3.5 Regering 3.6 parlement 3.7

Je mag direct beginnen met de startopdracht

Pak ook je aantekeningenschrift er bij

1 / 35
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMaatschappijleerMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

In deze les zitten 35 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Je mag direct beginnen met de startopdracht

Pak ook je aantekeningenschrift er bij

3.5 Regering regeert

3.6 Parlement controleert

  1. Je kunt uitleggen (wie en) waarom het idee van de Trias Politica is bedacht

  2. Je kunt uitleggen waarom onze koning onschendbaar is

  3. Je kunt de taken van parlement en regering uitleggen

Stelsel van evenredige vertegen-woordiging

Lijsttrekker

Actief en passief kiesrecht

3 ideologieën

Tweede kamer

Waarde & norm

Verkiezingen

76 zetels

Parlement

Stelsel van evenredige vertegen-woordiging

Iedere stem telt even zwaar mee.

Lijsttrekker

Nummer één op de kieslijst van een politieke partij

Actief en passief kiesrecht

Actief: stemrecht uitoefenen. Passief: jezelf verkiesbaar stellen

3 ideologieën

Sociaal-democratie

Liberalisme

Ecologisme

Tweede kamer

Volksvertegenwoordiging / wetgevende macht

Waarde & norm

Iets wat men belangrijk vindt en de geschreven / ongeschreven regel die hier bij hoort

Verkiezingen

Volksstemming

76 zetels

Aantal zetels dat nodig is voor een meerderheid van stemmen.

Parlement

Eerste en tweede kamer

  • Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.

  • Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.

    • Formele macht: in regels vastgelegd.

    • Informele macht: niet in regels vastgelegd.

Herhaling

Regering: ministers + koning

Kabinet: ministers + staatssecretarissen


Kabinetsformatie: 150 : 2 = 76 zetels is ideale minimum voor coalitie. Op zoek naar:

  • Welke partijen passen?

  • Welke partijen geven een stabiele meerderheid



  • Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.

  • Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.

    • Formele macht: in regels vastgelegd.

    • Informele macht: niet in regels vastgelegd.

Herhaling

Regering: ministers + koning

Kabinet: ministers + staatssecretarissen


Kabinetsformatie: 150 : 2 = 76 zetels is ideale minimum voor coalitie. Op zoek naar:

  • Welke partijen passen?

  • Welke partijen geven een stabiele meerderheid



  • Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.

  • Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.

    • Formele macht: in regels vastgelegd.

    • Informele macht: niet in regels vastgelegd.

Startvraag

Leg uit waarom het wel / niet handig is om alle macht in handen van één groep of persoon te leggen?


Waarom wel?


Waarom niet?

Charles Montesquieu (1689 - 1755)

Trias Politica

  • Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.

  • Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.

    • Formele macht: in regels vastgelegd.

    • Informele macht: niet in regels vastgelegd.

Eerste en tweede kamer

Ministers en koning

Onafhankelijke rechtbanken

3.5 Regering regeert

  • Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.

  • Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.

    • Formele macht: in regels vastgelegd.

    • Informele macht: niet in regels vastgelegd.

Trias Politica: verdeling is nodig tegen dictatuur.

Rechtelijke macht: rechters, advocaten.

Wetgevende macht: 1e en 2e Kamer

Uitvoerende macht: Regering

  • Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.

  • Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.

    • Formele macht: in regels vastgelegd.

    • Informele macht: niet in regels vastgelegd.

Maak een geschikte coalitie

Denk eraan: minimaal 76 zetels + passende partijen (ideologie, mensbeeld, toekomstbeeld).

3.6 Parlement controleert

  • Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.

  • Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.

    • Formele macht: in regels vastgelegd.

    • Informele macht: niet in regels vastgelegd.

Trias Politica: verdeling is nodig tegen dictatuur.

Rechtelijke macht: rechters, advocaten.

Wetgevende macht: 1e en 2e Kamer

Uitvoerende macht: Regering

  • Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.

  • Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.

    • Formele macht: in regels vastgelegd.

    • Informele macht: niet in regels vastgelegd.

Parlement

Parlement: 1e en 2e Kamer (ook: Staten-Generaal)

Tweede Kamer: 150 zetels

Eerste Kamer: 75 zetels


Tweede Kamer: Controleert + bedenkt wetten (samen met ministers) + stemt in met wetsvoorstellen (of niet).

Eerste Kamer: Controleert wetsvoorstellen + stemt in (of niet).



  • Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.

  • Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.

    • Formele macht: in regels vastgelegd.

    • Informele macht: niet in regels vastgelegd.

Taken Parlement

Wetgevende Taken
1e + 2e:
- Stemrecht (voor of tegen stemmen)
- Budgetrecht (begroting goedkeuren)


alleen 2e:

- Recht van initiatief (voorstellen)

- Recht van amendement (wijzigen)

Controlerende Taken:

- Vragenrecht

- Motierecht evt van wantrouwen (verzoek aan minister)

- Recht van interpellatie (spoeddebat aanvragen)

- Recht van Enquête (onderzoek aanvragen)

Oefenvraag

  • Belang: het voordeel dat je ergens van hebt.

  • Macht: het vermogen om het gedrag van anderen te beïnvloeden.

    • Formele macht: in regels vastgelegd.

    • Informele macht: niet in regels vastgelegd.

  1. Maak individueel de oefenvraag

  2. Bespreek de vraag samen na

3.5 Regering regeert

3.6 Parlement controleert

  1. Je kunt uitleggen (wie en) waarom het idee van de Trias Politica is bedacht

  2. Je kunt uitleggen waarom onze koning onschendbaar is

  3. Je kunt de taken van parlement en regering uitleggen

Je mag direct beginnen met de startopdracht

Pak ook je aantekeningenschrift er bij

2 taken 2e kamer

Trias Politica

Actief en passief kiesrecht

3 ideologieën

Tweede kamer

Waarde & norm

Taak regering


76 zetels

Parlement

2 taken 2e kamer

Controleren regering

Stemmen over wetsvoorstellen

Trias Politica

Scheiding der machten bedacht door Montesquieu.

Rechtsprekende, wetgevend, uitvoerende macht

Actief en passief kiesrecht

Actief: stemrecht uitoefenen. Passief: jezelf verkiesbaar stellen

3 ideologieën

Sociaal-democratie

Liberalisme

Ecologisme

Tweede kamer

Volksvertegenwoordiging / wetgevende macht

Waarde & norm

Iets wat men belangrijk vindt en de geschreven / ongeschreven regel die hier bij hoort

Taak regering

Uitvoeren wetten

76 zetels

Aantal zetels dat nodig is voor een meerderheid van stemmen.

Parlement

Eerste en tweede kamer

Herhaling 3.5 en 3.6

3.7 Politiek dicht bij huis

  1. Je kunt uitleggen dat één politieke partij zowel in de regering als in het parlement kan plaatsnemen.

  2. Je kunt uitleggen hoe de politiek op provinciaal en gemeentelijk niveau werkt

D66

VVD

CDA

Wat doet de eerste kamer (senaat)?

Lees het artikel over de eerste kamer en beantwoord de volgende vragen:


  1. Rond de oprichting in 1815 werd de Eerste Kamer door de Zuidelijke Nederlanden (de Belgen) gekscherend een ‘Ménagerie du roi’ (dierentuin van de Koning) genoemd. Geef aan waarom de Belgen deze bijnaam gebruikten door te beschrijven welke invloed Koning Willem I had op de samenstelling en de besluitvorming van de Eerste Kamer in die periode.


  1. Sinds 2010 is de invloed van de Eerste Kamer op het beleid van het kabinet groter geworden. Verklaar waardoor dit komt en leg uit wat dit betekent voor de manier waarop een kabinet (zoals kabinet-Rutte IV) wetten probeert goed te keuren in de Senaat.



https://npokennis.nl/longread/7452/waarom-hebben-we-een-eerste-kamer

Herhaling 3.5 en 3.6

3.7 Politiek dicht bij huis

  1. Je kunt uitleggen dat één politieke partij zowel in de regering als in het parlement kan plaatsnemen.

  2. Je kunt uitleggen hoe de politiek op provinciaal en gemeentelijk niveau werkt

Rijk

Provincie

Gemeente

Herhaling 3.5 en 3.6

3.7 Politiek dicht bij huis

  1. Je kunt uitleggen dat één politieke partij zowel in de regering als in het parlement kan plaatsnemen.

  2. Je kunt uitleggen hoe de politiek op provinciaal en gemeentelijk niveau werkt