4.3 Ongelijkheid binnen landen
4.3 Ongelijkheid binnen landen
Herhaling vorige les (4.2)
Welvaart
Welzijn
In welke sector werken de meeste mensen in een centrumland?
Formele en informele sector
De formele sector = Het officiële deel van de economie. De activiteiten in de formele sector vind je terug in de statistieken van de overheid. Dit zijn de inkomsten uit de primaire, secundaire en tertiaire sector.
De informele sector of scharreleconomie = Het niet-officiële deel van de economie, ook wel scharreleconomie genoemd. De activiteiten van deze sector komen meestal niet in de statistieken van de overheid terecht. Denk herbij aan een schoenpoetser of straatverkoper.
Kenmerken formele sector:
telt mee voor het BBP
belasting betalen
vast inkomen
wel uitkering bij ziekte
Kenmerken informele sector:
niets officieel genoteerd
geen belasting betalen
wisselende inkomsten
geen uitkering bij ziekte
Wat is welzijn?
de rijkdom van een land gemeten op basis van het inkomen
de rijkdom van een land gemeten op basis van de levensomstandigheden
de totale hoeveelheid geld die een land bezit
de groei van de economie in een bepaald jaar
Welke sector zie je hiernaast?
Primaire sector
Secundaire sector
Tertiaire sector
Informele sector
Welke sector zie je hiernaast?
Primaire sector
Secundaire sector
Tertiaire sector
Informele sector
Hoe kunnen we een land indelen op basis van welvaart?
Van wereldwijd naar regionaal
We hebben de afgelopen lessen gekeken naar verschillen tussen landen.
Deze paragraaf gaan we kijken naar de verschillen binnen landen zelf (wisselen van schaalniveau: inzoomen)
Binnen landen is er namelijk veel ongelijkheid
Leerdoelen 4.3
Als je klaar bent met deze paragraaf dan...
-ken je het verschil tussen ruimtelijke ongelijkheid en sociale ongelijkheid.
-weet je wat BRP betekent en wanneer je het gebruikt.
-begrijp je welke nadelen het bbp/inwoner als maat van welvaart heeft.
-weet je wat overheden kunnen doen om de ongelijkheid te verkleinen
De informele sector in beeld: Een messenslijper in Havana, de hoofdstad van Cuba (Van Dijk, 2016).
Vraag: Welke conclusie kun je hieruit trekken?
sociale ongelijkheid – Grote verschillen in inkomen tussen groepen mensen
Sociale ongelijkheid
De rijkdom in de Verenigde Staten is oneerlijk verdeeld.
Van iedere 100 dollar in de VS krijgt 90% van de bevolking 17 dollar.
De rest van het geld gaat naar de rijken en superrijken.
Deze grote verschillen noem je sociale ongelijkheid.
Alleen kijken naar het BBP/hoofd heeft dus nadelen, want het zegt niets over de verschillen binnen in een land!
Regionale ongelijkheid
Regionale ongelijkheid= grote verschillen in ontwikkelingsgraad binnen één land.
- Grote verschillen in welvaart en welzijn.
Regionale ongelijkheid
In 4.1 hebben we gezien dat wanneer je kijkt naar de welvaart in de wereld, je de wereld in drie gebieden kunt indelen:
Centrum (meest ontwikkeld, koplopers)
Semi-periferie (redelijk ver ontwikkeld, volgers)
Periferie (ontwikkelingslanden, achterblijvers)
Deze verdeling in arm en rijk kun je ook vaak terug vinden binnen landen.
Dit heet: regionale ongelijkheid.
Bruto Regionaal Product/hoofd (brp)
Gemiddeld inkomen van een inwoner van een regio
Regionale ongelijkheid in Mexico
Waar staan de letters A, B en C voor?
A = Centrum
B = Semi-periferie
C = Periferie
Regionale of sociale ongelijkheid?
Regionale of sociale ongelijkheid?
BRP China
BRP VS
Zelfbouwwijken
Zelfbouwwijken
Een zelfbouw wijk is een wijk waar mensen wonen die door geldgebrek of woningnood geen betere woning kunnen krijgen.
Niet door de gemeente aangelegd
Materialen van plastic, karton en golfplaten
Oplossingen
De overheden kunnen ook wat doen om de ongelijkheid te verkleinen:
de belasting verhogen voor de rijken
steun geven aan de aan de minder welvarende groepen
Leerdoelen 4.3
Als je klaar bent met deze paragraaf dan...
-ken je het verschil tussen ruimtelijke ongelijkheid en sociale ongelijkheid.
-weet je wat BRP betekent en wanneer je het gebruikt.
-begrijp je welke nadelen het bbp/inwoner als maat van welvaart heeft.
-weet je wat overheden kunnen doen om de ongelijkheid te verkleinen
Aan de slag:
Maak de opdrachten van 4.3 online.