft van de inkomsten van z’n eigen vermogen (rente van obligaties en spaarboekje, dividend van aandelen ...).
Explore 2: Hoe komt het aanbod op de arbeidsmarkt tot stand?
Indeling van de bevolking
p. 15
h Zijn er nog andere personen op arbeidsleeftijd die niet werken maar die ook geen job zoeken?
De huisman maakt een bewuste keuze om thuis voor het gezin te zorgen.
De student focust op z’n studies.
i Hoe groot is de beroepsbevolking in Northia?
Ze bestaat uit zeven personen. (Zij die onder ‘wil’ vallen bij vraag 5.)
Explore 2: Hoe komt het aanbod op de arbeidsmarkt tot stand?
Indeling van de bevolking
p. 16
j Hoe kunnen de rentenier of de huisman er misschien toch toe gebracht worden om een job te zoeken?
Door hen een interessant jobvoorstel te doen, zowel wat inhoud als wat verloning van de job betreft.
Explore 2: Hoe komt het aanbod op de arbeidsmarkt tot stand?
Indeling van de bevolking
p. 16
Explore 2: Hoe komt het aanbod op de arbeidsmarkt tot stand?
Indeling van de bevolking
p. 16
Gebruik 3 kleuren op het schema voor:
Niet-actieve bevolking op arbeidsleeftijd
werkende bevolking
niet-werkende werkzoekenden (NWWZ)
Zoek de personen uit de juiste categorie op pagina 13 & 14 en geef ze dezelfde kleur.
Explore 2: Hoe komt het aanbod op de arbeidsmarkt tot stand?
Wat past er in de tekst?
p. 16
Als je Northia achter je laat liggen en naar de economische kringloop kijkt, dan zie je dat de bedrijven / gezinnen hun arbeid aanbieden.
Arbeid vormt voor veel gezinnen de belangrijkste bron van inkomsten / kosten.
Ondernemingen hebben de gezinnen nodig om te kunnen produceren / consumeren.
Hoe hoger het loon, hoe minder interessant / interessanter het is om werk te zoeken.
Bij lage lonen bieden ze daarentegen veel / weinig arbeid aan.
Explore 2: Hoe komt het aanbod op de arbeidsmarkt tot stand?
p. 16
Gezinnen bieden arbeid aan.
Motivatie voor een job = persoonlijk
Indeling van de bevolking:
Bevolking op arbeidsleeftijd
Niet-actieve bevolking op arbeidsleeftijd
Beroepsbevolking
Werkende bevolking
Niet-werkende werkzoekenden (NWWZ)
Explore 2: Hoe komt het aanbod op de arbeidsmarkt tot stand?
Test jezelf!
p. 16
Explore 3: Hoe komt het marktevenwicht tot stand op een volledig vrije arbeidsmarkt.
p. 16