Duits zinsopbouw

Duits zinsopbouw

1 / 13
volgende
Slide 1: Slide
newEditorDuitsMiddelbare schoolvmbo k, gLeerjaar 3

In deze les zitten 13 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Duits zinsopbouw

Leerdoel

Aan het einde van de les kun je op een juiste manier zinnen opbouwen

Grammaticale opfrisser

  • Het onderwerp is het woord dat de actie uitvoert in de zin. Het is vaak een persoonlijk voornaamwoord, zoals ich (ik), du (jij), er (hij), of wir (wij).

  • Het werkwoord is natuurlijk het actiewoord, zelfs als het iets passiefs is, zoals sein (zijn) of mögen (leuk vinden).

  • Het lijdend voorwerp is de persoon, het dier of het ding waar de actie betrekking op heeft: wat wordt gehoord, leuk gevonden, geschreven, gegeten, enz.

  • Het meewerkend voorwerp is aan wie of voor wat dan ook de ontvanger is van het lijdend voorwerp. Kan mens, dier of ding zijn.

Basis

wie - doet - wat
(onderwerp - werkwoord - voorwerp)

Wir hören sie. We horen haar.

Er mag Katzen. Hij houdt van katten.

Ich esse Brot. Ik eet brood.

Alex ist eine Frau. Alex is een vrouw.

Sie schreibt Kinderbücher. Ze schrijft kinderboeken.

Zinnen met een meewerkend voorwerp

wie - doet - meewerkend voorwerp - lijdend voorwerp
(onderwerp - werkwoord - aan/voor - wat)


Er gibt ihm Kaffee. Hij geeft hem koffie.

Ich gebe ihm ein Buch Ik geef hem een boek.

Er schreibt seinem Freund einen Brief Hij schrijft zijn vriend een brief.

Hilfst dur mir bei den Hausaufgaben? Help je mij met het huiswerk?

Een meewerkend voorwerp kan je veranderen door een naam.

Zinnen met een ontkenning

wie - doet - ontkenning - wat
(onderwerp - werkwoord - ontkenning - voorwerp)


Ich laufe nicht. Ik loop niet.

Er macht kein Essen. Hij maakt geen eten.


Du rennst nicht schnell. Je rent niet snel.

Die Jungen sind nicht laut. De jongens zijn niet luidruchtig.


Zinnen met samengestelde werkwoorden

Sommige Duitse werkwoorden zijn samengesteld. Ze bestaan uit een werkwoord en een voorvoegsel. Deze worden soms uit elkaar gehaald en het voorvoegsel wordt dan ergens anders in de zin geplaatst. Dit geldt voor werkwoorden die beginnen met voorvoegsels als ab-, vor-, zu-, auf-, ein-, en zurück.


Ich gebe das Buch zurück. Ik geef het boek terug.

Ich gebe dir das Buch zurück. Ik geef je (jou) het boek terug.

Ich gebe Hans das Buch zurück. Ik geef Hans het boek terug.

Räum bitte dein Zimmer auf! Ruim aub je kamer op!

Zinnen met hulpwerkwoorden

Het is net als in het Nederlands wanneer we zeggen: “Ik ga naar huis lopen” of “Hij is naar huis gelopen”. In deze voorbeelden zijn ga (gaan) en is (zijn) de hulpwerkwoorden. Lopen is in beide gevallen het hoofdwerkwoord.

In het Duits komt het vervoegde hulpwerkwoord op de tweede plaats in de zin te staan, en de infinitief of het voltooid deelwoord komt aan het einde van de zin te staan.

Sie haben einen Apfelkuchen gebacken. Ze hebben een appeltaart gebakken.

Ich werde Apfelkuchen essen. Ik zal appeltaart eten.

Zinnen met voegwoorden

Als je een een van de volgende voegwoorden gebruikt, volg je de normale woordvolgorde (onderwerp – werkwoord – voorwerp) in elke bijzin van de zin.

  • aber (maar)

  • und (en)

  • denn (omdat)

  • sondern (maar ook/echter)

  • oder (of)

  • doch (echter, maar)

Voorbeeld met (coördinerende) voegwoorden

Ich mag Katzen, aber meine Mutter mag Hunde.

Ik hou van katten, maar mijn moeder houdt van honden.


Paula pflanzt Blumen und sie beschneidet Bäume.

Paula plant bloemen en ze snoeit bomen.


Er ist nicht mein Bruder, sondern mein Freund.

Hij is niet mijn broer, maar mijn vriend.

Zinnen met onderschikkend voegwoord

Onderschikkend betekent dat het voegwoord zorgt voor een samenhangend geheel tussen de hoofdzin en de bijzin.


Als je een Duitse zin begint met een onderschikkend voegwoord, verandert de woordvolgorde. Enkele gebruikelijke voegwoorden in het Duits:


  • solange (zolang)

  • sobald (zodra)

  • da (omdat)

  • bis (tot)

  • wann (wanneer [gebruikt met vragen])

  • ehe (vroeger/eerder)

  • während (tijdens, terwijl)

  • wenn (wanneer, als)

  • dass (dat)xt

Voorbeelden met onderschikkend voegwoord

Wenn sie kommt, tanze ich. Als ze komt, dans ik.


Da ich dich mag, necke ich dich. Omdat ik je leuk vind, plaag ik je.


Sobald ich Schokolade bekomme, esse ich sie. Zodra ik chocolade krijg, eet ik het op.



Übung macht den Meister!

Oefening baart kunst!



Nachrichten in Einfacher Sprache