Daders en medeplichtigen
H16.4 Deelneming aan strafbare feiten
Daders en medeplichtigen
H16.4 Deelneming aan strafbare feiten
Wat weet je nog over daders en medeplichtigen bij strafbare feiten?
Leerdoelen
Aan het einde van deze les kun je;
uitleggen wat daders en medeplichtigen zijn bij een strafbaar feit, en
deze begrippen toepassen op voorbeelden.
meerdere personen die betrokken zijn?
Bij strafbare feiten zijn vaak meer mensen betrokken. Zij hebben verschillende rollen en verantwoordelijkheden binnen het strafproces.
Het Wetboek van Strafrecht
Voor verschillende vormen van deelneming (5) bestaan er twee manieren om gestraft te worden:
als dader (4) of
als medeplichtige (1)
Deelnemers bij een strafbaar feit (5 manieren)
De medeplichtige
helpt of ondersteunt opzettelijk bij een misdrijf,
maar is niet zelf de hoofdverantwoordelijke.
De dader
neemt actief deel aan het plegen van een strafbaar feit, bijvoorbeeld als;
pleger,
medepleger,
doenpleger of
uitlokker.
De dader (4 manieren)
De medeplichtige (1 manier)
De pleger
voert zelfstandig het strafbare feit uit zonder hulp van anderen.
Wat is medeplegen?
Medeplegen houdt in dat je samen in bewuste en nauwe samenwerking een strafbaar feit uitvoert.
Dit betekent dat er minimaal 2 daders zijn anders kun je het niet samen doen
Wat is een doenpleger?
laat een ander het strafbare feit uitvoeren,
vaak door misleiding of dwang.
De uitvoerder = materiële dader is bij doenplegen meestal niet strafbaar.
de doenpleger = intellectuele dader, is wel strafbaar
minimaal 2 daders
De uitlokker
De uitlokker bedenkt het strafbare feit (=intellectuele dader)en zorgt dat een ander het pleegt (= materiele dader)
beiden zijn strafbaar
D.m.v. uitlokkingsmiddelen;
Giften
Beloften
Misbruik van gezag
Geweld of bedreiging met geweld
Misleiding
Het verschaffen van gelegenheid, middelen of inlichtingen
geen sprake van dwang
Wat is een medeplichtige?
is geen dadervorm
Een medeplichtige is iemand die opzettelijk helpt bij het plegen van een misdrijf of daarvoor middelen, gelegenheid of informatie verschaft.
minimaal 1 persoon
de medeplichtige
biedt hulp:
voor het misdrijf of
tijdens het misdrijf,
maar niet na afloop.
Medeplichtigheid: opzet is vereist
Om als medeplichtige gestraft te worden, moet de hulp, het verschaffen van middelen of informatie bewust, dus opzettelijk = expres, zijn gegeven.
Dus informatie, middelen of hulp geven zonder dat je weet dat er verkeerde dingen mee worden gedaan, omdat je van geen kwaad bewust bent is niet strafbaar.
Verschil medeplichtige en medepleger
Bij medeplegen is er nauwe samenwerking over de uitvoering; bij medeplichtigheid is sprake van ondersteunende hulp.
Wanneer ben je geen medeplichtige?
Onbewuste hulp
Hulp na de voltooiing van het misdrijf maakt je geen medeplichtige, maar kan wel een ander strafbaar feit opleveren.
Na het misdrijf
Als je zonder opzet helpt, ben je niet strafbaar als medeplichtige.
Strafbare feiten en misdrijven
Medeplichtigheid is alleen strafbaar bij misdrijven, tenzij een wet het anders regelt voor overtredingen.
Straf bij medeplichtigheid
Bij medeplichtigheid is de maximale straf één derde lager dan bij de hoofddader, behalve bij levenslang (max. 20 jaar).
Medeplichtigheid aan poging
Het is ook mogelijk om medeplichtig te zijn aan een poging tot een misdrijf. Dit is eveneens strafbaar.
Leerdoelen
Aan het einde van deze les kun je;
uitleggen wat daders en medeplichtigen zijn bij een strafbaar feit, en
deze begrippen toepassen op voorbeelden.
Reflectievraag
Kun jij een voorbeeld bedenken waarin iemand als medeplichtige wordt gezien en niet als dader?
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.