De present perfect
De present perfect
Open met het idee dat Engels verschillende verledenstijden gebruikt voor verschillende betekenissen. Deze les focust op herkennen, vormen en gebruiken van de present perfect, inclusief het verschil met de past simple.
Leerdoel
Ik kan de present perfect herkennen, vormen en gebruiken om te spreken over ervaringen, gebeurtenissen met een verband met het heden, handelingen die recent zijn gebeurd en situaties die in het verleden zijn begonnen en nog steeds voortduren.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden koppel jij aan de present perfect?
Gebruik de input om voorkennis op te halen. Let op woorden als have, has, ervaringen, gisteren, already, since; die geven aanknopingspunten voor misconcepties en voorkennis.
Wat is de present perfect?
De present perfect verbindt het verleden met het heden.
Je gebruikt deze tijd niet alleen om te zeggen dát iets gebeurd is, maar vooral omdat het nu nog belangrijk is.
Voorbeeld: I have lost my keys.
De sleutels zijn in het verleden kwijtgeraakt, maar het probleem is nu nog relevant.
Benadruk het kernidee: de present perfect gaat niet om een afgesloten moment met tijdstip, maar om resultaat, ervaring, recentheid of duur tot nu toe.
De vorm: have/has + past participle
I/You/We/They have + past participle
He/She/It has + past participle
Voorbeeld: I have finished my homework.
Voorbeeld: She has visited London.
Het past participle is vaak gelijk aan de derde vorm van het werkwoord.
Noem eventueel kort de Nederlandse naam 'voltooid deelwoord', maar houd de Engelse term past participle leidend voor consistentie.
Bevestigend, ontkennend, vragend
Basisvormen
Met has
Bevestigend: They have seen the film.
Ontkennend: They have not seen the film.
Kort: They haven't seen the film.
Vraag: Have they seen the film?
Bevestigend: He has done his work.
Ontkennend: He has not done his work.
Kort: He hasn't done his work.
Vraag: Has he done his work?
Wijs op de plaats van have/has voor het onderwerp in vragen. Laat ook zien dat not na have/has komt.
Herkennen in een zin
Zoek naar have of has
Kijk daarna naar het past participle
Let op woorden als already, yet, just, ever, never, since, for
Voorbeeld: We have already eaten.
Maak duidelijk dat signal words helpen, maar niet verplicht zijn. De vorm blijft het belangrijkste herkenningspunt.
Regelmatige en onregelmatige vormen
Bij regelmatige werkwoorden eindigt het past participle vaak op -ed: worked, played, cleaned
Bij onregelmatige werkwoorden moet je de vorm leren: gone, seen, done
Juist die onregelmatige vormen komen vaak voor in alledaags Engels.
Deze slide heeft geen instructies
Welke zin staat in de present perfect?
I finished homework
I have finished
I finishing homework
I had finished
Checkt de basisvorm have/has + past participle na de uitleg op slides 2-6.
Vorm en herkenning
In de present perfect gebruik je have/has + het past participle. In een vraag zet je have/has voor het onderwerp. Woorden als already kunnen helpen bij het herkennen van deze tijd.
Alle blanks sluiten direct aan op slides 3-5: vorm, vraagvolgorde en signal word.
Ervaringen
De present perfect gebruik je voor ervaringen in je leven wanneer het exacte tijdstip niet belangrijk is.
I have been to Paris.
She has never tried sushi.
Have you ever ridden a horse?
Benadruk dat je hier meestal niet zegt wanneer iets gebeurde. Het gaat om de ervaring zelf, niet om een afgesloten moment in de tijd.
Ever en never
ever gebruik je vaak in vragen
never betekent: nog nooit
Have you ever seen snow?
I have never flown in a helicopter.
Leg uit dat ever vaak voorkomt in vragen over levenservaring, terwijl never een ontkennende betekenis heeft zonder extra not.
Wanneer gebruik je 'ever' meestal?
In vragen
In bevelen
Bij jaartallen
Bij namen
Sluit aan op slides 7-8 over ervaringen en ever/never.
Noem een ervaring waarbij je de present perfect gebruikt.
Bespreek dat leerlingen een persoonlijke ervaring kunnen noemen zonder exact tijdstip, bijvoorbeeld 'I have been to...' of 'I have never tried...'. Focus op ervaring, niet op een genoemd verleden moment.
Verband met het heden
Soms is iets gebeurd in het verleden, maar zie je het resultaat nu nog.
He has broken his arm.
I have lost my phone.
They have missed the bus.
Het gevolg is op dit moment nog belangrijk.
Vergelijk eventueel met de vraag: 'Waarom kies je niet gewoon past simple?' Antwoord: omdat het huidige gevolg centraal staat.
Recent gebeurd
De present perfect wordt ook gebruikt voor iets dat kort geleden is gebeurd.
I have just finished my homework.
She has already left.
We haven't eaten yet.
Leg uit dat just, already en yet vaak wijzen op recentheid of op de status van een handeling ten opzichte van nu.
Already, yet en just
I have already seen that film.
Have you finished yet?
He hasn't called yet.
They have just arrived.
Betekenis
already = al
yet = nog / al, vaak in vragen en ontkenningen
just = zojuist
Voorbeelden
Je kunt ook kort wijzen op typische plaatsing: already en just staan vaak tussen have/has en het past participle; yet staat vaak aan het einde van de zin.
Welke zin legt de nadruk op een resultaat nu?
I saw him yesterday
She went to school
They played outside
I have lost my phone
Checkt het onderscheid tussen afgesloten verleden en huidig gevolg na slides 9-11.
Recent of nu relevant
De present perfect kan iets beschrijven dat just is gebeurd. Ook gebruik je deze tijd als het resultaat nu nog belangrijk is. In vragen en ontkenningen zie je yet vaak aan het einde van de zin, terwijl already vaak eerder in de zin staat.
Verankert just, now/nu, yet en already uit slides 9-11.
Begonnen in het verleden, nog steeds bezig
Je gebruikt de present perfect ook voor een situatie die in het verleden begon en nu nog voortduurt.
I have lived here for five years.
She has known him since 2020.
We have studied English for a long time.
Dit is een belangrijk deel van het leerdoel. Maak duidelijk dat de situatie nog niet voorbij is.
Since en for
since + beginpunt
for + periode
since Monday
since 2022
for two hours
for a long time
Laat het contrast expliciet horen: since noemt wanneer iets begon; for noemt hoe lang het duurt.
Welke combinatie is goed?
since + periode
for + beginpunt
since + beginpunt
for + jaartal
Controleert het kernverschil uit slides 12-13.
Sinds of gedurende
De present perfect gebruik je ook voor iets dat in het verleden is begonnen en nog steeds doorgaat. Je gebruikt since bij een beginpunt, zoals 2022, en for bij een periode, zoals two years. Zo laat je zien dat de situatie tot nu duurt.
Sluit direct aan op de formuleringen van slides 12 en 13.
Present perfect of past simple?
Het verschil zit vooral in de focus:
Present perfect: verband met het heden
Past simple: afgesloten verleden
Vergelijk:
I have seen that film.
I saw that film last week.
Gebruik 'last week' als duidelijk signaal van past simple. Het exacte moment maakt de gebeurtenis afgesloten.
Wanneer kies je welke tijd?
verleden feit
tijdstip is bekend of genoemd
handeling is afgerond
vaak met yesterday, last week, in 2023, ago
Past simple
ervaring
resultaat nu
recent gebeurd
duur tot nu toe
vaak met ever, never, already, yet, just, since, for
Present perfect
Benadruk dat signal words helpen bij de keuze, maar dat betekenis belangrijker is dan alleen een lijstje woorden.
Welke zin vraagt om de past simple?
I have seen that film
She has just arrived
We have known him for years
I saw that film last week
De tijdsaanduiding 'last week' maakt het een afgesloten verleden moment, zoals op slides 14-15.
Wat helpt jou het meest bij kiezen tussen beide tijden?
Tijdwoord
Betekenis
Werkwoordsvorm
Voorbeeldzin
Deze slide heeft geen instructies
Veelvoorkomende onregelmatige vormen
be → been
go → gone
see → seen
do → done
eat → eaten
write → written
take → taken
Noem dat dit juist werkwoorden zijn die leerlingen vaak nodig hebben in gesprekken en schrijfopdrachten.
Nog meer onregelmatige vormen
make → made
find → found
give → given
know → known
break → broken
speak → spoken
buy → bought
Wijs erop dat sommige vormen gelijk zijn aan de past simple, zoals made en bought, maar andere duidelijk verschillen, zoals given en spoken.
Natuurlijke voorbeelden
I have never visited New York.
My brother has just started a new job.
We have known each other for years.
Have you finished your book yet?
Kies voorbeelden die passen bij de leefwereld van leerlingen en houd het niveau B1/B2: herkenbare situaties, duidelijke betekenis.
Veelgemaakte fouten
Niet: He have finished → wel: He has finished
Niet: I have went → wel: I have gone
Niet: Did you ever see it? in deze betekenis → wel: Have you ever seen it?
Niet: I have seen him yesterday → wel: I saw him yesterday
Deze fouten sluiten direct aan op de drie kernpunten van de les: vorming, signal words en verschil met past simple.
Samenvatting
have/has + past participle
voor ervaringen
voor resultaat in het heden
voor recent gebeurde handelingen
voor iets dat nog steeds voortduurt
anders dan de past simple, die over een afgesloten verleden gaat
Gebruik deze slide om de centrale lijn van de les nog één keer compact te maken: de present perfect verbindt verleden en heden.
Wat is het past participle van 'go'?
goed
gone
went
going
Checkt veelvoorkomende onregelmatige vorm en verwarring met past simple na slides 16-19.
Veelgemaakte fouten verbeteren
In de present perfect zeg je: He has finished his work. Je zegt ook: I have gone there before. Maar met een afgerond tijdstip gebruik je de past simple: I saw him yesterday. Bij ervaringen vraag je: Have you ever seen it?
Verwerkt de fouten van slide 19 en de samenvatting van slide 20 in één toepassingsoefening.
Wat is voor jou nu het duidelijkste verschil met de past simple?
Bespreek of de leerling één duidelijk verschil kan benoemen, bijvoorbeeld: present perfect = verband met het heden; past simple = afgesloten verleden met genoemd tijdstip.
Welk onderdeel hielp jou het meest om dit te begrijpen?
Laat leerlingen benoemen welke stap of welk voorbeeld hielp: vormschema, signal words, since/for, vergelijking met past simple, of foutenanalyse.
Welk deel vind je nog het lastigst?
Gebruik dit als exit ticket om vervolginstructie te plannen. Mogelijke punten: onregelmatige vormen, since/for, keuze tussen tijden, vraagvorming.
Begrippenlijst
present perfect - Engelse tijd die het verleden verbindt met het heden
past participle - de derde werkwoordsvorm, zoals seen of done
experience - iets wat je in je leven hebt meegemaakt
signal word - woord dat helpt om de juiste tijd te herkennen of kiezen
already - al
yet - nog / al, vaak in vragen en ontkenningen
just - zojuist
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
ever - ooit
never - nooit
since - sinds, met een beginpunt
for - gedurende, met een periode
present perfect - vorm met have/has + past participle
past simple - Engelse verleden tijd voor een afgesloten moment in het verleden
De term present perfect staat hier bewust nog eens met de vorm erbij, zodat betekenis en vorm beide verankerd worden.