Je mag direct beginnen met de startopdracht
Pak ook je aantekeningenschrift er bij
Je mag direct beginnen met de startopdracht
Pak ook je aantekeningenschrift er bij
3.5 Regering regeert
3.6 Parlement controleert
Je kunt uitleggen (wie en) waarom het idee van de Trias Politica is bedacht
Je kunt uitleggen waarom onze koning onschendbaar is
Je kunt de taken van parlement en regering uitleggen
Stelsel van evenredige vertegen-woordiging
Lijsttrekker
Actief en passief kiesrecht
3 ideologieën
Tweede kamer
Waarde & norm
Verkiezingen
76 zetels
Parlement
Stelsel van evenredige vertegen-woordiging
Iedere stem telt even zwaar mee.
Lijsttrekker
Nummer één op de kieslijst van een politieke partij
Actief en passief kiesrecht
Actief: stemrecht uitoefenen. Passief: jezelf verkiesbaar stellen
3 ideologieën
Sociaal-democratie
Liberalisme
Ecologisme
Tweede kamer
Volksvertegenwoordiging / wetgevende macht
Waarde & norm
Iets wat men belangrijk vindt en de geschreven / ongeschreven regel die hier bij hoort
Verkiezingen
Volksstemming
76 zetels
Aantal zetels dat nodig is voor een meerderheid van stemmen.
Parlement
Eerste en tweede kamer
Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.
Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.
Formele macht: in regels vastgelegd.
Informele macht: niet in regels vastgelegd.
Herhaling
Regering: ministers + koning
Kabinet: ministers + staatssecretarissen
Kabinetsformatie: 150 : 2 = 76 zetels is ideale minimum voor coalitie. Op zoek naar:
Welke partijen passen?
Welke partijen geven een stabiele meerderheid
Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.
Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.
Formele macht: in regels vastgelegd.
Informele macht: niet in regels vastgelegd.
Herhaling
Regering: ministers + koning
Kabinet: ministers + staatssecretarissen
Kabinetsformatie: 150 : 2 = 76 zetels is ideale minimum voor coalitie. Op zoek naar:
Welke partijen passen?
Welke partijen geven een stabiele meerderheid
Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.
Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.
Formele macht: in regels vastgelegd.
Informele macht: niet in regels vastgelegd.
Startvraag
Leg uit waarom het wel / niet handig is om alle macht in handen van één groep of persoon te leggen?
Waarom wel?
Waarom niet?
Charles Montesquieu (1689 - 1755)
Trias Politica
Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.
Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.
Formele macht: in regels vastgelegd.
Informele macht: niet in regels vastgelegd.
Eerste en tweede kamer
Ministers en koning
Onafhankelijke rechtbanken
3.5 Regering regeert
Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.
Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.
Formele macht: in regels vastgelegd.
Informele macht: niet in regels vastgelegd.
Trias Politica: verdeling is nodig tegen dictatuur.
Rechtelijke macht: rechters, advocaten.
Wetgevende macht: 1e en 2e Kamer
Uitvoerende macht: Regering
Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.
Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.
Formele macht: in regels vastgelegd.
Informele macht: niet in regels vastgelegd.
Maak een geschikte coalitie
Denk eraan: minimaal 76 zetels + passende partijen (ideologie, mensbeeld, toekomstbeeld).
3.6 Parlement controleert
Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.
Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.
Formele macht: in regels vastgelegd.
Informele macht: niet in regels vastgelegd.
Trias Politica: verdeling is nodig tegen dictatuur.
Rechtelijke macht: rechters, advocaten.
Wetgevende macht: 1e en 2e Kamer
Uitvoerende macht: Regering
Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.
Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.
Formele macht: in regels vastgelegd.
Informele macht: niet in regels vastgelegd.
Parlement
Parlement: 1e en 2e Kamer (ook: Staten-Generaal)
Tweede Kamer: 150 zetels
Eerste Kamer: 75 zetels
Tweede Kamer: Controleert + bedenkt wetten (samen met ministers) + stemt in met wetsvoorstellen (of niet).
Eerste Kamer: Controleert wetsvoorstellen + stemt in (of niet).
Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.
Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.
Formele macht: in regels vastgelegd.
Informele macht: niet in regels vastgelegd.
Taken Parlement
Wetgevende Taken
1e + 2e:
- Stemrecht (voor of tegen stemmen)
- Budgetrecht (begroting goedkeuren)
alleen 2e:
- Recht van initiatief (voorstellen)
- Recht van amendement (wijzigen)
Controlerende Taken:
- Vragenrecht
- Motierecht evt van wantrouwen (verzoek aan minister)
- Recht van interpellatie (spoeddebat aanvragen)
- Recht van Enquête (onderzoek aanvragen)
Oefenvraag
Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.
Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.
Formele macht: in regels vastgelegd.
Informele macht: niet in regels vastgelegd.
Maak individueel de oefenvraag
Bespreek de vraag samen na
3.5 Regering regeert
3.6 Parlement controleert
Je kunt uitleggen (wie en) waarom het idee van de Trias Politica is bedacht
Je kunt uitleggen waarom onze koning onschendbaar is
Je kunt de taken van parlement en regering uitleggen
Je mag direct beginnen met de startopdracht
Pak ook je aantekeningenschrift er bij
2 taken 2e kamer
Trias Politica
Actief en passief kiesrecht
3 ideologieën
Tweede kamer
Waarde & norm
Taak regering
76 zetels
Parlement
2 taken 2e kamer
Controleren regering
Stemmen over wetsvoorstellen
Trias Politica
Scheiding der machten bedacht door Montesquieu.
Rechtsprekende, wetgevend, uitvoerende macht
Actief en passief kiesrecht
Actief: stemrecht uitoefenen. Passief: jezelf verkiesbaar stellen
3 ideologieën
Sociaal-democratie
Liberalisme
Ecologisme
Tweede kamer
Volksvertegenwoordiging / wetgevende macht
Waarde & norm
Iets wat men belangrijk vindt en de geschreven / ongeschreven regel die hier bij hoort
Taak regering
Uitvoeren wetten
76 zetels
Aantal zetels dat nodig is voor een meerderheid van stemmen.
Parlement
Eerste en tweede kamer
Herhaling 3.5 en 3.6
3.7 Politiek dicht bij huis
Je kunt uitleggen dat één politieke partij zowel in de regering als in het parlement kan plaatsnemen.
Je kunt uitleggen hoe de politiek op provinciaal en gemeentelijk niveau werkt
D66
VVD
CDA
Wat doet de eerste kamer (senaat)?
Lees het artikel over de eerste kamer en beantwoord de volgende vragen:
Rond de oprichting in 1815 werd de Eerste Kamer door de Zuidelijke Nederlanden (de Belgen) gekscherend een ‘Ménagerie du roi’ (dierentuin van de Koning) genoemd. Geef aan waarom de Belgen deze bijnaam gebruikten door te beschrijven welke invloed Koning Willem I had op de samenstelling en de besluitvorming van de Eerste Kamer in die periode.
Sinds 2010 is de invloed van de Eerste Kamer op het beleid van het kabinet groter geworden. Verklaar waardoor dit komt en leg uit wat dit betekent voor de manier waarop een kabinet (zoals kabinet-Rutte IV) wetten probeert goed te keuren in de Senaat.
https://npokennis.nl/longread/7452/waarom-hebben-we-een-eerste-kamer
Herhaling 3.5 en 3.6
3.7 Politiek dicht bij huis
Je kunt uitleggen dat één politieke partij zowel in de regering als in het parlement kan plaatsnemen.
Je kunt uitleggen hoe de politiek op provinciaal en gemeentelijk niveau werkt
Rijk
Provincie
Gemeente
Herhaling 3.5 en 3.6
3.7 Politiek dicht bij huis
Je kunt uitleggen dat één politieke partij zowel in de regering als in het parlement kan plaatsnemen.
Je kunt uitleggen hoe de politiek op provinciaal en gemeentelijk niveau werkt