SENECA LUCILIO SUO SALUTEM
Moleste fero decessisse Flaccum, amicum tuum, plus tamen aequo dolere te nolo. Illud, ut non doleas, vix audebo exigere; et esse melius scio. Sed cui ista firmitas animi continget, nisi iam multum supra fortunam elato? Illum quoque ista res vellicabit, sed tantum vellicabit. Nobis autem ignosci potest prolapsis ad lacrimas, si non nimiae decucurrerunt, si ipsi illas repressimus. Nec sicci sint oculi amisso amico nec fluant; lacrimandum est, non plorandum.
SENECA LUCILIO SUO SALUTEM
Moleste fero decessisse Flaccum, amicum tuum, plus tamen aequo dolere te nolo. Illud, ut non doleas, vix audebo exigere; et esse melius scio. Sed cui ista firmitas animi continget, nisi iam multum supra fortunam elato? Illum quoque ista res vellicabit, sed tantum vellicabit. Nobis autem ignosci potest prolapsis ad lacrimas, si non nimiae decucurrerunt, si ipsi illas repressimus. Nec sicci sint oculi amisso amico nec fluant; lacrimandum est, non plorandum.
Wie is de vriend die de tekst noemt?
Marcus
Flaccum
Tiberius
Lucius
Wat moet men niet te veel doen?
ridere
cantare
dolere
plorare
Wat is de emotionele reactie op verlies?
cogitandum est
lacrimandum est
gaudendum est
plorandum est
Wat wordt aanbevolen over tranen?
decurrimus
exigimus
vellicamus
repressimus
Wat moet men niet doen bij verdriet?
nimiae decucurrerunt
amico gaudere
fortuna elato
lacrimas amitti
Duram tibi legem videor ponere, cum poetarum Graecorum maximus ius flendi dederit in unum dumtaxat diem, cum dixerit etiam Niobam de cibo cogitasse?
Quaeris unde sint lamentationes, unde inmodici fletus? Per lacrimas argumenta desiderii quaerimus et dolorem non sequimur sed ostendimus; nemo tristis sibi est. O infelicem stultitiam! Est aliqua et doloris ambitio.
Wie gaf het recht om te huilen?
ius flendi
tristis sibi
Wat overwoog Niobe volgens de tekst?
de cibo cogitasse
ambitio doloris
Wat zoeken we door de tranen?
argumenta desiderii
inmodici fletus
Wat tonen we niet volgens de tekst?
dolorem non sequimur
infelicem stultitiam
Wat is er gezegd over verdriet?
O infelicem stultitiam!
duram legem videor ponere
Epistula 63.3
vertaaltraining
‘Quid ergo?’ inquis
‘Obliviscar amici?’
‘Obliviscar amici?’
brevem congrueert met:
illi
te
memoriam
promittis
apud te
Brevem illi apud te memoriam promittis,
si cum dolore mansura est:
in risum transferet
Onderwerp:
iam
istam frontem
quaelibet fortuita res
iam istam frontem ad risum quaelibet fortuita res transferet.
snel zal de eerste de beste toevallige gebeurtenis dat gezicht van jou plooien in een lach.
Non differo in longius tempus, quo desiderium omne mulcetur,
quo etiam acerrimi luctus residunt:
cum primum te observare desieris, imago ista tristitiae discedet.
Nunc ipse custodis dolorem tuum;
sed custodienti quoque elabitur,
eoque citius, quo est acrior, desinit.
Id agamus, ut iucunda nobis amissorum fiat recordatio.
Nemo libenter ad id redit,
quod non sine tormento cogitaturus est,
sicut illud fieri necesse est,
ut cum aliquo nobis morsu amissorum,
quos amavimus,
nomen occurrat;
sed hic quoque morsus habet suam voluptatem.
Nam, ut dicere solebat Attalus noster,
‘sic amicorum defunctorum memoria iucunda est,
quomodo poma quaedam sunt suaviter aspera,
quomodo in vino nimis veteri ipsa nos amaritudo delectat;
cum vero intervenit spatium,
omne, quod angebat, extinguitur
et pura ad nos voluptas venit’.
Si illi credimus,
‘amicos incolumes cogitare melle ac placenta frui est:
eorum, qui fuerunt, retractatio non sine acerbitate quadam iuvat.
Quis autem negaverit haec acria quoque et habentia austeritatis aliquid stomachum excitare?’
Ego non idem sentio:
mihi amicorum defunctorum cogitatio dulcis ac blanda est;
habui enim illos tamquam amissurus,
amisi tamquam habeam.
Fac ergo, mi Lucili, quod aequitatem tuam decet,
desine beneficium fortunae male interpretari:
abstulit, sed dedit.
Ideo amicis avide fruamur,
quia quamdiu contingere hoc possit, incertum est.
Cogitemus quam saepe illos reliquerimus
in aliquam peregrinationem longinquam exituri,
quam saepe eodem morantes loco non viderimus:
intellegemus plus nos temporis in vivis perdidisse.
Feras autem hos, qui neglegentissime amicos habent,
miserrime lugent, nec amant quemquam nisi perdiderunt?
Ideoque tunc effusius maerent,
quia verentur, ne dubium sit,
an amaverint; sera indicia adfectus sui quaerunt.
Annum feminis ad lugendum constituere maiores,
non ut tam diu lugerent, sed ne diutius:
viris nullum legitimum tempus est, quia nullum honestum.
Quam tamen mihi ex illis mulierculis dabis
vix retractis a rogo, vix a cadavere revulsis,
cui lacrimae in totum mensem duraverint?
Nulla res citius in odium venit quam dolor,
qui recens consolatorem invenit et aliquos ad se adducit,
inveteratus vero deridetur, nec inmerito;
aut enim simulatus aut stultus est.
Geef uit paragraaf 13:
een anafoor.
Geef uit paragraaf 13:
een sententia.
Geef uit paragraaf 13:
een alliteratie.
Geef uit paragraaf 13:
een antithese.
Haec tibi scribo,
is qui Annaeum Serenum carissimum mihi tam inmodice flevi
ut, quod minime velim, inter exempla sim eorum, quos dolor vicit.
Haec tibi scribo, ...
analyseer: flevi
analyseer: velim
analyseer: sim
eorum, quos
Vertaal ook de naamvallen!
is qui ...
Persoonsvorm is:
mihi
flevi
velim
sim
ut (r.2)
De coniunctivus die hierbij hoort is:
velim
sim
vicit
Vertaal nu regel 1 tot en met 3.
Hodie tamen factum meum damno et intellego maximam mihi causam sic lugendi fuisse, quod numquam cogitaveram mori eum ante me posse.
Deel deze zin in in hapklare brokken
Hodie tamen factum meum damno
et intellego
maximam mihi causam sic lugendi fuisse,
quod numquam cogitaveram
mori eum ante me posse.
Hodie tamen factum meum damno ...
... et intellego ...
... et intellego maximam mihi causam ... fuisse, ...
... (et intellego maximam mihi) causam sic lugendi (fuisse, ...)
... quod numquam cogitaveram ...
... quod numquam cogitaveram ... eum ... posse.
... quod numquam cogitaveram mori eum ante me posse.
Hodie tamen factum meum damno
et intellego
maximam mihi causam sic lugendi fuisse,
quod numquam cogitaveram
mori eum ante me posse.
aantekeningen bij r.6-7
occurro
eum minorem esse
fata
servo
Hoc unum mihi occurrebat,
minorem esse et multo minorem
- tamquam ordinem fata servarent!
Itaque adsidue cogitemus
tam de nostra quam omnium, quos diligimus, mortalitate.
Itaque ... (r.1)
Waarom?
Tunc ego debui dicere, ‘minor est Serenus meus:
quid ad rem pertinet?
Post me mori debet, sed ante me potest’.
Quia non feci, inparatum subito fortuna percussit.
Nunc cogito omnia et mortalia esse et incerta lege mortalia;
hodie fieri potest, quidquid umquam potest.
Beantwoord vraag 4.
Is er leven na de dood?
Cogitemus ergo, Lucili carissime,
cito nos eo perventuros,
quo illum pervenisse maeremus;
et fortasse,
si modo vera sapientium fama est
recipitque nos locus aliquis,
quem putamus perisse, praemissus est.
Vale.
Gelooft Seneca in een leven na de dood?
Cogitemus ergo, Lucili carissime,
cito nos eo perventuros,
quo illum pervenisse maeremus;
et fortasse,
si modo vera sapientium fama est
recipitque nos locus aliquis,
quem putamus perisse, praemissus est.
Vale.