Skills Basis zorg
les 3
Wassen & persoonlijke verzorging
Skills zorg - periode 1.1
Skills Basis zorg
les 3
Wassen & persoonlijke verzorging
Skills zorg - periode 1.1
Skills zorg - periode 1.1
Eerst zelf proberen!
Casus – Mevrouw Bakker
Mevrouw Bakker heeft hulp nodig bij haar persoonlijke verzorging. Zij kan zichzelf gedeeltelijk wassen, maar heeft ondersteuning nodig bij het wassen van haar bovenlichaam
Opdracht
Ondersteun mevrouw Bakker bij het wassen van haar bovenlichaam.
Jullie krijgen de benodigde materialen, maar verder nog geen instructie of protocol.
Bedenk samen:
Welke materialen hebben jullie nodig?
Hoe beginnen jullie?
In welke volgorde gaan jullie te werk?
Wat kan mevrouw Bakker zelf doen?
Waar moeten jullie verder rekening mee houden?
Jullie hebben 10 minuten.
Het hoeft nog niet perfect te gaan. Probeer samen tot een goede werkwijze te komen.
Skills Basis Zorg
Hoe ging het?
Denk terug aan jullie eerste poging.
Wat ging goed?
Waar twijfelden jullie over?
Wat vonden jullie lastig?
Wat lieten jullie mevrouw Bakker zelf doen?
Hoe hielden jullie rekening met haar privacy?
Wat zouden jullie een volgende keer anders doen?
Wat komt er eigenlijk allemaal kijken bij het ondersteunen bij wassen?
Skills Basis Zorg
Persoonlijke verzorging
Persoonlijke verzorging is meer dan iemand alleen schoon en verzorgd houden.
Tijdens de verzorging heb je aandacht voor:
Hygiëne
Voorkom verspreiding van micro-organismen.
Veiligheid & ergonomie
Werk veilig voor de zorgvrager én voor jezelf.
Comfort & privacy
Zorg dat de zorgvrager zich prettig en gerespecteerd voelt.
Zelfredzaamheid
Laat de zorgvrager zoveel mogelijk zelf doen.
Communicatie
Vertel wat je doet en betrek de zorgvrager bij de verzorging.
Observeren
Let tijdens de verzorging op bijzonderheden.
Skills Basis Zorg
Voorbereiden op het wassen
Voordat je begint:
Vertel de zorgvrager wat je gaat doen.
Bespreek wat de zorgvrager zelf kan en wil doen.
Verzamel vooraf de benodigde materialen.
Zorg voor voldoende privacy.
Zorg voor een aangename temperatuur in de ruimte.
Zorg voor een veilige en prettige werkhouding.
Controleer samen met de zorgvrager of de watertemperatuur prettig is.
Pas handhygiëne toe op de juiste momenten.
Goed voorbereid = rustiger, veiliger en prettiger werken.
Skills Basis Zorg
Hygiënisch wassen
Tijdens het wassen voorkom je dat vuil en micro-organismen worden verspreid.
Let op:
Werk met schone materialen.
Houd schone en gebruikte materialen van elkaar gescheiden.
Werk van schoon naar minder schoon.
Gebruik materialen niet opnieuw op een schoner lichaamsdeel nadat ze op een minder schoon lichaamsdeel zijn gebruikt.
Ververs water en materialen wanneer dit nodig is.
Droog de huid zorgvuldig.
Besteed extra aandacht aan huidplooien.
En handhygiëne?
Die pas je toe op de juiste momenten – dat kennen jullie inmiddels uit les 1.
Skills Basis Zorg
Aandachtspunten tijdens het wassen
Waar let je op tijdens het wassen?
Gezicht en ogen
Werk voorzichtig rond de ogen.
Gebruik schoon materiaal.
Voorkom dat vuil van het ene oog naar het andere wordt overgebracht.
Lichaam
Werk systematisch en volgens het protocol.
Was en droog zorgvuldig.
Houd lichaamsdelen die je niet verzorgt zoveel mogelijk bedekt.
Intieme verzorging
Zorg voor extra privacy.
Werk hygiënisch en volgens het protocol.
Leg steeds uit wat je doet.
Huidplooien
Was zorgvuldig.
Droog goed, vooral tussen en onder huidplooien.
Skills Basis Zorg
Zelfredzaamheid & privacy
Niet overnemen wat iemand zelf kan
Ondersteunen betekent niet automatisch dat jij alles doet.
Vraag wat de zorgvrager zelf kan en wil doen.
Stimuleer de zorgvrager om zoveel mogelijk zelf te doen.
Geef alleen ondersteuning waar dat nodig is.
Geef de zorgvrager voldoende tijd.
Respecteer wensen, gewoonten en keuzes.
Bedek lichaamsdelen die je niet verzorgt.
Vertel steeds wat je gaat doen.
Denk terug aan mevrouw Bakker:
Wat namen jullie van haar over wat ze misschien zelf had kunnen doen?
Skills Basis Zorg
Observeren tijdens de verzorging
Wassen = óók observeren
Tijdens de persoonlijke verzorging heb je een goed moment om de zorgvrager te observeren.
Let bijvoorbeeld op:
veranderingen of bijzonderheden aan de huid;
roodheid, wondjes of beschadigingen;
pijn of gevoeligheid;
bewegen en mobiliteit;
wat iemand zelf wel en niet kan;
veranderingen in gedrag of stemming;
wat de zorgvrager zelf vertelt.
Zie of hoor je iets bijzonders?
→ Bespreek en rapporteer dit volgens de afspraken binnen de organisatie.
Skills Basis Zorg
Skills basis zorg
Incontinentie betekent dat iemand ongewild urine of ontlasting verliest.
Het gaat dus om het niet (meer) volledig kunnen controleren van de blaas of darmen.
Skills basis zorg
Er zijn 4 hoofdvormen van incontinentie. Ze horen bij:
een opslagprobleem blaas houdt urine niet vast
een ledigingsprobleem blaas raakt urine niet kwijt
Stress- incontinentie (inspanningsincontinentie)
Oorzaak: verslapte bekkenbodem of sluitspier
Bijvoorbeeld door: zwangerschap, bevalling, ouderdom
Voorbeeld: urineverlies bij hoesten, niezen of tillen
2. Urge-incontinentie (drangincontinentie)
Oorzaak: overactieve blaas
Bijvoorbeeld door: blaasontsteking, prikkeling van de blaas
Voorbeeld: plotselinge aandrang, toilet niet op tijd halen
Skills basis zorg
3. Overloopincontinentie (druppelincontinentie)
Oorzaak: blaas kan niet goed leeg
Bijvoorbeeld door: vergrote prostaat, verstopping
Voorbeeld: continu kleine beetjes urineverlies
4. Neurogene incontinentie
Oorzaak: stoornis in het zenuwstelsel
Bijvoorbeeld door: MS, beroerte, dwarslaesie
Voorbeeld: geen controle of geen gevoel bij plassen
Skills basis zorg
Altijd handschoenen dragen, hygiëne voorop
Materialen op maat en passend kiezen (verband, pants, katheterzak)
Op tijd verschonen → voorkomen van huidproblemen (doorligplekken, smetten)
Observeren van urine/ontlasting (kleur, geur, hoeveelheid)
Cliënt betrekken en schaamte verminderen
Skills basis zorg
.
Schaamte, sociaal isolement
Infecties (urineweginfectie, huidinfecties)
Doorligwonden of smetten
Onveiligheid (valgevaar bij verkeerd aankleden)
Skills basis zorg
.
Observeren: huidproblemen, lekkage, kledingkeuze
Ondersteunen: helpen waar nodig
Stimuleren: zelf laten doen
Rapporteren: bijzonderheden direct doorgeven
Nu opnieuw!
Casus 2 – Meneer Visser
Meneer Visser heeft ondersteuning nodig bij zijn persoonlijke verzorging. Hij kan zijn bovenlichaam zelfstandig wassen, maar met het gezicht en van onderen wassen heeft hij ondersteuning nodig.
Opdracht
Voer de persoonlijke verzorging uit bij de oefenpop.
Werk volgens het Vilans-protocol.
Doe alsof de oefenpop meneer Visser is:
Vertel steeds wat je gaat doen.
Houd rekening met privacy en comfort.
Stimuleer waar mogelijk de zelfredzaamheid.
Werk hygiënisch, veilig en ergonomisch.
Observeer de huid tijdens de verzorging.
Kies passend incontinentiemateriaal
De rollen:
2x zorgverlener(s);
1x observator.
Skills Basis Zorg
Terug naar het begin
Wat doe je nu anders?
Denk terug aan jullie eerste poging aan het begin van de les.
Wat deed je de eerste keer anders?
Wat heb je aangepast na de theorie?
Wat heb je uit het protocol gehaald?
Heb je meer aan de zorgvrager zelf overgelaten?
Waar let je tijdens het wassen voortaan extra op?
Onthoud
Persoonlijke verzorging is méér dan iemand wassen.
Je werkt:
hygiënisch • veilig • ergonomisch • volgens protocol
met aandacht voor:
privacy • comfort • zelfredzaamheid • observatie
Skills Basis Zorg
Vragen
Skills zorg - periode 1.1
Skills zorg - periode 1.1