8.1 havo3 - 4C: Duidelijk schrijven

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4

Welkom zh3a!

Ga rustig zitten op je plek en leg je spullen op tafel.

• Oefenboek

• Leesboek

• Pen en schrift

Startopdracht

Er liggen twee briefjes op je tafel. Op elk briefje schrijf je een zin. Bijvoorbeeld:

• De emmer zit vol kikkerdril!

• De trein naar Haarlem vertrekt over drie minuten.

Laat de briefjes nog niet aan medeleerlingen zien!

Periodeplanner

Herfstvakantie

Planning

1. Leerdoelen

2. Startopdracht vervolg

3. Uitleg

4. Aan de slag

5. Lezen

6. Nabespreken

7. Afsluiting

Leerdoelen

Na deze les...

• Je kunt de verbanden en verwijzingen in een tekst aanwijzen en uitleggen. 

• Je kunt zelf een duidelijke tekst met samenhang schrijven. 

Startopdracht vervolg

Iedereen krijgt twee briefjes terug.

Schrijf een verhaal van vier zinnen waarin beide zinnen voorkomen. Probeer een verband te leggen tussen de twee zinnen.

Daarna enkele antwoorden voorlezen.

5

minute

00

second

add30s

Voorbeeld:

Ze weet dat ze zich moet haasten, want de trein naar Haarlem vertrekt over drie minuten. Maar rennen durft ze niet, daarvoor zit de emmer die ze tilt te vol. Het is van levensbelang dat de inhoud van de emmer in Haarlem aankomt. De emmer zit vol kikkerdril.

Duidelijk schrijven

1.  Onderwerp 

2. Deelonderwerp(en)

3.  Hoofdgedachte

4. Signaalwoorden en verbanden

5. Verwijswoorden

Duidelijk schrijven

Elk jaar op Goede Vrijdag wordt in Groningen de Bloemenjaarmarkt gehouden. Veel mensen komen elk jaar op de bloemetjesmarkt af, zoals deze ook wel wordt genoemd.

De eerste bloemetjesmarkt werd gehouden in 1983. Dit was een enorm succes. Met de jaren werd de markt steeds groter.

Tegenwoordig is de fleurige markt immer populair. Jaarlijks komen er meer dan tienduizend mensen op af.

1. Onderwerp: 

• Stel jezelf de vraag: 

• Waar gaat de tekst over? 

Geef antwoord in één woord of woordgroep. 

Wat is het onderwerp? 

• Groningse bloemenmarkt

Duidelijk schrijven

Elk jaar op Goede Vrijdag wordt in Groningen de Bloemenjaarmarkt gehouden. Veel mensen komen elk jaar op de bloemetjesmarkt af, zoals deze ook wel wordt genoemd.

De eerste bloemetjesmarkt werd gehouden in 1983. Dit was een enorm succes. Met de jaren werd de markt steeds groter.

Tegenwoordig is de fleurige markt immer populair. Jaarlijks komen er meer dan tienduizend mensen op af.

2. Deelonderwerp: 

• Stel jezelf de vraag 

• Wat vertelt de schrijver nog meer, naast het onderwerp? 

Geef antwoord in één woord of woordgroep

Wat is een deelonderwerp? 

• Oorsprong

• Heden

Duidelijk schrijven

Elk jaar op Goede Vrijdag wordt in Groningen de Bloemenjaarmarkt gehouden. Veel mensen komen elk jaar op de bloemetjesmarkt af, zoals deze ook wel wordt genoemd.

De eerste bloemetjesmarkt werd gehouden in 1983. Dit was een enorm succes. Met de jaren werd de markt steeds groter.

Tegenwoordig is de fleurige markt immer populair. Jaarlijks komen er meer dan tienduizend mensen op af.

3. Hoofdgedachte: 

• Stel jezelf de vraag 

• Waar gaat de tekst over?  

Geef antwoord in één zin.

Wat is de hoofdgedachte? 

• De Groningse bloemenmarkt is nog steeds elk jaar een succes.

Duidelijk schrijven

Elk jaar op Goede Vrijdag wordt in Groningen de Bloemenjaarmarkt gehouden. Veel mensen komen elk jaar op de bloemetjesmarkt af, zoals deze ook wel wordt genoemd.

De eerste bloemetjesmarkt werd gehouden in 1983. Dit was een enorm succes. Met de jaren werd de markt steeds groter.

Tegenwoordig is de fleurige markt immer populair. Jaarlijks komen er meer dan tienduizend mensen op af.

4. Signaalwoorden

• Stel jezelf de vraag 

• Welke signaalwoorden zie ik?  

• Schrijf alle signaalwoorden op.

Welke signaalwoorden zie ik?

• zoals

• ook

• eerste

• tegenwoordig

Duidelijk schrijven

Elk jaar op Goede Vrijdag wordt in Groningen de Bloemenjaarmarkt gehouden. Veel mensen komen elk jaar op de bloemetjesmarkt af, zoals deze ook wel wordt genoemd.

De eerste bloemetjesmarkt werd gehouden in 1983. Dit was een enorm succes. Met de jaren werd de markt steeds groter.

Tegenwoordig is de fleurige markt immer populair. Jaarlijks komen er meer dan tienduizend mensen op af.

4. Signaalwoorden

• Stel jezelf de vraag 

• Welke signaalwoorden zie ik?  

• Schrijf alle signaalwoorden op.

Welke signaalwoorden zie ik?

• zoals: voorbeeld

• ook: opsomming

• eerste: opsomming

• tegenwoordig: tijd

Duidelijk schrijven

Elk jaar op Goede Vrijdag wordt in Groningen de Bloemenjaarmarkt gehouden. Veel mensen komen elk jaar op de bloemetjesmarkt af, zoals deze ook wel wordt genoemd.

De eerste bloemetjesmarkt werd gehouden in 1983. Dit was een enorm succes. Met de jaren werd de markt steeds groter.

Tegenwoordig is de fleurige markt immer populair. Jaarlijks komen er meer dan tienduizend mensen op af.

5. Verwijswoorden

• Stel jezelf de vraag 

• Wordt er veel herhaal? Kan ik iets vervangen?

Wordt er veel herhaal? Kan ik iets vervangen?

• Bloemenjaarmarkt

• bloemetjesmarkt

• deze

• dit

• markt

• fleurige markt

Duidelijk schrijven

Elk jaar op Goede Vrijdag wordt in Groningen de Bloemenjaarmarkt gehouden. Veel mensen komen elk jaar op de bloemetjesmarkt af, zoals deze ook wel wordt genoemd.

De eerste bloemetjesmarkt werd gehouden in 1983. Dit was een enorm succes. Met de jaren werd de markt steeds groter.

Tegenwoordig is de fleurige markt immer populair. Jaarlijks komen er meer dan tienduizend mensen op af.

5. Verwijswoorden

• Stel jezelf de vraag 

• Wordt er veel herhaal? Kan ik iets vervangen?

Wordt er veel herhaal? Kan ik iets vervangen?

• Bloemenjaarmarkt

• bloemetjesmarkt

• deze

• dit

• markt

• fleurige markt

Aan de slag!

Wat? Maak opdracht 7, 9 en 10 op blz. 71-72 van het oefenboek.

Hoe? Alleen & in stilte (bij vragen fluisterend met je buur).

Hulp? Aantekeningen; je buur.

Klaar? Lees in je leesboek.

8

minute

00

second

add30s

Lekker even lezen

Wat? Lees in je leesboek

Hoe? In stilte.

8

minute

00

second

add30s

Opdrachten bespreken

3

minute

00

second

add30s

Bespreek met je buur.

Bespreek samen alle opdrachten. Besteed vooral aandacht aan opdracht 9 en 10b.

Zet een * bij de opdrachten waar jullie niet uitkomen. Die bespreken we dan klassikaal.

Opdracht 7

7 a Bijvoorbeeld: Ik fietste over een spijker, zodat mijn band leegliep. Ik kwam te laat op school, waardoor ik mijn proefwerk Nederlands miste.

b Bijvoorbeeld: E-sport, oftewel competitief gamen, is enorm populair onder jongeren. Ook steeds meer sponsors vinden e-sport interessant. Succesvolle gamers verdienen namelijk veel geld. De Nederlandse League of Legends-speler Fabian verdient bijvoorbeeld duizenden dollars per maand. Veel geld verdienen is echter alleen voor de besten weggelegd.

Opdracht 9

a. Bijvoorbeeld: 

Mijn neefje is heel irritant, want hij heeft altijd goede cijfers. Ook heeft dat verwende joch altijd nieuwe kleren aan. Bovendien heeft hij altijd de nieuwste games, maar die aso laat mij nooit op zijn computer.

b. Het werkwoord ‘heeft’ wordt meerdere keren gebruikt. In de eerste zin kun je ‘heeft altijd goede cijfers’ bijvoorbeeld vervangen door ‘haalt altijd goede cijfers’. In de derde zin kun je ‘heeft altijd de nieuwste games’ vervangen door ‘krijgt altijd de nieuwste games’.

c. De tekst is verder nog niet helemaal samenhangend: ‘altijd’ wordt bijvoorbeeld drie keer herhaald.

Opdracht 10

a Tekst 1: maar, ook

Tekst 2: toch, zolang, of dat, of, bovendien

Tekst 3: en, als, echter, dan ook, ook, bovendien, want

b Tekst 3. Deze tekst heeft de meeste samenhang; de tekst is een logisch geheel dat goed te volgen is.

Om over na te denken

Omschrijven zorgen niet alleen voor variatie, maar kunnen ook extra informatie geven. Welke extra informatie geeft de onderstreepte omschrijving?

• Op de Veluwe loopt sinds kort weer een wolf rond. Dit roofdier eet reeën en schapen. Boeren zijn dan ook niet blij met de komst van de wolf.

Om over na te denken

Omschrijven zorgen niet alleen voor variatie, maar kunnen ook extra informatie geven. Welke extra informatie geeft de onderstreepte omschrijving?

• Bad Bunny trad afgelopen jaar op tijdens de half-timeshow van de Superbowl. De populairste artiest van het moment steeg toen wereldwijd in de hitlijsten.

Terugkijken op de leerdoelen

Na deze les...

• Je kunt de verbanden en verwijzingen in een tekst aanwijzen en uitleggen. 

• Je kunt zelf een duidelijke tekst met samenhang schrijven. 

Tot morgen!

Huiswerk:

• Werk thuis 20 minuten aan numo.