HC 5: begroting, GLB, vreemdelingen-/migratie, Milieu & klimaat en handel & ontwikkeling Versie NOTEBOOK LM

• economie
• HBO
• Studiejaar 1

Europese integratie

Roberto Alvarez

Agenda

• Geschiedenis van de EU-begroting 
• Het GLB
• Begroting van de EU: verdieping
• Pauze
• Het vreemdelingen-/migratievraagstuk 
  
• Klimaataanpak
• Handel & ontwikkelingsvraagstuk

Leerdoelen

HC 5 deel 1

HC 5 deel 2

Geschiedenis van de EU-begroting

GLB

Hervorming

Wereldspeler

Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB)

GLB: verdieping

• GLB: context
• Geschiedenis van het GLB
• kritiekpunten
• Hervormingen
• GLB: actueel
• GLB: toekomst

Het GLB

"Het GLB is wat betreft financiering het op één na grootste beleid in de huidige EU-begroting voor 2021-2027, na het cohesiebeleid (3.1.2). Het relatieve aandeel van de GLB-uitgaven in de EU-begroting is de afgelopen jaren echter gestaag gedaald als gevolg van beleidshervormingen en nieuwe politieke prioriteiten. Het GLB betreft nu ongeveer 25 % van de EU-begroting, terwijl dit in 1980 meer dan 70 % was."

verdeling GLB uitgaven 23-27

GLB t.o.v. totale EU uitgaven

Geschiedenis GLB (samenvatting/leidraad)

Link RLI mei 2019

Gedachten/beweegredenen GLB 1985

Eerst:  

•  Zelfvoorzienend Europa qua voedsel (nooit meer  honger) 
•  Bevorderen innovatie/efficiëntie 
•  Inkomenszekerheid landbouwers 
•  Stabiele landbouwmarkten (geen fluctuaties in prijzen)
•  Redelijke voedselprijzen voor consumenten  

  Ook: 

•  Economische motor (handel/export) 

Verdrag van Rome (1957) als basis. Toenmalige Nederlandse commissaris Sicco Mansholt ontwikkelde het GLB.

6 kritiekpunten

• Hoge kosten van beleid
• Hoge prijzen voor consumenten 
• Hoge productiviteit leidde tot schade aan het milieu
  

• Overproductie →  melkplassen, boterbergen…, producten verwerkt tot veevoer 
  

• Dumping van overschotten op wereldmarkt 
  

• Spanning met handelspartners buiten de EU (V.S.) 

Vanaf jaren '70 stijgt de productie massaal 

(meer productie = meer ontvangen) + 

prijsgarantie ((niet gekoppeld aan een maximale productie)

Melkplas

Link video

Hervorming landbouwbeleid jaren '80 

• Instellen productiequota 
• Minimumprijzen verlagen indien bepaald productievolume werd bereikt.   

Praktijk:

• 1984: melkquotum (+superheffing) => beperking overproductie en exportsubsidies 
  

Interessant achtergrondartikel

1992: MacSharry hervormingen ( =ontkoppeling steun van productiehoeveelheid)

Afbouw prijssteun en meer rechtstreekse subsidies, later inkomenssteun (per ha) 

• ontkoppeling van steun van het  productievolume 

Terugdringen overproductie door braaklegging te verplichten als voorwaarde voor inkomenssteun 

Dit hing samen met druk vanuit de VS, begrotingsproblemen en later ook met de toetreding van Oost-Europese landen. (onder druk van de VS in de WTO-onderhandelingen over vrijhandel, maar ook om begrotingstechnische redenen)

Terugdringen overproductie door braaklegging

Nu: het GLB staat onder druk

“Het aandeel van de landbouwuitgaven in de EU-begroting is sterk gedaald, van bijna 70% in de jaren 70 tot zo'n 36% in 2018. Dit is zowel een gevolg van de uitbreiding van de taken van de EU als van kostenbesparende hervormingen. Sinds 2004 zijn er bijvoorbeeld 13 nieuwe EU-landen bijgekomen, zonder dat de landbouwuitgaven zijn gestegen.” 

• Vooral inkomenssteun (72% van EU-uitgaven aan landbouwbeleid) en ook nog prijsondersteuning → houdbaar?!
• Fondsen voor plattelandsontwikkeling → multifunctionaliteit van landbouw  (natuurbeheer)
• Cross-compliance: koppelen inkomenssteun aan eisen op het gebied van milieu, voedselveiligheid, dierenwelzijn 
  
• Melkquotum in 2015 afgeschaft

De toekomst van het landbouwbeleid

Begroting van de EU

Begroting van de EU: verdieping

• Wie stelt het op?
  
• Begrotingsprocedure
• Inkomsten
• Uitgaven

Achtergrondinformatie

link

Wie stelt de begroting op?

• De Commissie, de Raad (van ministers) en het Parlement gezamenlijk.
• De Commissie dient een ontwerp in en legt dat voor aan de Raad en het Parlement. Optie tot wijzigen/een compromis voorstellen.
• In de begroting staan de bedragen die vooraf overeenkomen zijn, in een plan dat het meerjarig financieel kader heet. Daarmee plant de EU haar uitgaven een paar jaar vooruit. Het huidige kader loopt van 2014 tot 2020. Nu wordt het MFK voor 2021-2027 gemaakt.

Goedkeuringsprocedure

Hoe wordt het uitgegeven?

• Europese Commissie (18%)
• Gezamenlijke coördinatie (74%)
• Indirecte coördinatie (8%)

Handhaving: wie controleert er?

• Europese Commissie
• Europese Rekenkamer
• Raad van Ministers
• Europees Parlement 

(goedkeuring jaarverslag

= kwijting verlenen aan EC)

Handhaving: de Rekenkamer

Zij onderzoekt de inkomsten en uitgaven van de EU zodat                                fraude, verspilling en wanbeheer kunnen worden bestreden.  

 Twee insteken: 

• Kijken naar onrechtmatigheden (o.a. fraude) 
• Kijken naar doelmatigheid (= met minder hetzelfde bereiken, of met hetzelfde méér bereiken) 

Maximum foutenmarge = 2% van de uitgaven

Fraude

artikel

Bereikte doelen 2014-2020 & uitdagingen

Verschuiving van aandachtsvelden

• Aandeel GLB ↓
• Aandeel nieuwe en versterke prioriteiten ↑

Bijv: klimaat, digitalisering, innovatie, defensie

Herstelplan voor Europa: MFK + NextGeneration EU

MFK:

• €1.211 miljard

NGEU:

• 806 miljard
• Ook bekend als

'Europees herstelfonds'

• vooral voor 21-23

Bron (KLIK)

Infographic

bron (KLIK)

Meerjarig Financieel Kader 2021-2027 (MFK) en NGEU

Grootste uitgavenposten

1. Samenhang, veerkracht en waarden (30%)

O.a. ondersteunen van werkgelegenheid voor 

jongeren, bijscholing en omscholing 

van werknemers en armoedebestrijding.

2. Natuurlijke hulpbronnen en milieu (30%)

GLB, waaronder investeren in duurzame landbouw en maritieme sectoren, naast klimaatactie, milieubescherming, voedselzekerheid en plattelandsontwikkeling

3. Single Market, Innovation and Digital (10%)

onderzoek en innovatie, digitale transformatie, strategische infrastructuur en de eengemaakte markt (= interne markt) Bron (KLIK)

Bron (KLIK)

Inkomstenbronnen EU

1. Importheffingen op producten van buiten de EU
2. % van de BTW-inkomsten van de lidstaten
3. Nationale bijdrage op basis van het BNI
4. Bijdrage aan niet-recyclebare plastic afval (NIEUW sinds 2021) 

Bron (KLIK)

Europees Parlement krijgt nieuwe bevoegdheden t.a.v. inkomsten (klik)

mogelijke nieuwe inkomstenbronnen

bron (KLIK)

Begrotingsprocedure

Link

Begroting: kosten & subsidies NL

Europese subsidie per gemeente

Meerjarenbegroting: verwerking

• Lees individueel het artikel (Bron: ESB)
• Beantwoord individueel de vragen en bespreek in duo's:

1. Wat is het doel van het Europees Meerjarig Financieel Kader (MFK), en waarom heeft dit invloed op de Nederlandse begroting?
2. Waarom heeft Nederland geen gebruik gemaakt van leningen onder het NextGenerationEU-initiatief, en wat zijn de gevolgen hiervan voor de Nederlandse bijdrage aan de EU?
3. Welke nieuwe eigen middelen stelt de Europese Commissie voor om de EU-begroting te versterken, en wat is het beoogde effect hiervan op de bijdragen van lidstaten?
4. Hoe kan de koppeling van de EU-bijdrage aan het bruto nationaal inkomen (bni) leiden tot fluctuaties in de Nederlandse afdracht, en welke factoren beïnvloeden deze schommelingen?

Vreemdelingen-/migratiebeleid

Integrale aanpak migratie (Rijksoverheid, 2018)

De EU-Turkije deal

Op 19 maart 2016 sloot de Europese Unie een vluchtelingendeal met Turkije. Die deal is een belangrijk onderdeel van de Europese aanpak van de vluchtelingencrisis, omdat veel vluchtelingen via Turkije naar de EU komen. 

Afgesproken is dat Turkije meer migranten opvangt en haar grenzen beter moet bewaken. In ruil daarvoor ontvangt het land extra financiële steun van de Europese Unie en er zijn afspraken gemaakt over afschaffing van de visumplicht voor Turken die naar de EU reizen. 

Over de Turkije-deal bestaat veel discussie. 

Ook leidt de uitvoering ervan tot de nodige problemen. Ondanks de controverse werd de deal in 2018 verlengd tot 2020.

Voortgang vluchtelingendeal

• Een grote meerderheid van EP-leden uitte zijn zorgen over het akkoord met Turkije. 
• Ook diverse hulporganisaties leverden felle kritiek op de vluchtelingendeal. 
• Zij stellen dat Turkije niet voldoende doet om de mensenrechten van vluchtelingen te beschermen.

De problemen met de 'relocatie' van vluchtelingen bleven in 2017 bestaan. Zo weigerden Polen, Hongarije en Tsjechië om vluchtelingen over te nemen van Turkije, Griekenland en Italië. Ook andere Europese landen, waaronder Nederland, hebben minder vluchtelingen overgenomen dan het afgesproken aantal. Doordat er uiteindelijk minder vluchtelingen dan vooraf gedacht in aanmerking komen voor overplaatsing, hoeven landen niet vast te houden aan de vooraf vastgestelde, absolute getallen.

Europees migratiepact (2020)

• 2020 opgesteld (document)
• Sneller mensen melden
• Meer solidariteit tussen verschillende EU-lidstaten
• Kansloze asielzoekers sneller  terugsturen

Verdeelde reacties (bron)

Vreemdelingen-/migratiebeleid 

• Lees de infographic (klik)
• Scroll door de pagina over solidariteit (klik)
• Beantwoord in duo's de vragen:

1. In hoeverre vind je deze steun op lange termin houdbaar?
2. Welke risico's (binnen- en buitenland) neemt het - op deze schaal- steunen van Oekraïne met zich mee?

Milieu & klimaat

Wat doet de EU t.a.v. milieubeleid(=klimaataanpak)? 

Hoe moeten de economische sectoren gaan meewerken?

1. Investeren in milieuvriendelijke technologie 
2. Bedrijven helpen te innoveren
   
3. Zorgen voor schonere, goedkopere en gezondere vormen van particulier en openbaar vervoer
   
4. Energiesector koolstofvrij maken
   
5. Zorgen voor een grotere energie-efficiëntie van gebouwen
   
6. Samenwerken met internationale partners om de mondiale milieunormen te verbeteren

test

t

est

e

s

d

s

dfsd

fsdf

Handel & ontwikkelingsvraagstuk 

test

t

est

e

s

d

s

dfsd

fsdf

EU-handelsverdragen 

test

t

est

e

s

d

s

dfsd

fsdf

Discussie over het effect van handelsverdragen voor de EU

Argumenten en kanttekeningen

De EU en ontwikkelingssamenwerking

Oorsprong:

Gezamenlijk beleid door Frankrijk afgedwongen om zijn koloniale belangen veilig te stellen.

Twee instrumenten:

1. Preferentiële handelsrelaties = lagere/geen invoertarieven naar EU uit ontwikkelingslanden → Bijv. Everything But Arms (EBA)-innitiative
2. Directe financiële- en technische steun (3% EU budget) = gezondheid, onderwijs, infra
   

Kritiek: De wens om ontwikkelingssamenwerking te gebruiken als instrument om de relatie met voormalige koloniën te bestendigen, is soms in strijd met het doel de meest hulpbehoevende landen te helpen.