Oefentoets Prehistorie
Oefentoets Prehistorie
De gebruiker vraagt om een oefentoets met verschillende soorten vragen en RTTI-aanduiding. Daarom krijgt de lesvorm hier het karakter van een toetsdeck in plaats van een gewone inhoudsles.
Doel van deze oefentoets
Ik kan laten zien wat ik weet over de prehistorie door verschillende soorten vragen te maken en per onderwerp historische kennis toe te passen.
Deze slide heeft geen instructies
RTTI vragen
R = Reproductie (onthouden van kennis)
Hoe noemen we de periode voordat mensen konden schrijven?
T1 = Toepassing 1 (uitleggen met geleerde kennis)
Leg uit waarom mensen in de prehistorie vaak rondtrokken.
T2 = Toepassing 2 (kennis gebruiken in een nieuwe situatie)
Stel dat een groep prehistorische mensen zich vestigt bij een rivier. Noem twee voordelen van deze plek.
I = Inzicht (nadenken, analyseren en beoordelen)
Was de landbouwrevolutie volgens jou een verbetering voor iedereen? Leg je antwoord uit.
Deze slide heeft geen instructies
Waarom vertelden de eerste mensen scheppingsverhalen?
Soort vraag: RTTI - R
Om de wereld te verklaren
Om landbouw uit te vinden
Om wetten te schrijven
Om handel te drijven
Deze slide heeft geen instructies
Vraag 2
Soort vraag: RTTI - T1
Korte open vraag
Leg in je eigen woorden uit hoe wetenschappers tegen de vroegste geschiedenis aankijken.
Verwacht: wetenschappers baseren zich op onderzoek, sporen, vondsten en bewijs; zij zien de vroegste geschiedenis niet als zeker verhaal maar als reconstructie op basis van bronnen.
Waardoor onderscheiden wetenschappers zich van scheppingsverhalen? RTTI -T1
Door bewijs en onderzoek
Door heilige teksten
Door vaste mythen
Door mondelinge traditie
RTTI: T1. Toetst het verschil tussen verklaren met geloofsverhalen en reconstrueren met sporen en bewijs.
Vul de kernbegrippen in
Mensen vertelden scheppingsverhalen om de wereld te verklaren. Wetenschappers kijken naar de vroegste geschiedenis als een reconstructie op basis van vondsten en bewijs.
RTTI: R. Laat leerlingen de kernwoorden uit de eerste twee vragen actief ophalen.
Vraag 5
Soort vraag: RTTI - R
Sleep-/koppelvraag op papier
Verbind het begrip met de juiste omschrijving.
Cultuur
Uiterlijke kenmerken
Leefomgeving
A. Verschillen in klimaat en landschap waarin mensen wonen
B. Gewoonten en gebruiken van groepen mensen
C. Verschillen in bijvoorbeeld huidskleur of lichaamsbouw
Antwoorden: 1-B, 2-C, 3-A.
Vraag 6
Soort vraag: RTTI - T1
Chronologievraag
Zet deze ontwikkelingen in de juiste volgorde:
ontstaan van verschillende mensensoorten
landbouw
jagen en verzamelen
eerste steden
Juiste volgorde: ontstaan verschillende mensensoorten → jagen en verzamelen → landbouw → eerste steden.
Vraag 7
Soort vraag: RTTI - T1
Open vraag
Noem twee manieren waarop we kennis krijgen over mensen in de prehistorie.
Mogelijke antwoorden: archeologische vondsten, botten, werktuigen, grotschilderingen, graven, onderzoek van landschappen, dateringsmethoden.
Vraag 8
Soort vraag: RTTI - T2
Bronvraag
Een archeoloog vindt vuurstenen pijlpunten, dierbotten en resten van een kampvuur.
Leg met dit voorbeeld uit hoe we een beeld krijgen van het verleden.
Leerlingen moeten redeneren van vondst naar conclusie: pijlpunten wijzen op jacht, botten op gegeten dieren, kampvuur op verblijfplaats/samenleven.
Noem twee bronnen over de prehistorie.
RTTI: T1. Verwachte elementen: archeologische vondsten, botten, werktuigen, graven, grotschilderingen, landschapsonderzoek, dateringsmethoden.
Vraag 10
Soort vraag: RTTI - R
Meerkeuzevraag
Welk landschap ontstond in grote delen van Europa na de laatste ijstijd?
A. Een landschap met meer bossen, rivieren en meren
B. Alleen woestijn
C. Alleen hooggebergte
D. Een landschap zonder planten en dieren
Goed antwoord: A.
Vraag 11
Soort vraag: RTTI - T1
Invulvraag
Noem drie kenmerken van het leven van jagers-verzamelaars.
Mogelijke kenmerken: rondtrekken, leven van jacht/visserij/verzamelen, kleine groepen, gebruik van eenvoudige werktuigen, afhankelijk van seizoenen.
Vul de beschrijving aan
Jagers-verzamelaars leefden vaak in kleine groepen en trokken rond om voedsel te vinden. Later ontstond op meerdere plekken landbouw, aangepast aan de eigen omgeving.
RTTI: T1. Herhaalt kernkenmerken van jagers-verzamelaars en het ontstaan van landbouw op meer plekken.
Vraag 13
Soort vraag: RTTI - R
Open vraag
Noem een oorzaak voor het ontstaan van de landbouw in het Midden-Oosten.
Verwacht: in de Vruchtbare Halve Maan gingen mensen wilde granen verbouwen en dieren temmen; daardoor ontstond een bestaan met vaste woonplaatsen.
Vraag 14
Soort vraag: RTTI - R
Meerkeuzevraag
Wat hoort het best bij een landbouwsamenleving?
A. Altijd rondtrekken achter kuddes aan
B. Vaste woonplaats en voedsel produceren
C. Geen bezit en geen akkers
D. Alleen leven in grotten
Goed antwoord: B.
Waar ontstond vroeg landbouw in het Midden-Oosten?
Nijldelta
Vruchtbare Halve Maan
Alpengebied
Scandinavië
RTTI: R. Sluit direct aan op vraag 11.
Maak de samenvatting compleet
In een landbouwsamenleving hadden mensen vaker een vaste woonplaats en produceerden zij voedsel. Daardoor konden later de eerste steden ontstaan.
RTTI: R. Verbindt landbouwsamenleving met de opkomst van steden.
Vraag 17
Soort vraag: RTTI - R
Gevolgenvraag
Noem twee gevolgen van de overstap naar landbouw.
Denk aan: vaste woonplaatsen, bevolkingsgroei, bezit, taakverdeling, ongelijkheid, ziektes. Het gaat om oorzaak-gevolg.
Vraag 18
Soort vraag: RTTI - T2
Verklaringsvraag
Leg uit hoe en waarom mensen de doden zorgvuldig gingen begraven.
Verwacht: met grafgiften of vaste rituelen; dit wijst op geloof in een leven na de dood, respect voor de dode of gezamenlijke gebruiken.
Vraag 19
Soort vraag: RTTI - I
Bron- en redeneervraag
Stel: in een graf worden kralen, een pot en werktuigen gevonden. Wat kan dat zeggen over de ideeën van mensen over de dood? Geef twee mogelijke conclusies.
Mogelijke conclusies: geloof in leven na de dood, zorg voor de dode, rituelen, statusverschillen. Meerdere goed onderbouwde antwoorden mogelijk.
Welk gevolg past het best bij de overstap naar landbouw?
Minder bezit
Meer rondtrekken
Vaste woonplaatsen
Minder mensen
RTTI: T1. Toetst een belangrijk gevolg van landbouw.
Begrippenlijst
scheppingsverhaal - verhaal dat uitlegt hoe de wereld en de mens zijn ontstaan
prehistorie - periode vóór het ontstaan van schrift
archeoloog - onderzoeker die sporen en voorwerpen uit het verleden bestudeert
jagers-verzamelaars - mensen die leven van jacht, visserij en het verzamelen van voedsel
landbouw - verbouwen van gewassen en houden van dieren
landbouwsamenleving - samenleving met vaste woonplaatsen en voedselproductie
stedelijke samenleving - samenleving waarin steden een belangrijke rol spelen
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
bron - iets waardoor je informatie over het verleden krijgt
ijstijd - koude periode waarin grote delen van Europa met ijs bedekt waren
Vruchtbare Halve Maan - gebied in het Midden-Oosten waar vroeg landbouw ontstond
grafgift - voorwerp dat aan een dode werd meegegeven in het graf
natuurgodsdienst - geloof waarbij natuurkrachten of geesten belangrijk zijn
cultuur - gewoonten en gebruiken van een groep mensen
Deze slide heeft geen instructies